Analisten van CryptoQuant spreken van een 'structurele daling': retailaankopen via ETF's vinden off-chain plaats en worden niet geregistreerd als on-chain exchange-instroom . Zoals CryptoQuant-bijdrager Darkfost opmerkte: 'Retailbeleggers stappen waarschijnlijk over op ETF's – de papieren Bitcoin-laag – wat niet zichtbaar is op de blockchain'
. Uit een analyse bleek dat ongeveer 80% van de instroom in spot-Bitcoin-ETF's afkomstig is van retailbeleggers, een patroon dat ook door Binance-analisten is waargenomen
. Amerikaanse spot-Bitcoin-ETF's zagen in het derde kwartaal van 2025 alleen al een instroom van ongeveer 118 miljard dollar, waarbij BlackRocks IBIT een marktaandeel van 89% had
. Eind 2025 lag de cumulatieve netto-instroom ruim boven de 35 miljard dollar
, en spot-Bitcoin-ETF's waren goed voor 67% van alle crypto-ETF-instroom (21,4 miljard dollar) in 2025
.
Academisch onderzoek bevestigt dat ETF-instroom op korte termijn invloed heeft op de Bitcoin-spotprijs, gedreven door beleggerssentiment en marktmomentum . Het gevolg is dat retailbeleggers die voorheen direct BTC op Binance kochten en verkochten, nu in feite ETF-aandelen kopen, waardoor de exchange verstoken blijft van kleine stortingen.
Retailbeleggers hebben ook Bitcoin van exchanges opgenomen naar self-custody-wallets, hardware wallets en institutionele bewaaroplossingen. De totale Bitcoin-saldo's op gecentraliseerde exchanges (CEX'en) daalden in juli 2025 tot ongeveer 2,4 miljoen BTC, een daling van meer dan 360.000 BTC (ruwweg 42,8 miljard dollar) sinds het begin van 2025 .
Deze uitstroom weerspiegelt een volwassen wordende markt. Beleggers – met name zij met een langetermijnstrategie – verplaatsen munten van exchanges om het tegenpartijrisico te verkleinen, mede door de lessen uit eerdere exchange-crashes . Uit een analyse bleek dat er ongeveer 5 miljard dollar aan retailuitstroom van exchanges naar institutionele bewaring is verplaatst
.
Naast substitutie en bewaarkeuzes is de bredere vraag van retailbeleggers over meerdere cycli heen verzwakt. Tijdens de bullmarkt van 2025 was de retailactiviteit op de cycluspiek aanzienlijk zwakker dan in voorgaande cycli . On-chain-transacties onder de 10.000 dollar – een gangbare proxy voor kleine retailactiviteit – vielen in maart 2026 terug naar meerjarige dieptepunten
. Bredere data laten een daling van 30–38% zien in kortetermijn-UTXO's (unspent transaction outputs), een andere proxy voor retailparticipatie
.
Daar komt bij dat retailbeleggers hun geld uit crypto hebben gehaald en in aandelen hebben gestopt, waar AI-gestuurde handelstools individuele handelaren een vermeend voordeel geven . De cryptovolatiliteit is ook aanzienlijk gedaald, waardoor de speculatieve aantrekkingskracht voor kleinere handelaren afneemt
. Een rapport van eind 2025 beschreef het gedrag van retailbeleggers als 'capitulatie en angstgedreven exits' – een daling van 32% in retailbezittingen, terwijl walvissen juist kochten onder de 100.000 dollar BTC
.
Naarmate de retailstortingen verdwenen, nam de walvisactiviteit zowel absoluut als relatief toe. De gemiddelde Bitcoin-storting op Binance steeg in september 2025 naar 13,5 BTC per transactie (7-daags voortschrijdend gemiddelde), ver boven de historische normen voor de voorheen retail-gedreven exchange .
Binance registreerde in februari 2026 een walvis-Bitcoin-instroom van 8,24 miljard dollar over 30 dagen, de hoogste waarde in 14 maanden, aldus CryptoQuant-analist Maartunn . De 'whale-to-exchange deposit ratio' steeg in januari 2026 naar 0,504
en vervolgens in februari naar 0,64
. In oktober 2025 was 70% van de Bitcoin-instroom op Binance afkomstig van grote wallets, een negenmaands hoogtepunt
.
Walvissen – waaronder institutionele handelsdesks, miners en grote houders – blijven exchanges gebruiken voor OTC-bloktransacties, liquidatie-hedging en grootschalige distributie. Deze activiteiten zijn vele malen groter dan het retailverkeer en weerspiegelen een markt die steeds meer wordt gedomineerd door professioneel kapitaal .
De Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) van de Europese Unie, formeel Verordening (EU) 2023/1114, voegt een regelgevingslaag toe die de retailexchange-activiteit in een belangrijke geografische regio verder beperkt . MiCA wordt sinds 30 juni 2024 gefaseerd ingevoerd, met volledige toepassing vanaf 30 december 2024
. De overgangsperiode eindigt op 1 juli 2026, waarna alleen bedrijven met een MiCA-vergunning (CASP-autorisatie) EU-cliënten mogen bedienen
.
In mei 2026 had minder dan een op de vijf van de ruim 1.200 geregistreerde cryptobedrijven in de EU de benodigde vergunning, waardoor velen hun diensten moesten beperken of de EU-markt helemaal moesten verlaten . Deze aanscherping verhoogt de nalevingskosten en vermindert het aantal toegankelijke toegangspunten voor EU-retailbeleggers, wat de stortingsvolumes op exchanges verder onderdrukt
. De impact van MiCA is het meest direct voelbaar op exchange- en makelaarsniveau – het verbiedt self-custody niet, maar beperkt de tussenpersonen die retailexchange-activiteit in de EU faciliteren
. Uit een analyse bleek dat de beleggersbeschermingsmaatregelen van MiCA (verplichte whitepapers, marketingbeperkingen en aansprakelijkheidsbepalingen) in 2025 weliswaar hebben bijgedragen aan een daling van 58% in fraudemeldingen en een stijging van 27% in retailparticipatie, maar ook de nalevingslasten hebben verhoogd
. Per saldo lijkt het effect op de stortingsvolumes van retailgebruikers op exchanges op korte termijn negatief te zijn.
De wisselwerking is circulair. Naarmate de retail verdwijnt, worden Binance en andere gecentraliseerde exchanges minder retailgericht, wat het vertrouwen van kleine beleggers in actieve exchangehandel verder vermindert. Het gemak van ETF's trekt meer kapitaal aan. Walvissen domineren een steeds institutionelere marktstructuur. Regeldruk in belangrijke regio's verhoogt de drempels voor kleinere deelnemers. Het resultaat is een Bitcoin-markt die steeds meer wordt gedreven door institutionele stromen via ETF-producten en walvisactiviteit op exchanges, waarbij retail een kleinere rol speelt dan in enige voorgaande cyclus .