Waarom Rusland zijn Su-57 stealthjager inzet als kruisrakettenplatform, niet als thuislandverdediger

De Su-57 Felon is niet overgeschakeld naar thuislandverdediging. Al het beschikbare bewijs wijst in de tegenovergestelde richting: Ruslands enige vijfdegeneratiestealthjager wordt bijna uitsluitend gebruikt als standoff-kruisraketlanceerplatform, terwijl de luchtverdedigingscrisis apart wordt aangepakt met grondgebonden systemen en een nieuw beleid dat particuliere bedrijven toestaat hun eigen antidronesystemen aan te schaffen.

Externe pyloons versus interne bewapening: de stealth-afweging

Het ontwerp van de Su-57 omvat twee in serie geschakelde ventrale wapenruimen voor primaire aanvalswapens en kleinere zijruimen – met gebolde driehoekige fairings bij de vleugelwortel – die kortedrachts R-74/R-74M2 lucht-luchtraketten kunnen bevatten . Op de Dubai Airshow 2025 demonstreerde Rusland voor het eerst publiekelijk de openingssequentie van het zijruim, waarmee werd getoond hoe de jager stealthy interne aanvalswapens kan combineren met een snelle zelfverdedigingscapaciteit .

Toch is het toestel herhaaldelijk waargenomen met externe bewapening in gevechtsomstandigheden, wat zijn lage zichtbaarheidsprofiel ondermijnt.

• SEAD-bewapening: In maart 2026 werd een Su-57 getoond met twee Kh-58UShK antiradarraketten intern en twee R-74M2 kortedrachts lucht-luchtraketten op externe hardpoints – een gemengde configuratie die stealth behoudt voor de primaire SEAD-missie, maar de lage zichtbaarheid opoffert voor zelfverdedigingswapens .
• Kruisraketvervoer: Sinds oktober 2024 en doorlopend in 2025–2026 zijn Su-57’s gefilmd en gerapporteerd met Kh-59M2- en Kh-59-kruisraketten op externe vleugelpyloons, wat het stealthvoordeel voor die missies volledig tenietdoet . De Kh-59-serie mist radarreducerende kenmerken, terwijl nieuwere munitie zoals de Kh-69 is ontworpen voor interne plaatsing .

De afweging is duidelijk. Interne plaatsing behoudt de frontale RCS van 0,1 m², die cruciaal is voor het binnendringen van omstreden luchtruim . Externe pyloons verhogen de wapenlading en stellen de Su-57 in staat grotere legacy-munitie in te zetten, maar vergroten de radarzichtbaarheid dramatisch. Rusland lijkt bereid deze prijs te betalen om twee redenen: (a) de Su-57 opereert vanuit standoff-afstanden waar vijandelijke luchtverdediging minder dicht is, en (b) de interne wapenruimen zijn beperkt in grootte – Kh-59-klasse raketten passen niet in de ventrale ruimen .

Standoff-aanval, geen thuislandluchtverdediging

In tegenstelling tot enige suggestie van een omslag naar thuislandverdediging, is het dominante operationele patroon in 2026 de standoff-kruisraketlancering vanuit veilige zones.

In mei 2026 hadden Oekraïense luchtbewakingskanalen meer dan tien afzonderlijke Su-57-kruisraketlanceerincidenten geregistreerd in de grensregio Koersk, de Zee van Azov en het bezette de Krim . Het toestel lanceert Kh-59- en Kh-69-raketten vanuit beschermde posities ver achter de frontlinie en steekt nooit het Oekraïense luchtruim over . Euromaidan Press meldt dat Rusland de Su-57 "meestal in standoff-rollen vanuit Russisch luchtruim en bezet gebied" laat vliegen, nadat vroege gevechtsoptredens boven Oekraïne geen lucht-luchtoverwinningen opleverden .

Er is geen geloofwaardig bewijs in de beschikbare bronnen dat de Su-57 is ingezet voor het onderscheppen van Oekraïense drones of kruisraketten boven Russisch grondgebied. Die missie blijft bij grondgebonden S-400/S-300-systemen, Pantsir-S1 en – in toenemende mate – particuliere antidronesystemen.

Grotere luchtverdedigingsdruk in 2026

Ruslands grondgebonden luchtverdedigingsnetwerk staat onder ernstige en groeiende druk, maar de Su-57 wordt niet gebruikt om die gaten te dichten.

Oekraïne voert sinds januari 2026 dagelijkse drone-aanvallen op Moskou uit, waarbij Rusland meldde dat in de eerste vier dagen van het jaar 437 drones boven Moskou waren neergehaald . In juni 2026 beschreef CNN een strategie om de Russische luchtverdediging te overweldigen met dronearmadillas, terwijl Oekraïne tegelijkertijd luchtverdedigingslanceerders en radarsystemen aanvalt . Als reactie begon Rusland in mei 2026 particuliere bedrijven toe te staan hun eigen luchtverdedigings- en antidronesystemen aan te schaffen, waarmee kosten werden afgewenteld op niet-federale entiteiten .

Oekraïense langeafstandsdrones troffen in april 2026 de vliegbasis Shagol in de regio Tsjeljabinsk (nabij de Oeral), waarbij ten minste twee Su-57’s en een Su-34 werden vernietigd – wat bewijst dat zelfs achterwaartse bases niet langer veilig zijn .

Su-57-upgrades in 2026: een verbredend offensief missieportfolio

Rusland zet productie en upgrades voort, maar de focus ligt op aanval, dronesturing en elektronische oorlogsvoering – niet op luchtverdediging.

• Nieuwe technische configuratie (februari 2026): UAC leverde een partij Su-57’s met geüpgradede boordsystemen, een verbeterde wapensuite en een groter missiebereik, wat formeel een doctrinele evolutie aangeeft van luchtoverwicht naar precisieaanval, elektronische oorlogsvoering en diepe penetratie .
• Su-57D tweezitsvariant (mei 2026): Eerste vlucht van een tweezitsversie die is ontworpen als een luchtgebonden commandoplatform voor het aansturen van S-70 Okhotnik-gevechtsdrones en het coördineren van complexe aanvalsoperaties . De extra bemanning zou ook langeafstands-luchtverdedigings- en aanvalsmissies mogelijk kunnen maken .
• Distributed Aperture System (DAS): Nieuwe Su-57’s worden uitgerust met een F-35-achtig DAS voor 360-graden situationeel bewustzijn, mogelijk gekoppeld aan de S-71-stealthdrone .
• Su-57M-programma (Megapolis): In ontwikkeling met verbeterde missiesystemen, elektromechanische actuatoren en de nieuwe Izdeliye 30-motor (Type 30) voor supercruise .

Belangrijke kanttekening: Het aantal operationele toestellen blijft zeer klein – slechts ongeveer 30–40 exemplaren – en Rusland blijft afhankelijk van een paar frontliniebases. De aanval op Shagol toonde aan dat Oekraïnes dieptedrones zelfs die beperkte operationele locaties kunnen bereiken .

Conclusie

De Su-57 evolueert niet naar thuislandluchtverdediging. Het wordt aangepast als een standoff-kruisraketdrager die waar nodig stealth inruilt voor laadvermogen, terwijl het grondgebonden luchtverdedigingsnetwerk – onder zware druk van drones – de thuislandmissie apart afhandelt. De Russische upgrades in 2026 richten zich op aanvalsbereik, dronesturing (Su-57D) en sensorfusie – waardoor het offensieve gereedschap van het toestel wordt verbreed in plaats van het te herbesteden voor defensieve counter-air boven Rusland.