Sony stopt in 2028 met PlayStation-schijfjes: een markt van 7,2 miljard dollar voor tweedehands games verdwijnt

Op 1 juli 2026 maakte Sony via de PlayStation Blog bekend dat alle nieuwe games die vanaf januari 2028 voor PlayStation worden uitgebracht, alleen digitaal verkrijgbaar zijn – zowel eigen titels als die van derde partijen . Games die al op schijfje zijn verschenen of waarvan de fysieke release gepland staat voor vóór die datum, worden niet getroffen . Als reden geeft Sony de 'verschuivende voorkeur van de consument' naar digitale aankopen . Sid Shuman, communicatiedirecteur bij Sony, zei hierover: 'Omdat de voorkeuren van consumenten en de bredere entertainmentindustrie steeds meer verschuiven van fysieke schijfjes naar digitaal, wordt de productie van fysieke game-schijfjes voor alle nieuwe games die op PlayStation uitkomen, stopgezet vanaf januari 2028' .

Een markt van 7,2 miljard dollar onder druk

Analisten en marktonderzoekers waarschuwen dat deze stap de tweedehandsmarkt voor games voor nieuwe PlayStation-releases vrijwel onmogelijk maakt. Een rapport van CNBC van 22 juli 2026, op basis van gegevens van marktonderzoeker Dataintelo, schat de wereldwijde markt voor doorverkoop van videogames in 2025 op 7,2 miljard dollar . De verwachting was dat deze markt zou groeien naar 13,8 miljard dollar in 2034, waarbij consoles 42,3% van die omzet voor hun rekening nemen .

Zonder fysiek schijfje is er niets om in te ruilen, door te verkopen of uit te lenen. De Washington Post schrijft dat dit 'het einde betekent van de doorverkoopmarkt in gaming, het uitlenen van games aan vrienden en familie, en waarschijnlijk het einde van echt eigendom' . Fysieke winkels zoals GameStop, die een groot deel van hun winst halen uit de handel in tweedehands schijfjes, zijn hier extra kwetsbaar voor. Michael Pachter, managing director bij Wedbush Securities, zei tegen GamesRadar: 'De fysieke gamewinkel is ten dode opgeschreven' . De Britse tweedehandsretailer musicMagpie waarschuwde dat consumenten te maken krijgen met hogere prijzen en minder keuze in winkels .

Game-industrie-expert Frank Cifaldi zei tegen The Verge: 'Dit is jammer nieuws voor wie nog steeds games op fysieke media koopt, en het is een flinke klap voor consumentenrechten, de tweedehandsmarkt en game-ontwikkelaars die afhankelijk zijn van de fysieke markt' .

Felle kritiek op consumentenrechten en digitale kwetsbaarheid

De kritiek is snel en breed:

• Petities van gamers: Meer dan 170.000 handtekeningen van PlayStation-fans om de beslissing terug te draaien, volgens sommige bronnen zelfs boven de 250.000 .
• Preservationisten en politici: Sony krijgt 'kritiek uit alle hoeken', met preservationisten en sommige politici die pleiten voor wettelijke rechten op digitaal eigendom .
• Zorgen bij consumenten: De CBC meldt dat gamers vrezen dat ze 'hun collecties niet meer écht in handen hebben', omdat digitale aankopen meestal een herroepbare licentie zijn in plaats van eigendom .
• Cody Spencer, mede-eigenaar van de kleine gameketen Pink Gorilla Games, zei tegen The Verge: 'Het is triest om te zien. Dit besluit is alleen maar negatief voor gamers. We verliezen de mogelijkheid om games te verkopen, te delen en te bezitten' .
• Consumentenrechten: De Washington Post wijst er specifiek op dat digitale aankopen meestal neerkomen op 'een licentie die op elk moment kan worden ingetrokken als een bedrijf besluit een digitale dienst te stoppen' .

GameSpot meldde dat analisten de stap vooral zien als 'puur gericht op winst en controle', en citeerde een expert die zei: 'Elke doorverkoop en verhuur is waarde die naar spelers en winkels gaat in plaats van naar het platform. Zonder schijfjes verandert dat' .

De bredere context: een perfecte storm voor fysieke media

Schijfloos GTA VI van Rockstar

Slechts een week voor Sony's aankondiging (24-25 juni 2026) maakte Rockstar bekend dat Grand Theft Auto VI – dat op 19 november 2026 uitkomt – in de 'fysieke' doos alleen een downloadcode bevat, geen speelbaar schijfje . The Hollywood Reporter noemde dit 'een frontale botsing voor fysieke media' . De stap verraste zelfs Sony, die een PS5-reclamecampagne moest aanpassen . Het signaal was duidelijk: de grootste titel van de industrie had al afscheid genomen van fysieke media, nog voordat Sony's beleid van kracht werd.

