Brandstofprijzen Vietnam flink omhoog door oplopende spanningen VS-Iran

Diesel liet de grootste absolute en procentuele stijging zien: een toename van circa 7,3% ten opzichte van de vorige maximumprijs .

De rol van het Stabiliseringsfonds voor Brandstofprijzen

De twee ministeries activeerden het BOG-fonds op twee manieren voor deze prijsperiode :

• Bijdragen opgeschort voor biobrandstofbenzine (E5 en E10), diesel en stookolie.
• Uitkeringen goedgekeurd: VND 1.500/liter ($0,06) voor diesel en VND 500/kg ($0,02) voor stookolie. Voor benzine werd geen subsidie verstrekt.

Deze uitkeringen zorgden ervoor dat de internationale prijsstijging maar gedeeltelijk aan de pomp werd doorberekend. Zonder het fonds waren diesel en stookolie nog duurder geworden . Dit was een voortzetting van de strategie van de overheid om tijdens de crisis in midden 2026 prioriteit te geven aan uitkeringscapaciteit boven het aanvullen van het fonds .

Internationale benchmarkprijzen stijgen fors (9–16 juli)

Alle vier de belangrijke internationale benchmarks voor geraffineerde producten stegen sterk in de betreffende prijsperiode, met diesel voorop :

• RON92-benzine (mengsels voor E5): 5,35% hoger naar $100,03/vat
• RON95-benzine (mengsels voor E10): 6,39% hoger naar $103,69/vat
• Diesel: 17,03% hoger naar $136,28/vat
• Stookolie: 13,55% hoger naar $486,37/metrieke ton

De onderliggende oorzaak was het escalerende conflict tussen de VS en Iran over de Straat van Hormuz. Op 7 juli vielen Iraanse troepen meerdere commerciële tankers aan nabij de zeestraat, waaronder een Qatarese lng-tanker en een Saudische supertanker . Op 8 juli verklaarde president Trump het staakt-het-vuren voor "beëindigd" en lanceerde hij nieuwe aanvallen, waardoor Brent-olie 5,2% steeg naar $78,02/vat . Op 13 juli bereikte Brent $79,26/vat na nieuw militair geweld . Hoewel de prijzen op 16 juli licht daalden naar $84,23, bleven ze in de buurt van het hoogste punt in een maand . Vietnamese functionarissen noemden "de escalerende spanningen tussen de VS en Iran, zorgen over verstoringen van de Straat van Hormuz en het conflict tussen Rusland en Oekraïne" formeel als aanjagers van de binnenlandse aanpassing .

Vergelijking met buurlanden in Zuidoost-Azië

De nieuwe Vietnamese pompprijzen bleven in de midden- tot lagere regionen van ASEAN, ruim onder de meeste niet-gesubsidieerde buurlanden.

TradingEconomics (gegevens juni 2026) liet een gemiddelde benzineprijs voor Vietnam van $0,88/liter zien . Thais-bronnen met ASEAN-prijsvergelijkingen uit maart-april 2026 plaatsten Vietnam consequent onder Thailand, de Filipijnen, Cambodja en Singapore, maar boven Indonesië, Maleisië en Brunei . Met de nieuwe prijzen van 16 juli, circa $0,76–$0,89/liter, bleef Vietnam gematigd geprijsd binnen de regio; alleen de zwaar gesubsidieerde landen Brunei, Indonesië en Maleisië waren goedkoper .

Recente geschiedenis van stabilisatiemaatregelen gaf Vietnam de ruimte om schommelingen op te vangen

Vietnam ging de crisis van juli 2026 in met een goed beproefde reeks beleidsbuffers die in de voorafgaande maanden waren opgebouwd :

1. Het Stabiliseringsfonds voor Brandstofprijzen (BOG-fonds) – Herhaaldelijk ingezet sinds maart 2026. Begin maart gebruikte de overheid het fonds met uitkeringen van VND 4.000–5.000/liter om prijsstijgingen na de eerste sluiting van de Straat van Hormuz eind februari te dempen . In maart keerde het fonds VND 4.000/liter uit voor benzine en VND 5.000/liter voor diesel .

2. Een voorschot van VND 8 biljoen uit de staatsbegroting – Eind maart schoot de overheid VND 8 biljoen ($303 miljoen) uit het overschot van de centrale begroting van 2025 aan het BOG-fonds, waardoor het diepe reserves kreeg om op te putten . Aan het einde van het eerste kwartaal had het fonds al VND 5.418,5 miljard ($206 miljoen) uitgegeven en resteerde een saldo van slechts VND 195,9 miljard . Dit voorschot was cruciaal voor het vermogen van het fonds om tot medio 2026 uitkeringen te blijven doen .

3. Flexibiliteit in het belastingbeleid – Op 1 juli herstelde de overheid de speciale verbruiksbelasting op benzine (+VND 1.430/liter op E10 RON95 en +VND 1.290/liter op E5 RON92), terwijl diesel en stookolie ongemoeid bleven. Dit toont een selectief belastingbeheer .

4. Opschorting van fondsbijdragen – Gedurende midden 2026 hielden de ministeries de bijdragen aan het fonds voor de meeste brandstoftypen opgeschort, waarbij uitkeringscapaciteit boven aanvulling werd gesteld . Dit beleid dateerde van april 2026, toen Circulaire 19/2026/TT-BCT het voorschot- en terugbetalingsmechanisme formaliseerde .

5. Eerdere prijsverlagingen – Eind juni en begin juli verlaagde Vietnam de brandstofprijzen vier keer achter elkaar. Dit creëerde ruimte bij consumenten en in het politieke domein voor de verhoging van 16 juli, zonder paniek te veroorzaken . Van eind juni tot 9 juli daalde E5 RON92 van circa VND 20.126/liter (18 juni) naar VND 19.190/liter (9 juli), en diesel van VND 23.534/liter naar VND 21.740/liter, alvorens weer te stijgen .

Deze maatregelen gaven Vietnam gezamenlijk de fiscale en beleidsruimte om de Hormuz-schok van juli 2026 op te vangen zonder toevlucht te nemen tot noodsubsidies of rantsoenering.

Belangrijkste conclusie: Vietnam ving de Hormuz-schok van juli 2026 op door middel van op diesel gerichte uitkeringen uit het stabilisatiefonds en een eerdere aanvulling van het fonds. De verkoopprijzen bleven daardoor op een gematigd ASEAN-niveau, ondanks een 17% hogere groothandelsprijs voor diesel en aanhoudende geopolitieke onzekerheid.