Fico blokkeert €70 miljard NAVO-steun voor Oekraïne: ‘Slowakije betaalt niet’

Vlak voor de NAVO-top in Ankara op 7 en 8 juli 2026 neemt de Slowaakse premier Robert Fico een duidelijk en dwingend standpunt in: Slowakije doet niet mee aan de geplande militaire steun van de alliantie aan Oekraïne. Zijn positie, gestaafd door een reeks openbare verklaringen en officiële acties in juni 2026, plaatst Slowakije naast Hongarije als de meest uitgesproken tegenstemmers binnen de NAVO als het gaat om Oekraïne-beleid.

Weigering van het NAVO-steunpakket van €70 miljard

Fico heeft definitief verklaard dat Slowakije niet zal deelnemen aan de nieuwe NAVO-militaire financieringsverplichting van €70 miljard (ongeveer $79,5 miljard) voor Oekraïne, naar verwachting een belangrijk punt op de top in Ankara . Hij zei dat hij „alles in het werk zal stellen” om te voorkomen dat Slowakije bijdraagt aan leningen voor de militaire behoeften van Oekraïne . Fico verklaarde nadrukkelijk: „Slowakije betaalt niet voor de militaire uitgaven van Oekraïne” .

Om dit kracht bij te zetten, kondigde Fico aan dat hij voor de top met minister van Defensie Robert Kaliňák zal overleggen om ervoor te zorgen dat de Slowaakse delegatie geen mandaat krijgt om een militaire lening of extra financiële bijdragen goed te keuren . Hij wil dat de delegatie zonder bevoegdheid naar de top gaat om nieuwe verplichtingen aan te gaan .

Verzet tegen de EU-lening van €90 miljard – ‘oorlogslening’

Eerder verzette Fico zich al tegen het EU-steunpakket van €90 miljard voor Oekraïne, dat in december 2025 door de EU-leiders werd overeengekomen en in februari 2026 formeel door het Europees Parlement werd goedgekeurd . Het pakket bestaat uit €60 miljard voor defensie en €30 miljard voor macro-financiële steun . Fico bestempelde dit als een ‘oorlogslening’ en betoogde dat het alleen maar „lijden en doden zou verlengen” . In een brief aan voorzitter van de Europese Raad António Costa in december 2025 liet hij weten geen enkele oplossing te steunen die de militaire uitgaven van Oekraïne financiert . Slowakije was samen met Hongarije een van de slechts twee EU-lidstaten die de lening van €90 miljard niet onderschreven .

Verzet tegen NAVO-lidmaatschap Oekraïne

Fico heeft al langer bezwaren tegen een NAVO-lidmaatschap van Oekraïne. In oktober 2024 verklaarde hij dat hij „zolang hij aan de macht is, zal voorkomen dat Oekraïne lid wordt van de NAVO” en dat hij de Slowaakse delegatie zou „instructeren” om een eventuele versnelde toetreding te blokkeren . Dit standpunt maakt deel uit van zijn bredere buitenlandse beleid sinds zijn terugkeer aan de macht in 2023 .

Verzet tegen EU-sancties tegen Rusland

Fico heeft consequent zijn scepsis uitgesproken over EU-sancties tegen Rusland. Hij stelt dat die sancties de EU-economieën meer schaden dan Rusland. Hoewel het geen volledig veto is, heeft zijn regering de verlenging van sancties vertraagd of aan voorwaarden verbonden, met name op het gebied van energie, waarbij hij gebruikmaakt van de afhankelijkheid van Slowakije van Russische olie en gas .

Eis om EU-compensatie voor eerder geleverd materieel

In juni 2026 kondigde Fico aan dat hij formeel compensatie zal eisen van de Europese Unie voor het militaire materieel dat Slowakije eerder aan Oekraïne heeft gedoneerd . Hij zei dat hij de kwestie wil aankaarten bij voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, met het argument dat de EU hen „moet terugbetalen” voor de wapens die onder eerdere regeringen zijn overgedragen . Die compensatie zou oorspronkelijk uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF) komen . Sinds Fico’s regering in 2023 aantrad, heeft Slowakije alle staatssteun aan Oekraïne stopgezet .

Brede context – de positie van Slowakije binnen de NAVO

Fico heeft gezegd dat hij „andere landen niet kan beletten hun defensie te versterken”, maar waarschuwt wel voor het „risico van escalatie van de oorlog” door het blijven bewapenen van Oekraïne . Zijn regering heeft een koerswijziging ingezet naar een ‘politiek van de vier windstreken’, die wordt gekenmerkt door uitgesproken scepsis tegenover westerse militaire steun aan Oekraïne en een streven naar het „normaliseren” van de betrekkingen met Moskou . Hij was de enige EU-leider die de overwinningsdag-vieringen in Moskou bijwoonde .

Op de top in Ankara wordt van de NAVO-bondgenoten verwacht dat ze eenheid uitstralen over het verhogen van de defensie-uitgaven (sommigen pleiten voor 3,5% van het bbp), het stimuleren van de industriële productiecapaciteit en het voortzetten van de langetermijnsteun aan Oekraïne. Slowakije onder Fico is, samen met Hongarije, een van de meest prominente interne tegenstanders van het Oekraïne-beleid, wat de eenheid van de alliantie over de toezegging van €70 miljard en de bredere strategische boodschap ondermijnt.