Emirates weigert tien vroege Boeing 777-9’s: ‘Alleen goed als conservenblikjes’

Hij omschreef de early-production toestellen als 'niet geschikt voor gebruik' en zei dat ze een lappendeken van aanpassingen nodig zouden hebben om aan de definitieve certificeringseisen te voldoen . Toen hem werd gevraagd naar Boeings pogingen om andere kopers te vinden voor de weeskinderen, was Clark typerend bot: 'Heinz zou interesse hebben – voor conservenblikjes' . Zijn exacte woorden tegen Aviation Week waren: 'We nemen ze niet. Dat hebben we heel duidelijk gemaakt.'

Clark wees ook op de hoge leeftijd van de vliegtuigen. 'Als we ze volgend jaar zouden nemen, zouden ze acht jaar oud zijn,' zei hij, eraan toevoegend dat hij al een financiële afschrijving had voorzien . Hij voorspelde dat de casco's in feite onverkoopbaar zijn en zei: 'Ze gaan nergens heen, tenzij je ze weggeeft voor zo'n 10 miljoen dollar of zoiets.'

De zeven jaar durende vertraging: een tijdlijn van tegenslagen

De 777-9 was oorspronkelijk gepland voor eerste levering in 2020 . Het programma is sindsdien getroffen door een reeks vertragingen als gevolg van technische mankementen, wijzigingen in regelgeving en productieproblemen:

• 2019 – Een laaddeur faalde tijdens een grondtest, wat structurele zwaktes aan het licht bracht .
• Eind 2022 – Een probleem met de GE9X-motor legde het testprogramma stil .
• Augustus 2024 – De testvloot werd tijdelijk aan de grond gezet nadat er scheuren waren ontdekt in de motorophanging van de GE9X .
• September 2025 – Boeing-CEO Kelly Ortberg gaf toe dat het bedrijf achterliep op de certificering en mikte op eerste levering in 2026 – zes jaar te laat . Ortberg sprak van een 'berg werk' die nog moest worden verzet .
• Oktober 2025 – Boeing verschoof de eerste levering naar 2027, nu zeven jaar achter op schema . De aankondiging leidde tot een last van $4,9 miljard vóór belastingen op het programma .
• Mei 2026 – FAA-administrateur Bryan Bedford gaf aan dat de 777X-certificering waarschijnlijk begin 2027 plaatsvindt, na de 737 MAX 7 en MAX 10 in de certificeringswachtrij .
• Maart 2026 – De FAA keurde Fase 4A van de certificeringstests goed, een belangrijke mijlpaal, maar het programma bevindt zich nog steeds in de testfase . De testvloot van vijf 777-9-toestellen heeft meer dan 1.400 vluchten en bijna 4.000 uur gemaakt .

Boeing heeft in totaal ongeveer $15 miljard aan afschrijvingen op het 777X-programma genomen .

Het lot van de pre-certificeringstoestellen: schroot of verkoop?

Boeing heeft inmiddels minstens één early-build 777-9 gesloopt die al gedeeltelijk in Emirates-kleuren was gespoten, in plaats van de kostbare 'change incorporation'-revisie te betalen . De overige negen casco's worden nu beschouwd als 'white tails' die Boeing aan andere kopers probeert te slijten – of sloopt .

Industrieanalisten schatten dat ongeveer 40 early-build 777X-casco's in verschillende productiestadia zulke hoge revisiekosten met zich meebrengen dat sloop voor sommige de economisch beste optie is . Clark zelf voorspelde dat de afgewezen toestellen in wezen onverkoopbaar zijn tegen een redelijke prijs, en Boeing heeft nog niet publiekelijk een alternatieve koper genoemd .

Wanneer krijgt Emirates zijn eerste 777-9?

Emirates blijft Boeings grootste klant voor de 777X, met vaste bestellingen voor 170 777-9’s en 35 van de kleinere 777-8-variant . Ondanks de afwijzing van de eerste serie, is de maatschappij nog steeds van plan om later geproduceerde toestellen af te nemen.

Volgens de laatste berichten verwacht Emirates de eerste passagierslevering van een productiestandaard 777-9 rond Q2 2027, afhankelijk van de FAA-certificering die begin 2027 wordt afgerond . De FAA heeft nog geen definitieve certificeringsdatum vastgesteld, maar meerdere bronnen wijzen nu op de eerste helft van 2027 als realistische termijn .

Clark heeft eerder zijn twijfels geuit over Boeings vermogen om zelfs deze termijn te halen. Eind 2025, nadat Boeing de vertraging tot 2027 aankondigde, zei Clark dat hij 'een beetje boos' was en klaagde hij dat Boeing de aankondiging openbaar maakte voordat het zijn launch customer had geïnformeerd .

Wat dit betekent voor Boeing en het 777X-programma

Emirates' weigering is meer dan een symbolische klap – het is een praktische en financiële hoofdpijn voor Boeing. De fabrikant moet nu beslissen of hij investeert in kostbare revisies van de vroege casco's of ze volledig afschrijft. Het besluit roept ook vragen op over de certificeringsgereedheid van de bredere 777X-productielijn, aangezien de early-build toestellen een ontwerp vertegenwoordigen dat is ingehaald door evoluerende wettelijke normen.

Voor Emirates is de weigering een weloverwogen zet om te voorkomen dat ze vliegtuigen accepteren die technologisch verouderd zouden zijn voordat ze ooit in dienst komen. De enorme orderportefeuille van de maatschappij geeft haar aanzienlijke hefboomwerking, en Clark heeft bewezen die te willen gebruiken – hij dreigde eerder met annulering van de hele 777-9-order als de certificering tot 2024 zou uitlopen .

Nu de eerste leveringen naar verwachting in 2027 plaatsvinden – zeven jaar te laat – is het 777X-programma een van de meest vertraagde commerciële vliegtuigprogramma's uit de geschiedenis geworden. Of Boeing het klantenvertrouwen kan herstellen en een productiestandaard vliegtuig kan leveren dat voldoet aan zowel de FAA-eisen als de verwachtingen van de luchtvaartmaatschappijen, blijft de bepalende vraag voor de toekomst van het programma.