Het vredesakkoord van Islamabad stort binnen 20 dagen in elkaar

Het Islamabad Memorandum of Understanding, een 60-dagen durend kader waarmee een einde moest komen aan de oorlog tussen de VS en Iran (2026), stortte in minder dan drie weken in. De snelle ontknoping kenmerkte zich door wederzijdse beschuldigingen, nieuwe luchtaanvallen, de eerste Amerikaanse militair doden als direct gevolg van Iraans vuur sinds het begin van de oorlog en een zeldzame schriftelijke verklaring van de Iraanse Opperste Leider waarin hij de handtekening van de Amerikaanse president waardeloos noemde. Hieronder een geverifieerde tijdlijn en analyse van wat er gebeurde en waarom.

Wat was het Islamabad Memorandum?

Het Islamabad Memorandum werd op 17-18 juni 2026 ondertekend door de Amerikaanse president Donald Trump (op afstand, tijdens een diner met de Franse president Emmanuel Macron in het Paleis van Versailles) en de Iraanse president Masoud Pezeshkian (in Teheran) . Het creëerde een 60-dagen durend kader om te onderhandelen over een alomvattend permanent vredesverdrag. Dat verdrag moest onder meer regelen:

• Een einde aan de vijandelijkheden in de oorlog tussen de VS en Iran (2026)
• Het Iraanse nucleaire programma
• Verlichting van sancties
• Heropening en beheer van de Straat van Hormuz
• Het deconflicteren van Libanon

Cruciaal was dat de grootste inhoudelijke kwesties in het MoU zelf niet werden opgelost; "belangrijke kwesties werden echter niet beslecht" .

Trumps verklaring: "Ik denk dat het voorbij is"

Op 7-8 juli 2026 verklaarde president Trump op de NAVO-top in Ankara, Turkije, dat het staakt-het-vuren feitelijk dood was. Meerdere bronnen bevestigen:

• 7 juli: Trump waarschuwde "we gaan ze vanavond hard raken" en zei dat hij de wapenstilstand als "voorbij" beschouwde .
• 8 juli: Trump verklaarde in het openbaar: "Ik denk dat het voorbij is. Ik wil niet meer met hen omgaan. Het zijn uitschot" . Reuters meldde dat hij zei dat het MoU "voorbij" was en dat hij niet meer met Teheran wilde praten .

De VS hervatten de aanvallen – en de eerste Amerikaanse soldaten sneuvelen door direct Iraans vuur

• Begin juli: De VS voerden meerdere golven van luchtaanvallen uit op Iraanse militaire doelen. CENTCOM bevestigde op 13 juli aanvallen op locaties zoals Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa en Bandar Abbas .
• 9 juli: Iran sloeg terug door Amerikaanse militaire infrastructuur in Koeweit, Qatar en Bahrein aan te vallen . Volgens Iraanse functionarissen kwamen bij de Amerikaanse aanvallen 14 mensen om het leven en raakten er 78 gewond .
• 18 juli: Het Amerikaanse leger maakte de eerste Amerikaanse militaire doden als direct gevolg van Iraans vuur sinds het begin van de oorlog bekend: twee Amerikaanse soldaten gedood en één vermist na een aanval op een basis in Jordanië op vrijdag 17 juli .

Khameineis' schriftelijke verklaring: "Trumps handtekening is waardeloos"

Op zaterdag 18 juli 2026 deed de Iraanse Opperste Leider Mojtaba Khamenei een schriftelijke verklaring uitgaan, voorgelezen op de Iraanse staatstelevisie. Daarin verklaarde hij dat herhaalde Amerikaanse schendingen van het MoU bewezen dat de handtekening van Donald Trump "volstrekt waardeloos en zonder enige geloofwaardigheid" was . In de verklaring stond:

"De herhaalde schendingen van het memorandum van overeenstemming door de Grote Satan hebben opnieuw aan iedereen bewezen hoe waardeloos en onbetrouwbaar de handtekening van de President van de Verenigde Staten is" .

Hij waarschuwde de VS ook voor "onvergetelijke lessen" als het Iran bleef aanvallen .

Iran staakt zijn verplichtingen en sluit verdere gesprekken uit

Op dezelfde dag (18 juli) kondigde de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken Kazem Gharibabadi aan dat Teheran al zijn verplichtingen onder het Islamabad MoU opschortte, waarbij hij de Verenigde Staten ervan beschuldigde de overeenkomst "feitelijk te hebben tenietgedaan" door herhaalde schendingen . Iran beschuldigde de VS er expliciet van het staakt-het-vuren "openlijk te hebben geschonden" en gaf aan dat verdere gesprekken onder het bestaande kader waren uitgesloten .

Waarom analisten zeggen dat het gedoemd was vanaf het begin

Analisten zijn het er breed over eens dat het Islamabad MoU structureel kwetsbaar was. Het Anadolu Agency (AA) meldde op 10 juli dat "onopgeloste geschillen over de Straat van Hormuz, verlichting van sancties, bevroren Iraanse tegoeden en Libanon de overeenkomst dreigen te laten ontsporen voordat de formele onderhandelingen zijn afgerond" . De Arms Control Association beschreef het MoU als "een gebrekkige maar welkome ontwikkeling" die "geen antwoord bood op de proliferatiezorgen" die de kern van het conflict vormden . De vage, uitgestelde formulering over de meest omstreden punten – met name het regime voor de Straat van Hormuz en de omvang van de sanctieverlichting – betekende dat beide partijen naar believen schendingen konden claimen, en dat is precies wat er gebeurde.

Een opmerking over Khameineis' beenwond en publieke afwezigheid

De informatie die in deze zoeksessie beschikbaar is, bevat geen directe, verifieerbare berichtgeving over een vermeende beenwond van Mojtaba Khamenei als gevolg van de aanvallen van 28 februari of zijn specifieke afwezigheid in het openbaar sinds hij zijn vader opvolgde. Het Wikipedia-artikel over de oorlog van 2026 met Iran vermeldt dat Operatie Epic Fury (de gezamenlijke Amerikaans-Israëlische operatie) begon op 28 februari 2026 en dat Ali Khamenei tijdens die operatie werd vermoord , maar de verkregen zoekresultaten bevestigen niet expliciet een beenwond bij Mojtaba Khamenei op die datum of zijn daaropvolgende publieke afwezigheid. Deze specifieke bewering blijft ongeverifieerd op basis van de verzamelde bronnen.