Wat is BIP-110? De tijdelijke soft fork die Bitcoin kan verdelen

Wat stelt BIP-110 concreet voor?

Het doel van BIP-110 is volgens de indieners om “de omvang van datavelden tijdelijk op consens niveau te beperken”, vertekende prikkels rond willekeurige data te corrigeren en de aandacht opnieuw te richten op Bitcoin als geld .

Het voorstel bevat zeven nieuwe consensusbeperkingen. De belangrijkste zijn:

• nieuwe transactie-outputvelden worden beperkt tot 34 bytes, met uitzondering van OP_RETURN;
• OP_RETURN-outputs krijgen een maximum van 83 bytes;
• datapunten binnen scripts worden beperkt tot 256 bytes;
• het uitgeven van coins vanuit niet-gedefinieerde Taproot-witnessversies wordt geblokkeerd;
• afzonderlijke witness-elementen mogen maximaal 256 bytes groot zijn;
• ook andere grote patronen die hoofdzakelijk niet-monetaire data bevatten, worden beperkt .

UTXO’s — de niet-uitgegeven transactie-uitgangen die samen het saldo van een Bitcoin-adres vormen — die vóór de activatie zijn aangemaakt, blijven volgens het voorstel permanent vrijgesteld. Bestaande tegoeden zouden daardoor besteedbaar blijven .

Twee manieren om de soft fork te activeren

BIP-110 bevat twee afzonderlijke activatieroutes .

1. Activatie door miners

Miners kunnen steun aangeven met bit 4 in de block headers die ze minen. Als in één periode waarin de moeilijkheidsgraad wordt aangepast minstens 55% van de blokken steun signaleert, wordt BIP-110 vastgezet. De activatie volgt vervolgens één moeilijkheidsperiode later.

Zo’n periode duurt ongeveer twee weken, oftewel 2.016 blokken. Dit zou de ordelijke, vrijwillige route zijn .

2. User-Activated Soft Fork

Wordt de grens van 55% niet gehaald, dan treedt het UASF-mechanisme — User-Activated Soft Fork — in werking. Nodes met software die BIP-110 ondersteunt, voornamelijk aangepaste versies van Bitcoin Knots, gaan dan een verplichte signaleringsfase in.

Die fase begint volgens de planning bij blok 961.632, naar verwachting begin augustus 2026, en loopt tot en met blok 963.647. Tijdens dit venster wijzen deze nodes blokken zonder het vereiste signaal af als ongeldig .

De daaropvolgende onvoorwaardelijke activatie staat gepland voor blok 965.664, naar verwachting rond september 2026. Op dat moment zouden alle nodes waarop BIP-110 draait de nieuwe regels afdwingen .

Minersteun blijft onder 1%

Eind juni 2026 was de steun onder miners nog altijd verwaarloosbaar:

• ongeveer 0,31% van de totale hashrate, goed voor circa 5 EH/s tegenover een netwerkhasrate van ongeveer 940 EH/s, volgens Bitget ;
• News.Bitcoin.com meldde eveneens ongeveer 5 EH/s, dus minder dan 1% van het netwerk ;
• de signalerende blokken kwamen vooral van kleinere groepen zoals BIP110, Roughnecks110 en 234 Alberta ;
• grote miningpools zoals Foundry, Antpool, F2Pool, Binance Pool en ViaBTC hebben geen steun gesignaleerd .

Op basis van deze cijfers lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat BIP-110 vóór het UASF-venster vrijwillig de drempel van 55% bereikt .

Waarom prominente Bitcoiners tegen zijn

Het voorstel heeft stevige kritiek gekregen van invloedrijke namen uit de Bitcoinwereld.

