Europese winstgroei van 15,3% is een illusie zonder de energiesector

Het conflict met Iran is een externe meevaller voor energiegiganten

De belangrijkste reden voor deze vertekening is het aanhoudende conflict met Iran. Sinds de oorlog de olieaanvoer heeft verstoord en de ruwe-olieprijzen heeft opgestuwd, zijn de winstverwachtingen voor de Europese energiesector sinds het begin van het tweede kwartaal met circa 28% naar boven bijgesteld . Uit LSEG-gegevens blijkt dat de winstgroei in de energiesector ver uitstijgt boven die van alle andere sectoren . Energiebedrijven in de STOXX 600 zien hun winsten naar verwachting meer dan verdubbelen, waarbij sommige schattingen uitkomen op een sectorbrede groei van maar liefst 109,3% op jaarbasis . Ter vergelijking: de technologiesector groeit met circa 14% .

Dit patroon is niet nieuw. In het eerste kwartaal van 2026 boekten Europese energiebedrijven al een winstgroei van 33,7% . Het conflict heeft een bestaande trend een enorme boost gegeven: vóór de oorlog werd nog een daling van de energiebedrijfswinsten voorspeld .

De AI-kloof: de structurele uitdaging van Europa

Naast de vertekening door de energiesector is de groeiende AI-gedreven winstkloof tussen de VS en Europa een nog hardnekkiger punt van zorg voor beleggers. Reuters meldt dat "door AI aangedreven Amerikaanse bedrijven de groeikloof met Europa steeds verder vergroten" en dat beleggers bezorgd blijven dat de regio niet genoeg door AI aangedreven groeimotoren heeft om het tempo bij te benen .

Uit een studie van de Brookings Institution van eind 2025 blijkt dat 43% van de Amerikaanse werknemers generatieve AI gebruikt voor hun werk, tegen 26-36% in Europa. Daarnaast wordt 5% van de Amerikaanse werkuren besteed aan AI, tegen 1,5-2,8% in Europa . Een IMF-werkdocument schat de AI-productiviteitswinst voor Europa op ongeveer 1% cumulatief over vijf jaar — bescheiden, maar vergelijkbaar met schattingen voor de VS . Voor het huidige rapportageseizoen blijft de kloof echter groot.

Veel analisten zijn er niet van overtuigd dat lagere ruwe-olieprijzen na het staakt-het-vuren met Iran zullen leiden tot een verschuiving weg van de AI-gedreven winstgroei in de VS . Zoals een analist het verwoordde: de overgrote meerderheid van de regio's en sectoren krijgt nog steeds meer neerwaartse dan opwaartse bijstellingen te verwerken .

Breedte van de opwaartse bijstellingen: ~80% van de sectoren

Ondanks de scheve verdeling door de energiesector beperkt de cyclus van winstverhogingen zich niet tot de oliemajors. Volgens LSEG-gegevens heeft ongeveer 80% van de STOXX 600-sectoren positieve winstherzieningen gezien, waarbij ook banken, basisgrondstoffen en een aantal technologie- en AI-gerelateerde namen bijdragen . Bloomberg merkt op dat het herstel wordt "gesteund door ongekend goede resultaten van oliemajors, banken en AI-gerelateerde bedrijven" . Buiten de grondstoffen om zijn de totale winst- en margeverwachtingen echter grotendeels stabiel gebleven, zonder duidelijke versnelling .

Belangrijke winstrapporten om in de gaten te houden

Nu het rapportageseizoen voor het tweede kwartaal van 2026 van start gaat, zullen een aantal bedrijven dienen als graadmeter voor de bredere thema's die spelen:

• ASML: Europa's grootste techbedrijf naar marktkapitalisatie. De orders voor halfgeleiderapparatuur zijn een belangrijke graadmeter voor de AI-gedreven chipvraag.
• SAP: Europa's meest waardevolle softwarebedrijf. De omslag naar cloud en AI is de beste test of Europese zakelijke technologie AI-inkomsten kan genereren.
• Novartis: Een belangrijke aanjager van farmawinsten, onderdeel van een sector die buiten de energiesector een van de gezondste groeicijfers laat zien.
• UniCredit: Een van de Europese banken die sterke winsten hebben geboekt, profiterend van hogere rentetarieven en solide leningenprestaties .
• Volkswagen: Een testcase voor hoe Europese industriële bedrijven en autofabrikanten omgaan met toeleveringsketens, zwakkere mondiale vraag en onzekerheid over invoertarieven.

Conclusie

Het Europese winstbeeld voor het tweede kwartaal van 2026 is een verhaal van twee werelden. De kop van ~15,3% groei is de sterkste in meer dan drie jaar, maar verhult een veel zwakkere kern van ongeveer 5-6% zodra de windfall from energy wordt weggestreept. Het conflict met Iran is een externe zegen voor de oliemajors, terwijl de structurele AI-kloof met de VS de dominante zorg voor beleggers blijft. Winstverhogingen zijn breed (ongeveer 80% van de sectoren), maar het ontbreken van een duidelijke AI-katalysator in Europa betekent dat de regio met een waarderingskorting ten opzichte van Wall Street blijft handelen. De aanstaande rapporten van ASML, SAP en de banken zullen cruciale tests zijn of Europa daadwerkelijk een oprechte, door technologie gedreven winstmotor kan laten zien.