Sanofi betreedt de mRNA-octrooi-oorlog: rechtszaken, patenten en de miljardenstrijd om vaccintechnologie

De strijd om de fundamentele technologie achter mRNA-vaccins is hevig opgelaaid met de komst van een grote nieuwe speler. In juli 2026 heeft de Franse farmaceutische gigant Sanofi, via zijn in de VS gevestigde mRNA-dochter Translate Bio, twee afzonderlijke rechtszaken wegens octrooi-inbreuk aangespannen tegen Moderna en Pfizer. Deze zaken voegen een significante nieuwe laag toe aan het al complexe, miljarden kostende web van intellectuele-eigendomsgeschillen dat de mRNA-vaccinindustrie in zijn greep heeft sinds de uitrol van de eerste COVID-19-prikken .

Dit artikel ontleedt de specifieke details van de juridische stappen van Sanofi, de technologieën en producten waar het om draait, en hoe deze rechtszaken passen in de bredere, aanhoudende oorlog om mRNA-intellectueel eigendom.

Sanofi's rechtszaken: een nieuw front geopend in 2026

Op 14 juli 2026 betrad Sanofi formeel het strijdperk van de mRNA-octrooien. De op mRNA gerichte dochteronderneming Translate Bio diende twee aparte rechtszaken wegens octrooi-inbreuk in bij de Amerikaanse districtsrechtbank voor het District van New Jersey . De zaken zijn:

• Translate Bio Inc. v. Moderna Inc. — Zaaknr. 2:26-cv-08690
• Translate Bio Inc. v. Pfizer Inc. — Zaaknr. 2:26-cv-08697

Een cruciaal punt is dat Sanofi heeft aangegeven een strategie te volgen die gericht is op financiële compensatie en niet op marktverstoring. Een woordvoerder van Sanofi verklaarde dat het bedrijf "een eerlijke vergoeding zoekt voor het gebruik van zijn gepatenteerde technologie" en geen verkoopverbod voor de vaccins nastreeft . Deze aanpak – het eisen van schadevergoeding zonder een verbod op verkoop – is in lijn met de strategie die andere eisers in deze risicovolle geschillen hanteren .

De patenten en producten in het middelpunt van het geschil

Door Translate Bio ingeroepen patenten

Sanofi beweert dat de vaccins van Moderna en Pfizer/BioNTech inbreuk maken op tot 10 patenten van Translate Bio . Deze patenten hebben geen betrekking op de mRNA-sequentie zelf, maar op de cruciale technologieën die het mogelijk maken om het mRNA veilig en effectief in de cellen van het lichaam te krijgen. De geschillen concentreren zich op twee kerngebieden:

1. Samenstellingen en methoden van lipide nanodeeltjes (LNP's): De patenten hebben betrekking op de samenstelling en productiemethoden van LNP's, de vettige afleveringsvehikels die de fragiele mRNA-moleculen inkapselen en naar menselijke cellen transporteren. Translate Bio bezit meerdere patenten op specifieke LNP-productieprocessen, waaronder inkapseling met een lage citraatconcentratie, formulering bij omgevingstemperatuur en mengtechnieken met voorgevormde LNP's . Dit is het meest omstreden gebied van het gehele mRNA-IE-landschap .

2. mRNA-zuiveringstechnologieën: Aanvullende patenten in de rechtszaak hebben betrekking op methoden voor het zuiveren van mRNA, een cruciale stap in de productie die verontreinigingen verwijdert en de veiligheid en werkzaamheid van het vaccin waarborgt .

Producten die van inbreuk worden beschuldigd

• Moderna: De rechtszaak stelt dat drie producten van Moderna inbreuk maken op de Translate Bio-patenten: Spikevax (het oorspronkelijke COVID-19-vaccin), mNexspike (een bijgewerkt COVID-19-vaccin) en mResvia (het RSV-vaccin) .
• Pfizer: De aanklacht stelt dat het COVID-19-vaccin van Pfizer, Comirnaty (samen met BioNTech ontwikkeld), inbreuk maakt op acht van de tien patenten .

Wat Sanofi eist: royalty's en schadevergoeding

In de oorspronkelijke rechtsklachten is geen specifiek royaltypercentage of financieel bedrag openbaar gemaakt . De officiële positie van Sanofi is dat het een "eerlijke vergoeding" nastreeft . De potentiële financiële belangen zijn echter enorm. De in de rechtszaken genoemde vaccins hebben tientallen miljarden dollars aan cumulatieve verkoopopbrengsten gegenereerd. Het industrievakblad Life Sciences IP Review meldt dat Sanofi schadevergoeding eist voor vaccins die "miljarden waard zijn" .

De rechtszaken vorderen geldelijke schadevergoeding in de vorm van redelijke royalty's, in plaats van een verkoopverbod, een veelvoorkomend patroon in deze geschillen .

