Dune-onderzoek: 85% van geconcentreerde DEX-liquiditeit bleef onbenut

De belangrijkste cijfers

Het onderzoek besloeg 26 weken, van 6 januari tot en met 30 juni 2026. De opvallendste bevindingen:

• 85% onderbenut: gemiddeld werd 85% van het kapitaal in pools met geconcentreerde liquiditeit niet efficiënt ingezet.
• 150 miljoen dollar aan gemiste inkomsten: liquiditeitsverschaffers — vaak aangeduid als LP’s, van liquidity providers — zouden op jaarbasis ongeveer 150 miljoen dollar aan handelskosten zijn misgelopen doordat hun posities buiten de actieve prijsklasse lagen of nauwelijks handelsvolume zagen.
• 29,5% volledig buiten bereik: bijna een derde van het gevolgde kapitaal lag buiten de prijsklasse waarin transacties plaatsvinden. In die toestand worden geen handelskosten verdiend. Dat kwam neer op ongeveer 542 miljoen dollar per week aan volledig inactief kapitaal.

Sommige bredere schattingen noemen een gemiste inkomstenpost van 175 tot 195 miljoen dollar per jaar, maar de centrale raming van het onderzoek ligt rond 150 miljoen dollar.

Wat is geconcentreerde liquiditeit?

Bij traditionele automatische market makers wordt liquiditeit doorgaans over een brede prijscurve verdeeld. Bij geconcentreerde liquiditeit kunnen LP’s hun kapitaal binnen een specifieke prijszone plaatsen. Dat kan efficiënter zijn zolang de marktprijs binnen die zone blijft.

Beweegt de prijs daarbuiten, dan wordt de positie niet langer gebruikt voor swaps en levert die geen handelskosten meer op. De LP moet de positie handmatig of automatisch aanpassen — of wachten tot de marktprijs terugkeert.

Onderzoek naar bijna 200 pools

Dune reconstrueerde de liquiditeitsposities in de actiefste pools van Uniswap v3, Uniswap v4, PancakeSwap v3 en Aerodrome Slipstream. De analyse omvatte ongeveer 200 pools op zeven blockchains, met gemiddeld circa 1,84 miljard dollar aan liquiditeit per week.

De onderzoekers gebruikten 26 wekelijkse momentopnames voor de volledige eerste helft van 2026. Daardoor konden ze niet alleen zien hoeveel kapitaal buiten de prijsklasse lag, maar ook in hoeverre liquiditeit binnen bereik daadwerkelijk door handelsactiviteit werd benut.

Waarom blijft liquiditeit inactief?

Volatiele markten duwen posities uit hun prijsklasse

Geconcentreerde posities zijn per ontwerp relatief smal. Bij sterke of aanhoudende prijsbewegingen kan de markt snel buiten de gekozen zone terechtkomen. In dat geval stopt de inkomstenstroom totdat de LP de positie opnieuw instelt of de prijs terug in bereik komt. Volgens het onderzoek speelde de prijsvolatiliteit in de eerste helft van 2026 een belangrijke rol.

Automatisering presteert beter dan handmatig beheer

Geautomatiseerde tools voor geconcentreerde liquiditeit, zoals bots die posities automatisch herbalanceren, hielden kapitaal aanzienlijk actiever dan individuele walletaccounts. Retailgebruikers lieten posities vaker buiten bereik staan, terwijl automatische beheerders vaker ingrepen wanneer de markt verschoof.

Veel posities werden simpelweg vergeten

Van het kapitaal dat buiten bereik lag, was 36,7% al meer dan 90 dagen niet verplaatst. Dat wijst op wijdverbreid ‘instellen en vergeten’: gebruikers storten liquiditeit, maar passen hun positie daarna niet meer aan de veranderde marktomstandigheden aan.

Een extra zwakte tijdens de DeFi-daling

De resultaten verschenen op een moment dat de bredere markt voor gedecentraliseerde financiële diensten — DeFi — sterk kromp. De totale waarde die in DeFi-protocollen was vastgezet, daalde volgens aangehaalde marktdata in elke maand van 2026: van ongeveer 115 miljard dollar in januari naar circa 70 miljard dollar in juni. Dat is een daling van ongeveer 37 tot 39%.

De terugval werd in verband gebracht met lagere cryptoprijzen, dalende rendementen, een risico-aversere markt na de correctie van oktober 2025 en meerdere grote beveiligingsincidenten. Die exploits kostten de sector in de eerste helft van 2026 naar schatting 942 miljoen dollar.

Slechts twee netwerken, TRON en Hyperliquid, lieten in deze periode tegen de trend in groei van hun totale vergrendelde waarde zien.

Het Dune-onderzoek voegt daar een belangrijk onderscheid aan toe. Niet al het kapitaal dat op papier in DeFi blijft vastzitten, werkt ook daadwerkelijk als handelsliquiditeit. Met 85% onderbenutte liquiditeit en 29,5% die volledig buiten bereik lag, was het effectieve ‘werkkapitaal’ in de onderzochte DEX-pools veel kleiner dan de totale waarde op de balans deed vermoeden.

Wat betekent dit voor LP’s?

Geconcentreerde liquiditeit kan kapitaalefficiënter zijn dan het klassieke model waarbij liquiditeit over de volledige prijscurve wordt verdeeld. Daar staat wel een hogere beheerslast tegenover. LP’s moeten hun posities actief volgen, rekening houden met prijsbewegingen en transactiekosten, of gebruikmaken van automatisering.

Voor de sector als geheel is de boodschap eveneens duidelijk: TVL — total value locked, de totale vergrendelde waarde — zegt niet automatisch hoeveel liquiditeit daadwerkelijk beschikbaar is voor handel. Een aanzienlijk deel van die waarde kan buiten de actieve prijsklasse liggen, geen transacties ondersteunen en geen inkomsten genereren.