Current AI: de non-profit van 400 miljoen dollar die een publiek alternatief voor Big Tech bouwt

Current AI werd opgericht door Martin Tisné. Sinds januari 2026 is Ayah Bdeir — voormalig AI-strategieleider bij Mozilla en oprichter van littleBits — de bestuursvoorzitter. De organisatie wil uitgroeien tot wat sommige betrokkenen de ‘World Wide Web of AI’ noemen: een vrije, open en door gemeenschappen bestuurde tegenhanger van de gesloten AI-systemen van onder meer OpenAI, Google en Anthropic .

AI als publiek goed

De oprichters zetten zich nadrukkelijk af tegen de huidige machtsconcentratie in de AI-sector. Volgens Current AI worden de meeste AI-systemen beheerd door een handvol private bedrijven. Daardoor maken overheden zich zorgen over hun technologische soevereiniteit en kunnen gebruikers kwetsbaar worden voor één beleidswijziging of geopolitieke verschuiving .

De voorgestelde oplossing is infrastructuur die open, publiek toegankelijk en verantwoording verschuldigd is aan gemeenschappen — niet aan aandeelhouders. Dat uitgangspunt rust op drie pijlers:

• Lokale opslag en toestemming van gemeenschappen: gegevens blijven op het apparaat of binnen de gemeenschap, in plaats van naar gecentraliseerde datacentra te worden gestuurd. Gemeenschappen moeten het gebruik van hun data op elk moment kunnen aanpassen of stopzetten .
• Aandacht voor onderbediende groepen: Current AI richt zich bewust op talen, culturen en regio’s die voor commerciële AI minder aantrekkelijk zijn. Inclusie weegt daarbij zwaarder dan alleen de omvang van een model .
• Open source als uitgangspunt: tools, modellen en hardwareontwerpen worden openbaar gemaakt, zodat anderen ze kunnen controleren, aanpassen en verder ontwikkelen .

“Het zijn geen investeerders, maar financiers,” zei CEO Ayah Bdeir tegen TechCrunch. De bijdragen worden verstrekt als financiering en geven de geldschieters geen aandelenbelang of controle over de organisatie .

Ruim 400 miljoen dollar startkapitaal

Bij de lancering kreeg Current AI een eerste financieringspakket van 400 miljoen dollar. Daarvan kwam ongeveer 100 miljoen dollar van de Franse overheid. Andere financiers zijn de Ford Foundation, de John D. and Catherine T. MacArthur Foundation, de Patrick J. McGovern Foundation, Google DeepMind, Salesforce en AI Collaborative, onderdeel van de filantropie rond eBay-oprichter Pierre Omidyar .

De ambitie reikt verder dan dit startbedrag. Current AI wil in vijf jaar tijd 2,5 miljard dollar ophalen bij overheden, fondsen en private partners . Negen landen hebben al steun uitgesproken: Finland, Frankrijk, Duitsland, Chili, India, Kenia, Marokko, Nigeria en Slovenië. Zwitserland wordt in andere overzichten eveneens als steunend land genoemd .

Bdeir benadrukt dat de constructie bedoeld is als een publiek-private samenwerking: bedrijven en overheden leveren middelen, maar krijgen daarmee niet automatisch zeggenschap over de technologie of de koers .

Van open chatbot tot offline AI in India

In minder dan anderhalf jaar is Current AI van een beleidsidee naar concrete projecten gegaan.

Alpha Chat: een open-sourcechatbot

In juli 2026 lanceerde Current AI tijdens de AI for Good Summit in Genève Alpha Chat. Het is een open-sourcegespreksinterface die in zeven weken werd ontwikkeld door een samenwerkingsverband van tien organisaties, waaronder Hugging Face, Mozilla en het MIT Media Lab .

Alpha Chat is opgezet als een modulair platform. Onafhankelijke ontwikkelaars kunnen er taalmodellen, veiligheidsprotocollen en rekenkracht aan toevoegen. Daarmee moet het systeem zich anders ontwikkelen dan gesloten chatbots, waarvan de mogelijkheden grotendeels door één bedrijf worden bepaald .

Samenwerking met Sakana AI

Current AI werkt daarnaast samen met het in Tokio gevestigde Sakana AI aan een open-source AI-raamwerk voor de Japanse taal en culturele context. De technologie moet ook bruikbaar zijn voor gemeenschappen in landen van het mondiale Zuiden .

Suno Sutra: AI zonder internetverbinding

Tijdens de India AI Summit in februari 2026 presenteerde Current AI samen met Bhashini, de Indiase overheidsafdeling voor AI en taaltechnologie, Suno Sutra — vrij vertaald ‘luisterkronieken’. Het gaat om een zakformaatapparaat dat volledig offline werkt en 22 Indiase talen ondersteunt. Ook het hardwareontwerp is open source .

3,2 miljoen dollar voor regionale projecten

In juni 2026 stelde Current AI 3,2 miljoen dollar aan subsidies beschikbaar voor vier organisaties :

In juli publiceerde Current AI bovendien de Open Source AI Gap Map v0.1. Deze inventaris brengt meer dan 24.626 open-source-AI-projecten in kaart om lacunes te vinden en ontwikkeling voor het publieke belang beter op elkaar af te stemmen. De dataset is vrijgegeven onder een MIT-licentie .

Een test voor publiek bestuur van AI

Current AI is daarmee meer dan alleen een nieuwe non-profit. De organisatie vormt ook een proef op de som: kan AI die het publieke belang dient op grote schaal bestaan, zonder te worden gedomineerd door bedrijven of overheden?

Het gekozen model — een publiek-private samenwerking met filantropische financiering en publieke doelstellingen — probeert de zwakke punten van beide uitersten te vermijden. Bedrijven bepalen niet alleen de spelregels, maar de organisatie wordt ook niet volledig een staatsproject .

De snelle start laat zien dat er belangstelling is voor AI die open, lokaal en onder controle van gemeenschappen staat. Of Current AI zijn doel van 2,5 miljard dollar haalt en uiteindelijk een alternatief kan bieden dat qua impact kan wedijveren met commerciële systemen, moet nog blijken. De eerste bouwstenen liggen er inmiddels wel: open technologie, lokale toepassingen en meer zeggenschap over data.

Kort gezegd: Current AI gokt erop dat AI pas echt voor iedereen kan werken wanneer iedereen eraan kan bouwen, er mede-eigenaar van kan zijn en de makers ter verantwoording kan roepen.