Het tijdperk van de AI-agent is aangebroken: hoe OpenAI razendsnel overschakelde van chatbots naar autonome werkagents (medio 2026)

Codex: de basis werd gelegd in begin 2026

Codex verscheen niet uit het niets. Het bouwde gestaag momentum op gedurende de eerste helft van het jaar.

Begin februari 2026 had de GPT-5.3-aangedreven Codex desktop-app al meer dan 1,6 miljoen wekelijkse actieve gebruikers—een aantal dat meer dan verdrievoudigde met die ene modelrelease . In maart lanceerde OpenAI Codex Security, een agent specifiek gericht op het vinden en verhelpen van softwarekwetsbaarheden, en het aantal wekelijkse actieve gebruikers steeg tot boven de 2 miljoen . In april bereikte Codex 3 miljoen wekelijkse actieve gebruikers, en verwerkten OpenAI's API's meer dan 15 miljard tokens per minuut .

Gedurende de eerste helft van 2026 groeide het aantal actieve Codex-gebruikers meer dan vijfvoudig . Dit legde de basis voor de volgende sprong.

GPT-5.6: de motor achter de agents

Het model dat deze omslag mogelijk maakte, arriveerde in twee fasen. Op 26 juni 2026 kreeg een beperkte groep van ongeveer 20 organisaties—waaronder Amerikaanse overheidsinstanties—een voorproefje van GPT-5.6 in wat werd omschreven als een door de overheid gecontroleerde uitrol . De algemene beschikbaarheid volgde op 9 juli 2026 in drie varianten:

• Sol — het vlaggenschipmodel, met state-of-the-art agentische mogelijkheden op het gebied van coderen, biologie en cybersecurity . OpenAI zegt dat GPT-5.6 Sol 54% token-efficiënter is dan eerdere modellen bij AI-codeertaken .
• Terra — een gebalanceerd, kostenefficiënt model voor dagelijks werk, gepositioneerd als concurrent van GPT-5.5 tegen 2x lagere kosten .
• Luna — het snelste en meest betaalbare lichte model .

Op Codex- en ChatGPT Work-oppervlakken hebben Free- en Go-gebruikers toegang tot GPT-5.6 Terra; Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-gebruikers kunnen kiezen uit Sol, Terra of Luna . De hele familie kenmerkt zich door verbeterde agentische mogelijkheden—het vermogen om autonoom complexe, meerstapstaken uit te voeren—als een belangrijk onderscheidend kenmerk .

ChatGPT Work: het uniforme product wordt gelanceerd

Op dezelfde dag dat GPT-5.6 openbaar werd, lanceerde OpenAI ChatGPT Work—een agent geïntegreerd in ChatGPT die "een resultaat neemt, informatie verzamelt uit jouw apps en workflows, en urenlang bij complexe projecten blijft" . Het wordt aangedreven door GPT-5.6 en heeft Codex ingebouwd, waardoor de kloof tussen conversatiechat en autonome werkuitvoering effectief wordt overbrugd . OpenAI kondigde ook aan dat de standalone Codex-app zal opgaan in een nieuwe, uniforme ChatGPT-desktopervaring .

De snelste groei kwam van niet-ontwikkelaars

Wellicht de meest verrassende trend die wordt gedocumenteerd in OpenAI's onderzoekspaper "The Shift to Agentic AI: Evidence from Codex" van juni 2026 is dat de snelste toename in agentgebruik plaatsvond buiten de oorspronkelijke doelgroep van softwareontwikkelaars .

Sinds augustus 2025 groeide het aantal individuele niet-ontwikkelaars met 137x; het aantal niet-ontwikkelaars in organisaties groeide met 189x . OpenAI breidde Codex in juni 2026 uit met rol-specifieke updates voor analisten, marketeers en andere niet-technische functies . In juli 2026 gebruikten zelfs niet-technische afdelingen zoals Legal en Recruiting binnen OpenAI Codex als hun primaire AI-werktool .

