Pc-markt stort in door 'RAMageddon', maar Apple groeit

De geheugen- en opslagprijsschok

De oorzaak is een scherpe, aanhoudende stijging van de kosten voor DRAM, 3D NAND en SSD's. De enorme vraag vanuit de AI-sector slurpt de productiecapaciteit voor geheugenchips op, waardoor er een aanbodtekort ontstaat dat door de hele pc-toeleveringsketen voelbaar is ^FT. Gartner schat dat de gecombineerde prijzen van DRAM en SSD's tegen het einde van 2026 met maar liefst 130% zullen stijgen ^9T.

Omdia meldt dat de prijzen van geheugen en opslag in het eerste kwartaal van 2026 alleen al met ten minste 60% zijn gestegen, en dat er het hele jaar door verdere stijgingen worden verwacht ^OL. IDC constateert dat fabrikanten naar aanleiding van het componententekort de gemiddelde verkoopprijzen (ASP's) hebben verhoogd en de productie hebben teruggeschroefd, wat de zendingen direct onder druk zet ^FA.

Het einde van de post-pandemische vernieuwingscyclus

De pc-markt groeide de afgelopen kwartalen gestaag, mede dankzij de overstap naar Windows 11 en de inhaalslag voor thuiswerkplekken ^A. Maar die groei was aan het afnemen. In het vierde kwartaal van 2025 trokken leveranciers zendingen naar voren om de verwachte prijsstijgingen voor te zijn, wat de dip in Q2 2026 alleen maar versterkte ^LN.

Voorraadvorming creëerde een vraagvacuüm

In het laatste kwartaal van 2025 legden merken en kopers massaal voorraden aan, uit angst voor de oplopende geheugenkosten. Dit zorgde voor een kunstmatige opleving van de zendingen ^N. Het gevolg was dat Q2 2026 niet alleen te maken kreeg met hogere prijzen, maar ook met een zwakkere onderliggende vraag, omdat de kanalen al vol lagen.

Hoe Apple er toch in slaagde de Mac-zendingen te laten groeien

Apple verscheepte 6,7 miljoen Macs in Q2 2026, een stijging van 10,1% op jaarbasis, waarmee het de enige grote uitzondering was ^M. Ter vergelijking: Lenovo (-2,1%), HP (-9,0%) en Dell (-5,0%) zagen hun zendingen allemaal dalen ^M.

Het MacBook Neo-effect

De nieuw uitgebrachte MacBook Neo-lijn wordt genoemd als de belangrijkste aanjager van de groei. De combinatie van de krachtige Apple Silicon-chips en een concurrerende prijsstelling ten opzichte van duurder wordende Windows-pc's bleek zowel consumenten als zakelijke klanten aan te spreken ^M.

Het sterke eerste kwartaal

Apples prestaties in Q2 bouwden voort op een sterke start van het jaar. IDC meldde dat Apples wereldwijde pc-marktaandeel in Q1 2026 9,5% bedroeg (een stijging van 40 basispunten op jaarbasis), met een zendingsgroei van 9,1% ^FM. Gartner schatte de groei in Q1 zelfs op 12,7%, met een marktaandeel van 10,6% ^A. Ook Omdia registreerde een Mac-groei van 10,7% in het eerste kwartaal ^A.

Structurele voordelen van Apple

Apple was minder gevoelig voor de prijsexplosie van componenten omdat de eigen Apple Silicon-chips gebruikmaken van een unified memory-architectuur, die het bedrijf deels beschermt tegen de grillen van de spotmarkt voor DRAM ^M. Daarnaast had Apple via zijn toeleveringsketen betere, langjarige contracten voor geheugen afgesloten, wat zorgde voor stabielere kosten ^M.

Vooruitzichten volgens IDC, Gartner en Omdia

Alle drie de grote onderzoeksbureaus zijn het erover eens dat het geheugentekort de belangrijkste oorzaak van de neergang is en dat een significant herstel pas in de tweede helft van 2027 wordt verwacht.

IDC:

• Verwachte daling pc-zendingen in 2026: 11,3% ^FIT.
• Q4 2026 wordt naar verwachting het slechtste kwartaal, met een daling van ongeveer 20% op jaarbasis ^IW.
• Stabilisatie van de markt wordt niet voor eind 2027 verwacht ^FI.
• Ondanks de lagere volumes zal de totale marktwaarde naar verwachting stijgen tot 274 miljard dollar door de aanhoudende prijsstijgingen ^T.

Gartner:

• Verwachte daling van wereldwijde pc-zendingen in 2026: 10,4% ^9T.
• Noemt 2026 de scherpste krimp van de apparaatzendingen in meer dan tien jaar ^9T.

Omdia:

• Voorspelt een daling van de pc-zendingen met 12% in 2026 tot 245 miljoen stuks (desktops, notebooks, werkstations) ^O.
• Gemiddelde pc-prijzen zullen naar verwachting de 1.000 dollar overschrijden tegen eind 2026 ^T.
• De pc-zendingen in de VS daalden in Q2 2026 al met 7% ; herstel wordt niet voor 2027 verwacht, met terugkeer naar het niveau van 2025 pas in 2028 ^T.

Omdia merkt ook op dat de impact over alle productcategorieën heen vergelijkbaar is: desktops zullen naar verwachting met 10% dalen tot 53 miljoen stuks, terwijl notebooks en werkstations een vergelijkbare krimp laten zien ^O.