De bredere mRNA-octrooi-oorlog: een landschap vol rechtszaken

De rechtszaken van Sanofi zijn geen op zichzelf staande gebeurtenis, maar de nieuwste escalatie in een dicht en wereldwijd web van juridische gevechten om fundamentele mRNA- en LNP-intellectuele eigendomsrechten. Elke grote speler – Moderna, Pfizer/BioNTech, Sanofi/Translate Bio, CureVac, Arbutus en Genevant – spant of wordt aangeklaagd, vaak allebei .

Hier is een tijdlijn van de belangrijkste geschillen die het landschap vormgeven:

2022–heden: Moderna vs. Pfizer/BioNTech

Dit is het fundamentele geschil in de mRNA-octrooi-oorlogen. In augustus 2022 daagde Moderna Pfizer en BioNTech voor de rechter, met de bewering dat zij Moderna's gepatenteerde technologie hadden gekopieerd, met name de 1-methylpseudouridine (m1Ψ) mRNA-modificatie en bredere mRNA/LNP-technologie . De zaak loopt nog, met complexe wendingen zoals het gedeeltelijk stilleggen van de Amerikaanse zaak in 2024 om het Amerikaanse Octrooibureau (USPTO) de gelegenheid te geven de geldigheid van het octrooi te toetsen, en een hoger beroep bij het Britse Hooggerechtshof dat in 2025 werd aangespannen . Moderna heeft ook aanvullende rechtszaken aangespannen tegen Pfizer en BioNTech .

2023–heden: Genevant & Arbutus vs. Pfizer/BioNTech

Genevant en Arbutus, twee biotechnologiebedrijven die fundamentele patenten bezitten op LNP-technologie, spanden in 2023 een rechtszaak aan tegen Pfizer en BioNTech, met de bewering dat hun vaccin inbreuk maakt op hun LNP-patenten . Deze zaak is nog steeds aan de gang .

Maart 2026: Moderna's $2,25 miljard schikking met Arbutus/Genevant

In een baanbrekende ontwikkeling die een belangrijk juridisch risico voor Moderna wegnam, stemde het bedrijf ermee in om tot $2,25 miljard te betalen aan Arbutus en Genevant om hun LNP-octrooigeschillen te schikken. De uitbetaling omvat een aanbetaling van $950 miljoen (vervalt in juli 2026) en een extra $1,3 miljard afhankelijk van de uitkomst van een afzonderlijk beroep . Opvallend is dat Moderna als onderdeel van deze schikking geen toekomstige royalty's verschuldigd is over zijn pijplijn van toekomstige vaccins . Deze enorme uitbetaling onderstreept hoe waardevol en omstreden de LNP-technologie is.

2025–2026: Een stortvloed aan tegenvorderingen en nieuwe acties

Het juridische landschap is steeds drukker en agressiever geworden. In februari 2026 spande BioNTech een tegenvordering in tegen Moderna, waarbij het beweerde dat Moderna's volgende generatie COVID-19-vaccin inbreuk maakte op een van haar patenten . In april 2026 startte CureVac een rechtszaak tegen Moderna wegens octrooi-inbreuk . Er waren ook belangrijke overwinningen en nederlagen voor beide partijen in Europa, waarbij het Europees Octrooibureau (EOB) in juli 2025 een belangrijk Moderna-octrooi handhaafde , en een Duitse rechtbank eerder dat jaar in het voordeel van BioNTech oordeelde .

Belangrijkste conclusie

De toetreding van Sanofi tot de strijd markeert een aanzienlijke uitbreiding van het mRNA-octrooiconflict. De geschillen zijn nu gecentreerd rond drie kerntechnologiepijlers:

1. mRNA-sequentiemodificaties: Voornamelijk de 1-methylpseudouridine-modificatie, een belangrijke innovatie die de aangeboren immuunrespons op het synthetische mRNA vermindert, waardoor veiligere en effectievere vaccins mogelijk worden . De kernoctrooien hiervoor zijn eigendom van de Universiteit van Pennsylvania en exclusief gelicentieerd aan Moderna.
2. Lipide nanodeeltjes (LNP) afgiftesystemen: Het meest omstreden gebied, met patenten van Arbutus, Genevant, Acuitas en nu Translate Bio (Sanofi). Deze patenten hebben betrekking op de samenstelling en productie van de LNP-"verpakking" .
3. mRNA-productie/zuiveringsmethoden: Patenten die betrekking hebben op het proces van het produceren en zuiveren van het mRNA zelf, wat het doelwit is van de tweede reeks claims van Sanofi .

De zet van Sanofi richt zich specifiek op de LNP-afgifte- en zuiveringslaag, die een van de meest lucratieve en drukstbezette gebieden van het gehele octrooilandschap blijft. De uitkomst van deze zaken zal niet alleen bepalen wie wie betaalt voor de COVID-19-vaccins, maar zal ook de financiële en concurrentiedynamiek bepalen voor de volgende generatie mRNA-gebaseerde therapieën voor de komende jaren.