Binnen OpenAI: bijna volledige adoptie van agents

OpenAI publiceerde gedetailleerde interne gegevens samen met het paper die laten zien hoe grondig het bedrijf zijn eigen product heeft geïnternaliseerd:

• 97,9% van de OpenAI-medewerkers gebruikt nu Codex-agents .
• Codex produceert 99,8% van alle uitvoertokens die door OpenAI-personeel worden gegenereerd, vergeleken met 63,3% bij externe organisaties en 16,5% voor individuele gebruikers .
• Tot augustus 2025 besteedde de gemiddelde OpenAI-werker minder dan 10% van zijn tokens aan Codex. Dat cijfer is nu bijna volledig .

Deze interne gegevens suggereren dat voor kenniswerkers binnen het bedrijf dat deze tools bouwt, de chatbot niet langer de primaire interface voor werk is. De agent is dat wel.

Brockman's productpush—en controverse

Greg Brockman nam in mei 2026 formeel de leiding over de productstrategie van OpenAI nadat Fidji Simo aftrad wegens chronische ziekte, waarbij hij het leiderschap over ChatGPT-, Codex- en agentproducten consolideerde onder zijn rol als president . Hij begon onmiddellijk met een spraakmakende promotiecampagne voor de nieuwe agentproducten:

• Op 9 juli 2026 kondigde hij ChatGPT Work aan op X, met de woorden: "We hebben ChatGPT en Codex samengebracht, in de vorm van ChatGPT Work: een agent voor je meest ambitieuze werk" .
• Op 20 juli 2026 lanceerde hij een social-media-promotie: gebruikers die tweeten over ChatGPT Work kunnen $100 aan credits claimen; de eerste 10.000 deelnemers ontvangen gratis tokens .
• Hij gaf een Bloomberg Q&A op 22 juli 2026 over het nieuwe ChatGPT-tijdperk .

Los daarvan leidde Brockman's donatie van $25 miljoen aan een aan Trump gelieerde super PAC tot interne onrust onder medewerkers, waarbij sommige personeelsleden meer dan $215.000 doneerden aan een rivaliserende PAC .

Het concurrentielandschap

ChatGPT overschreed in totaal 1 miljard maandelijkse actieve gebruikers in juni 2026 (schattingen van Sensor Tower, gerapporteerd door Reuters), met 900+ miljoen wekelijkse actieve gebruikers . 92% van de Fortune 500-bedrijven gebruikt nu ChatGPT, met meer dan 7 miljoen betaalde enterprise-accounts .

De agentruimte is nu het centrale concurrentieveld. OpenAI consolideert ChatGPT, Codex en agent-tools in een uniforme "desktop-werkruimte"—wat sommige analisten een "superapp"-strategie noemen . Concurrenten waaronder Google's Gemini-agents, Anthropic's Claude en Microsoft Copilot-agents racen om de autonome agentmogelijkheden van OpenAI te evenaren. Beschikbare bronnen geven geen specifieke bijgewerkte marktaandeelgegevens voor medio 2026, waardoor een precieze concurrentieranglijst onzeker is, maar OpenAI's eigen gegevens claimen dat Codex 20x is gegroeid sinds augustus 2025 en triljoenen tokens per week verwerkt , wat wijst op een sterke voorsprong in de adoptie van agentische AI.

Wat het betekent

De periode medio 2026 markeert een duidelijk keerpunt. OpenAI is verschoven van chatbot-gerichte producten naar autonome, agent-gedreven werkproducten—Codex evolueert naar ChatGPT Work—aangedreven door de verbeterde agentische redenering van GPT-5.6. De adoptie door niet-ontwikkelaars groeit het snelst, en binnen OpenAI zelf nadert de afhankelijkheid van agents de 100%. Het tijdperk van conversationele AI als primaire interface maakt plaats voor iets ambitieuzers: agents die niet alleen vragen beantwoorden, maar het werk doen.