• Adam Back, CEO van Blockstream en een van de personen die in de Bitcoin-whitepaper wordt genoemd, noemde BIP-110 een “literal downgrade” en een “regression”. Volgens hem tast het voorstel de neutraliteit van Bitcoin aan, creëert het censuurrisico’s en kan de oplossing erger uitpakken dan het oorspronkelijke probleem . Hij waarschuwde ook dat de onveranderlijkheid van Bitcoin onder druk kan komen te staan .
• Jameson Lopp, CTO van Casa, bestempelde BIP-110 als “reckless and doomed”. Hij vreest een blijvende ketensplitsing en verwees naar de eerdere splitsingen die Bitcoin Cash en Bitcoin SV voortbrachten .
• Wang Chun, medeoprichter van F2Pool, noemde het voorstel “a bunch of nonsense” .
• Michael Saylor, medeoprichter van MicroStrategy, noemde BIP-110 “Bitcoin’s biggest self-inflicted risk” en waarschuwde voor schade aan de stabiliteit en het verhaal rond het netwerk .

De kern van de kritiek is dat het beperken van datatypes op consensniveau neerkomt op protocolcensuur. Volgens tegenstanders gaat dat in tegen het uitgangspunt van toestemmingloze transacties: gebruikers zouden Bitcoin moeten kunnen gebruiken zonder dat het protocol bepaalde toepassingen actief uitsluit .

Daarnaast bestaat het risico dat nodes met BIP-110 en nodes zonder die software verschillende blokken als geldig beschouwen. Zodra dat gebeurt, kunnen de twee groepen niet langer dezelfde keten volgen.

Wat gebeurt er als 55% niet wordt gehaald?

Als miners niet vrijwillig voor lock-in zorgen, kan de UASF-route in september leiden tot een splitsing bij blok 965.664 . In dat scenario ontstaan er in de praktijk twee ketens:

• de niet-BIP-110-keten, die naar verwachting door vrijwel alle grote miningpools en meer dan 99% van de hashrate wordt gevolgd;
• de BIP-110-keten, die zonder brede minersteun een zeer kleine minderheidsfork zou zijn — feitelijk een nieuwe altcoin die uit Bitcoin voortkomt .

Ook voorstanders erkennen dat de Core-keten waarschijnlijk het grootste deel van de rekenkracht behoudt. Een supporter vatte dat samen als: “Core chain keeps all hashpower. BIP110 fork stalls unless miners move.” Zij zien een dergelijke uitkomst echter als een legitieme manier waarop nodebeheerders hun voorkeur kenbaar maken .

Tijdens een splitsing kunnen gebruikers bovendien te maken krijgen met replayaanvallen, verwarring bij handelsplatforms en verstoringen in de bredere cryptomarkt. Beide kampen erkennen die risico’s .

Een andere fork in augustus: eCash

Los van BIP-110 staat er in augustus 2026 nog een afzonderlijke Bitcoin-fork gepland. Ontwikkelaar Paul Sztorc, oprichter van LayerTwo Labs, heeft een hard fork aangekondigd onder de naam eCash. De geplande fork vindt plaats bij blok 964.000 .

De belangrijkste verschillen met BIP-110:

• eCash is een hard fork, geen soft fork;
• BTC-houders zouden op het moment van de fork eCash krijgen in een verhouding van 1 op 1 ;
• de nieuwe keten wil BIP-300 en BIP-301, gezamenlijk bekend als Drivechains, activeren als schaalbaarheidsoplossing voor sidechains ;
• Sztorc heeft voorgesteld om op de eCash-keten minder dan de helft van de naar schatting 1,1 miljoen BTC van Satoshi Nakamoto opnieuw toe te wijzen aan vroege investeerders. Geen eerdere Bitcoin-fork heeft een vergelijkbare stap voorgesteld .

eCash staat los van de discussie over databeperkingen in BIP-110. Wel kan de naam voor verwarring zorgen: er bestaat al een token met de naam eCash en ticker XEC, dat voortkwam uit een Bitcoin Cash-fork uit 2021 .

De inzet voor Bitcoin

BIP-110 draait uiteindelijk om een fundamentele vraag: moet Bitcoin op consensusniveau bepaalde vormen van niet-financiële data actief beperken, of moet het protocol juist neutraal blijven en toepassingen zonder toestemming toelaten?

Met nauwelijks minersteun en een vaste UASF-datum lijkt de discussie in 2026 niet alleen technisch te worden. Als beide groepen hun software blijven uitvoeren, kan een debat over blockruimte uitmonden in een zichtbare splitsing van het netwerk.