J.P. Morgan versus BIS: Twee totaal verschillende lezingen van de wereldeconomie halverwege 2026

Halverwege 2026 publiceren J.P. Morgan en de Bank voor Internationale Betalingen (BIS) de twee meest invloedrijke vooruitzichten voor de wereldeconomie. Ze benoemen dezelfde krachten – de oorlog met Iran, hardnekkige inflatie en de AI-hausse – maar trekken daar totaal verschillende conclusies over. Dit is de vergelijking.

Het Iran-conflict en de olievoorziening: schok versus demping

De sluiting van de Straat van Hormuz begin 2026 is de belangrijkste gebeurtenis in beide scenario’s, maar het risico wordt heel anders ingeschat.

J.P. Morgan erkent het conflict in het Midden-Oosten als het grootste risico op de korte termijn. Het heeft de consumentenbestedingen geraakt en de 'monetaire brandstof' in de economie verminderd . Het grondstoffenteam verhoogde de raming voor Brent-olie in 2026 met 18% naar 118 dollar per vat (van 100 dollar), met een optimistisch scenario van 145 dollar, vanwege verstoringen in de Perzische Golf . Toch wijst J.P. Morgan op verzachtende factoren: de reservecapaciteit van OPEC+, de bijna recordhoge Amerikaanse schalieproductie en seizoensgebonden afnemende vraag naar stookolie . De basisverwachting van de bank is dat het conflict 'beperkte blijvende economische schade' zal aanrichten .

De BIS is veel alarmerender. Zij omschrijft de sluiting van de Straat van Hormuz als een 'zware energieschok' die de inflatie 'ruim boven' de doelstellingen heeft gedreven . Een aanhoudend conflict zou de inflatieverwachtingen kunnen losweken, met gevolgen voor financiële markten en overheidsfinanciën . De BIS noemt de oorlog in het Midden-Oosten een van de vier belangrijke 'drukpunten' die de mondiale stabiliteit bedreigen .

Inflatievooruitzichten: beheersbaar versus een nieuwe psychose

Beide rapporten zien inflatie als de centrale uitdaging, maar hun zorgen lopen volledig uiteen.

J.P. Morgan verwacht dat de inflatie op korte termijn 'wat hoger' uitvalt door de energieprijsstijging en de gevolgen voor de toeleveringsketens . Op de middellange termijn zullen hogere invoertarieven en lagere immigratie de inflatie laten afkoelen, en de bank rekent op 2 tot 3 renteverlagingen door de Fed . De toon is er een van hardnekkige maar beheersbare inflatie.

De BIS is aanzienlijk somberder gestemd. De energieschok heeft de inflatie 'ruim boven' de doelstellingen geduwd, en de BIS waarschuwt voor een nieuwe 'inflatiepsychologie', waarin loon- en prijsstijgingen elkaar versterken . De oplopende inflatierisico's worden gezien als een topprioriteit die om dringend beleidsingrijpen vraagt .

AI-investeringen: kans versus dreigend risico

Het verschil van mening over AI-investeringen is nog groter.

J.P. Morgan is overwegend positief over AI. Het halfjaarlijkse rapport stelt dat AI-investeringen 'de economische activiteit blijven ondersteunen' en dat de overheidsuitgaven versnellen . De 'structurele argumenten voor AI blijven intact', maar de blootstelling via indexen concentreert het risico in een beperkt aantal grote technologiebedrijven . AI wordt gezien als groeimotor.

De BIS slaat een heel andere toon aan. Zij waarschuwt dat de AI-investeringshausse 'mogelijk onhoudbaar' is en dat een AI-crisis ernstige gevolgen kan hebben voor groei en kredietmarkten . De BIS noemt een AI-crisis expliciet een van de meest alarmerende bedreigingen voor de wereldwijde welvaart .

Beursdoelstellingen: concrete verlaging

J.P. Morgan Global Research, onder leiding van strateeg Fabio Bassi, verlaagde in maart 2026 de S&P 500-jaarverwachting naar 7.200 punten (van 7.500) vanwege de aanbodschok door het Iran-conflict . In de eerdere jaarverwachting voor 2026 rekende de bank nog op winsten van dubbele cijfers in zowel ontwikkelde als opkomende markten , maar de herziening weerspiegelt de impact van de oorlog.

De BIS geeft geen expliciete beursdoelstellingen, maar uit haar risicokader blijkt aanzienlijk neerwaarts potentieel voor risicovolle activa als een van de vier drukpunten – de oorlog in het Midden-Oosten, een AI-crisis, fiscale spanning of financiële kwetsbaarheden – werkelijkheid wordt .

Conclusie: twee soorten angst

J.P. Morgan is in haar vooruitzicht voor halverwege 2026 behoedzaam optimistisch. Ze ziet een veerkrachtige economie, gesteund door AI-investeringen en de welvaart van consumenten, met beheersbare (zij het hardnekkige) inflatie, maar verlaagt de beursdoelen vanwege de onzekerheid rond de oorlog met Iran. De BIS is aanzienlijk alarmerender en waarschuwt dat de veerkracht heeft plaatsgemaakt voor meerdere acute drukpunten: een zware energieschok, een mogelijk oververhitte/onhoudbare AI-investeringshausse en oplopende fiscale en financiële kwetsbaarheden die om dringend beleidsingrijpen vragen.