Gasprijs in Europa duikt omlaag, terwijl de energiecrisis voortduurt

De VS stopte met aanvallen na dertien opeenvolgende nachten van bombardementen. Iran gaf vervolgens aan zijn vergeldingsaanvallen in de regio eveneens te onderbreken . Daardoor ontstond hoop dat de scheepvaart door de Straat van Hormuz — een cruciale doorgang voor energie — geleidelijk kan worden hervat .

De Nederlandse TTF-future, de belangrijkste referentieprijs voor Europees aardgas, opende rond €49 per megawattuur. Vrijdag lag de prijs nog rond €59 per megawattuur. Afhankelijk van het moment van meten varieerde de daling van 7% tot bijna 9% . Ook Brent-olie werd goedkoper en zakte in de Aziatische handel naar ongeveer 90 dollar per vat .

De markt kwam daarmee terug van een piek boven €60 per megawattuur op 20 juli, het hoogste niveau in vier maanden. Die stijging was veroorzaakt door zorgen over mogelijke gastekorten in de winter, nadat de Amerikaanse bombardementen waren uitgebreid .

Europese gasopslag blijft achter

De prijsdaling verandert weinig aan de onderliggende voorraadpositie van Europa. Halverwege juli was de EU-gasopslag voor ongeveer 53% gevuld . Op 24 juli lag dat percentage rond 49%, tegenover bijna 60% een jaar eerder . Daarmee blijft Europa duidelijk onder het gebruikelijke seizoensniveau.

De achterstand ontstond al in het voorjaar. Eind april was slechts 31% van de opslagcapaciteit gevuld — het laagste percentage voor die tijd van het jaar sinds 2022. Een koude winter had de reserves aangesproken, terwijl hoge prijzen bedrijven ontmoedigden om snel opnieuw gas in te kopen .

De Europese regelgeving mikt op een vullingsgraad van 90% op 1 november . Om dat niveau te bereiken, moet Europa in ongeveer honderd dagen nog circa 39 procentpunten toevoegen. De injecties in juni lagen al onder het tempo dat daarvoor nodig is .

De Europese Commissie ziet vooralsnog geen direct gevaar. De Gas Coordination Group stelde op 1 juli dat er “geen onmiddellijke zorgen” zijn over de leveringszekerheid voor de komende winter. Volgens de groep zou een opslagniveau van 80% voldoende zijn, al blijft de voorraad onder het gemiddelde van vóór de energiecrisis .

Vijf risico’s die maandag niet zijn opgelost

1. De pauze tussen de VS en Iran is uiterst kwetsbaar

De huidige onderbreking is geen formeel staakt-het-vuren. De VS en Iran sloten op 8 april een bestand voor twee weken, dat op 14 juni onder een memorandum of understanding met zestig dagen werd verlengd. Begin juli liep die afspraak echter stuk: de VS beschuldigde Iran van schendingen en hervatte de aanvallen .

De gevechten laaiden vervolgens in juli opnieuw op. De Guardian meldde op 20 juli dat de gasprijs daardoor naar het hoogste niveau in vier maanden steeg . Politico schreef eerder dat het vorige bestand al volledig was mislukt . Zolang een duurzame overeenkomst ontbreekt, kan een nieuwe escalatie de risicopremie op energie snel opnieuw verhogen.

2. De schade aan de Qatarese LNG-industrie werkt jaren door

Aanvallen met Iraanse raketten en drones troffen begin maart 2026 het LNG-complex Ras Laffan in Qatar. De productie op het grootste LNG-exportcomplex ter wereld werd daardoor stilgelegd .

Ongeveer 17% van de Qatarese LNG-exportcapaciteit — circa 12,8 miljoen ton per jaar — is uitgeschakeld. QatarEnergy verwacht dat reparaties drie tot vijf jaar kunnen duren . Het bedrijf beriep zich op overmacht bij LNG-contracten; die maatregel is minstens tot september 2026 verlengd .

Dat is belangrijk voor Europa, dat vloeibaar aardgas nodig heeft om het wegvallen van Russisch pijpleidinggas op te vangen. Een tijdelijke daling van de gasprijs maakt deze structurele vermindering van het aanbod niet ongedaan.

3. De Straat van Hormuz is nog niet terug naar normaal

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste energieknelpunten ter wereld. Tijdens het conflict werd het scheepvaartverkeer er zwaar verstoord. Na het bestand van 8 april konden sommige schepen opnieuw passeren, maar het verkeer bleef ver onder het niveau van vóór de oorlog .

Ook na de nieuwe pauze blijven reders en verzekeraars voorzichtig. Er vinden nog altijd sporadische aanvallen plaats en Iran probeert invloed uit te oefenen op het verkeer door de zeestraat . S&P Global noemde de verlichting na de overeenkomst van juni daarom “welkom, maar beperkt”, onder meer door logistieke obstakels .

4. Het conflict kan zich over meerdere fronten verspreiden

De confrontatie tussen de VS en Iran heeft regionale groeperingen bij het conflict betrokken. Ook Houthi-strijders in Jemen vormen een risico voor energie-infrastructuur en scheepvaart in de bredere regio. Concrete gegevens over aanvallen op Saudi Aramco in juli 2026 waren binnen de beschikbare bronnen niet vast te stellen.

Wel is het bredere patroon duidelijk: de aanvallen op Ras Laffan werden door Al Jazeera toegeschreven aan Iran-gelieerde actoren . Daarmee strekt de energierisicozone zich uit van de Straat van Hormuz via de Perzische Golf tot de Rode Zee.

5. Hoge prijzen maken het voorraadprobleem juist groter

Hoge groothandelsprijzen ontmoedigen energiebedrijven om gas voor de winter in te slaan . Dat kan een zichzelf versterkende keten veroorzaken: lage voorraden leiden tot hogere winterprijzen, die vervolgens vraaguitval of bevoorradingsproblemen kunnen veroorzaken als Europa met een koude periode te maken krijgt.

Conclusie: opluchting, geen oplossing

De scherpe prijsdaling van maandag weerspiegelt vooral de opluchting over een tijdelijke pauze in de gevechten. Ze betekent niet dat de energieproblemen van Europa zijn opgelost.

De gasopslag is voor deze tijd van het jaar laag, een aanzienlijk deel van de Qatarese LNG-capaciteit blijft jarenlang buiten gebruik, de Straat van Hormuz is slechts gedeeltelijk operationeel en eerdere afspraken tussen de VS en Iran zijn al gestrand. De lagere gasprijs is welkom — maar zolang de geopolitieke situatie onzeker blijft, kan een nieuwe escalatie de Europese markt opnieuw hard raken.