Proton CTO: 'Geen enkel bedrijf gaat voor jou de gevangenis in'

Waarom Chat Control het breekpunt is

De belangrijkste EU-bedreiging die Butler noemde, is de 'Chat Control'-regelgeving, die van encryptieplatforms zou eisen dat ze privéberichten scannen op illegaal materiaal . Butler betoogde dat veilige achterdeuren technisch onmogelijk zijn — client-side scannen zou end-to-end-encryptie voor alle gebruikers fundamenteel breken . Proton heeft publiekelijk verklaard liever te vertrekken dan zich aan dergelijke verplichtingen te houden . De EU probeert deze wetgeving al sinds 2022 aan te nemen; het Europees Parlement nam in november 2023 een gunstig standpunt in, maar de EU-regeringen hebben tot nu toe geen overeenstemming bereikt .

Proton's serververhuisstrategie

Proton verplaatst al fysieke infrastructuur uit Zwitserland vanwege 'juridische onzekerheid' over de eigen voorgestelde massasurveillancewet van de Zwitserse overheid . Butler bevestigde dat het bedrijf back-upinfrastructuur in Duitsland en Noorwegen heeft klaarstaan en verder zou verhuizen als de EU-regelgeving verscherpt . De eigendomsstructuur van de non-profit stichting van het bedrijf, gevestigd in Genève, is ontworpen om prikkels af te stemmen op de privacy van gebruikers, maar Butler gaf toe dat het rechtsgebied uiteindelijk bepaalt waartoe een bedrijf gedwongen kan worden .

Lumo 2.0: Privacygerichte AI-assistent

Proton lanceerde op 30 juni 2026 Lumo 2.0, door het bedrijf beschreven als 'de krachtigste privé-AI' en 'de belangrijkste verandering sinds de lancering' . Lumo 2.0 maakt gebruik van zero-access encryptie — Proton-medewerkers kunnen gebruikersgesprekken niet lezen, en het systeem logt nooit gesprekken en traint niet op gebruikersgegevens . Het draait op Proton's volledig Europese infrastructuur onder Zwitserse privacywetgeving en positioneert zichzelf als een privacybehoudend alternatief voor ChatGPT, Gemini en Claude . Butler framede Lumo als het bewijs dat 'gebruikers niet langer hoeven te kiezen tussen krachtige AI-mogelijkheden en zinvolle privacybescherming' .

Grotere regulatoire spanningen

Butler schetste een tweefrontendruk op Proton: van de Zwitserse overheid die haar eigen surveillancewet pusht, en van de EU met de Chat Control-voorstellen . Hij merkte op dat sommige van de voorgestelde surveillancemaatregelen van de EU al onrechtmatig zijn verklaard door Europese rechtbanken, wat de 'juridische onzekerheid' vergroot . Het interview was de eerste van een tweedelige serie op Decoder waarin de systemen die de wereld draaiende houden worden onderzocht, met een diepgaande focus op hoe de architectuur, eigendomsstructuur en jurisdictiekeuzes van Proton de privacy van gebruikers beïnvloeden .