Rockstar bevestigde dat de 'fysieke versie' van GTA VI slechts een downloadcode in een doosje is, zonder plannen voor een schijfversie bij lancering of in de maanden erna . De game kost 79,99 dollar voor de standaardeditie en 99,99 dollar voor de Ultimate-editie . De BBC merkte op dat verzamelaars van fysieke schijfjes teleurgesteld reageerden, omdat het GTA VI-schijfje in de fysieke editie gereduceerd is tot een doos met een code voor een digitale download .

Sluiting van PS3- en PS Vita-winkels

Op dezelfde dag als de aankondiging van het einde van de discproductie (1 juli 2026) bevestigde Sony dat het de PlayStation Store voor PS3 en PS Vita wereldwijd in juli 2027 sluit, met een gefaseerde uitfasering in bepaalde markten die in 2026 begint . De eerste ronde begint in augustus 2026 in Mexico, Honduras en Nicaragua, gevolgd door andere markten in Latijns-Amerika en het Midden-Oosten later dat jaar . Na die datum zijn er geen nieuwe digitale aankopen meer mogelijk op die platforms, waardoor veel oudere games volledig ontoegankelijk worden voor nieuwe kopers. Tom's Hardware zag de dubbele aankondiging van het einde van de discproductie en de sluiting van de legacy-winkels als een gecoördineerde zet naar een volledig digitaal ecosysteem .

Op de officiële PlayStation Blog staat dat gebruikers na de sluiting nog steeds eerder gekochte content kunnen downloaden, maar dat nieuwe aankopen niet meer mogelijk zijn .

Waarom Sony deze stap zet

Analisten wijzen op twee hoofdredenen: winst en controle. Door fysieke schijfjes te schrappen, krijgt Sony een groter deel van elke verkoop binnen, omdat doorverkoop en verhuur niet meer aan de platformhouder voorbijgaan. De kosten voor het produceren van fysieke dozen en schijfjes komen te vervallen, en digitale verkoop geeft Sony een groter aandeel in elke transactie . Bovendien zouden schijfloze consoles de productie eenvoudiger en goedkoper maken.

Wat dit betekent voor gamers

Voor de consument zijn de praktische gevolgen groot:

• Geen ruilhandel meer: Wie regelmatig games inruilt of verkoopt na het uitspelen, verliest die mogelijkheid voor nieuwe releases.
• Geen uitlenen meer: Het uitlenen van een game aan een vriend of familielid is voor nieuwe titels niet meer mogelijk.
• Behoud van games onder druk: Zonder fysieke schijfjes die onafhankelijk kunnen worden gearchiveerd, wordt het behoud van PlayStation-games voor de lange termijn kwetsbaarder.
• Hogere prijzen?: Tweedehandsretailer musicMagpie waarschuwt dat consumenten te maken krijgen met hogere prijzen en minder keuze nu fysieke opties verdwijnen .
• Verzamel edities worden doos-met-code: Toekomstige verzamel edities zullen waarschijnlijk alleen downloadcodes bevatten, zoals al het geval is bij GTA VI .

Onbevestigde beweringen: om in de gaten te houden

Verschillende beweringen uit de publieke discussie konden niet worden geverifieerd met de beschikbare bronnen. Het gaat onder andere om details over Sony's verwijdering van aangekochte Studio Canal-content uit gebruikersbibliotheken (een bekend incident uit 2022-2023 met films als Rambo en Mad Max in Europese markten), specifieke kritiek van ontwikkelaars zoals Sohei Niikawa van Nippon Ichi Software, en opkomende geruchten over een mogelijke handheld-gerichte PS6 met vloeistofkoeling. Deze blijven vooralsnog onbevestigd en vereisen verder onderzoek.

Conclusie

Sony's besluit om de productie van fysieke gameschijfjes voor nieuwe PlayStation-games in 2028 te stoppen, markeert een fundamentele verandering in hoe games worden gekocht, verkocht en bezeten. De stap bedreigt een markt van 7,2 miljard dollar voor tweedehands games, leidt tot felle kritiek van zowel de industrie als consumenten, en komt op een moment dat de grootste titels al schijfloos worden gelanceerd en de digitale winkels voor oudere PlayStation-consoles hun deuren sluiten. Voor gamers die waarde hechten aan eigendom, doorverkoop en het behoud van games, is het venster voor het kopen van fysieke PlayStation-games snel aan het sluiten – er is nog iets meer dan een jaar tot de laatste nieuwe schijfjes verschijnen.