Van verf tot nepbom: drone-aanvallen op Russische diplomatieke locaties in Zweden

De dag erna ontbood het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken de Zweedse ambassadeur in Moskou, Christina Johannesson, naar aanleiding van de aanval .

Een patroon van meer dan twintig incidenten

De aanval van 2 juli is het meest recente en volgens de beschikbare meldingen het ernstigste incident in een reeks dronegerelateerde vernielingen bij Russische diplomatieke locaties in Zweden. Die reeks begon rond mei 2024. Tegen november 2025 waren er meer dan twintig vergelijkbare incidenten gemeld .

Belangrijke momenten in de tijdlijn

• 29 november 2024 — Een drone vloog over de Russische ambassade in Stockholm en liet verf op het terrein vallen. De politie kwalificeerde het incident als vernieling; er werden geen verdachten aangehouden .
• 25 mei 2025 — Een drone liet bij de hoofdingang een glazen verpakking met verf vallen. De ambassade waarschuwde dat de glazen container bij een botsing ernstig letsel had kunnen veroorzaken .
• 17 juni 2025 — Verf werd op het terrein van de Russische handelsmissie gedropt. De ambassade beschuldigde de Zweedse autoriteiten van ‘systematische passiviteit’ .
• 5 op 6 juli 2025 — Een drone liet verf vallen op de Russische handelsmissie in Stockholm. Moskou ontbood daarop de Zweedse zaakgelastigde, J. Cederberg .
• 21 augustus 2025 — Opnieuw werd verf op het terrein van de Russische handelsvertegenwoordiging gedropt. Volgens de ambassade was dit de derde dergelijke aanval in twee maanden .
• 7 september 2025 — In de vroege ochtend liet een drone verf boven de Russische ambassade in Stockholm vallen .
• 8 november 2025 — Een drone vloog over de villa van de Russische handelsdelegatie op het eiland Lidingö en liet verf en een onbekende kleverige substantie op het pand vallen. Dit incident werd in verband gebracht met een reeks van meer dan twintig vergelijkbare voorvallen sinds mei 2024 .

Wie zit erachter?

Geen enkele persoon of groep heeft de verantwoordelijkheid voor de incidenten opgeëist. De Zweedse politie verklaarde bij meerdere voorvallen dat er geen verdachten waren geïdentificeerd .

De Russische ambassade noemt de aanvallen ‘systematisch’ en verwijt de Zweedse autoriteiten dat zij de incidenten niet weten te voorkomen . In verklaringen over de glazen verpakkingen stelde de ambassade bovendien dat het gevaar verder gaat dan materiële vernieling .

Dat zijn beschuldigingen van de Russische diplomatieke vertegenwoordiging; publiek beschikbare informatie wijst niet uit wie de drones bestuurde of dat de incidenten door één organisatie werden gecoördineerd.

Tegen de achtergrond van oplopende spanningen

De drone-incidenten vinden plaats in een periode waarin de betrekkingen tussen Rusland en Zweden sterk zijn verslechterd. Zweden trad in maart 2024 toe tot de NAVO, waarmee het land onderdeel werd van het militaire bondgenootschap dat Rusland als een strategische tegenstander beschouwt.

Een ander relevant incident vond plaats op 26 februari 2026 in de Sont, de zeestraat tussen Zweden en Denemarken. De Zweedse marine onderschepte daar een drone die volgens de beschikbare berichtgeving was gelanceerd vanaf een Russisch schip voor inlichtingenvergaring en richting de haven van Malmö vloog .

Moskou heeft na verschillende drone-incidenten Zweedse diplomaten ontboden en Zweden ervan beschuldigd zijn verplichtingen onder het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer uit 1961 niet na te komen. Dat verdrag verplicht het gastland onder meer de veiligheid en onschendbaarheid van diplomatieke missies te beschermen .

Wat maakt de aanval van 2 juli anders?

De eerdere incidenten draaiden voornamelijk om het laten vallen van verf. Op 2 juli werden echter twee drones ingezet en droeg één daarvan volgens de Russische ambassade een voorwerp dat een explosief moest nabootsen. Ook als het apparaat niet functioneel was, is dat een duidelijke verandering in de aard van de provocatie.

Tegelijkertijd blijft de toedracht onduidelijk. Er is geen dader geïdentificeerd, geen groep heeft de aanvallen opgeëist en er is geen publiek bewijs dat alle incidenten door dezelfde personen zijn uitgevoerd. Wel past de aanval in een langer patroon van dronegerelateerde vernielingen bij Russische diplomatieke locaties in Zweden, te midden van een steeds scherpere diplomatieke confrontatie tussen Stockholm en Moskou.