Wereldbank: wereldwijd gasaffakkelen in 2024 op hoogste niveau in bijna twintig jaar

De milieuschade is aanzienlijk. Volgens de Global Flaring and Methane Reduction (GFMR) Partnership van de Wereldbank zorgde het affakkelen in 2024 voor de uitstoot van 389 miljoen ton CO₂-equivalent, waarvan een groot deel afkomstig is van onverbrand methaan — een krachtig broeikasgas. The Guardian schrijft dat deze uitstoot overeenkomt met de jaarlijkse CO₂-uitstoot van heel Frankrijk.

Negen landen verantwoordelijk voor 75% van al het affakkelen

Het rapport toont een sterke concentratie van het affakkelprobleem. De negen grootste affakkelende landen waren in 2024 goed voor driekwart van al het affakkelen, terwijl ze samen minder dan de helft van de wereldwijde olie produceerden. Het gaat om:

• Ruslando
• Irano
• Irak
• Verenigde Staten
• Venezuela
• Algerije
• Nigeria
• Libië
• China

De concentratie bij de top drie — Rusland, Iran en Irak — is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen. Hun aandeel in het wereldwijde affakkelen groeide van 33% in 2012 naar 46% in 2024. De overige zeventig affakkelende landen waren samen slechts goed voor 24% van het totaal in 2024, een daling ten opzichte van 35% in 2012. Het probleem wordt dus steeds meer een zaak van een paar grote vervuilers.

63 miljard dollar aan gas jaarlijks verspild

De economische verspilling is gigantisch. De 151 bcm afgefakkeld gas had in 2024 een geschatte marktwaarde van ongeveer 63 miljard dollar, berekend op basis van de Henry Hub-gasprijs. Ter vergelijking: de verloren hoeveelheid gas is bijna even groot als het totale jaarlijkse gasverbruik van Afrika, dat ongeveer 162 bcm bedraagt.

Geen eenduidige kostenschatting voor stoppen affakkelen, nulroutine-initiatief boekt vooruitgang

Het rapport uit 2025 geeft geen wereldwijd totaalbedrag voor het beëindigen van routinematig affakkelen. Wel laat het zien dat landen die zich hebben aangesloten bij het Zero Routine Flaring by 2030 (ZRF)-initiatief beter presteren. Sinds de start in 2015 verbinden overheden en oliebedrijven zich via ZRF om uiterlijk in 2030 te stoppen met routinematig affakkelen, met behulp van regelgeving, technologie en financiële regelingen.

De cijfers spreken boekdelen: sinds 2012 zagen ZRF-ondertekenaars een gemiddelde daling van 12% in hun affakkelintensiteit, terwijl niet-ondertekenaars een stijging van 25% lieten zien. Maar met nog maar vijf jaar te gaan tot de deadline van 2030, is er een reductie van bijna 40% per jaar nodig om de doelstelling te halen — een zeer ambitieus tempo gezien de huidige trend.

Structurele belemmeringen remmen vooruitgang

Het rapport identificeert verschillende hardnekkige structurele barrières die verdere stappen in de weg staan, ook al is de economische en milieutechnische noodzaak overduidelijk:

• Regelgeving en beleid: zwakke handhaving, onvoldoende fiscale prikkels en onduidelijke gasrechten ontmoedigen investeringen in affakkelreductie.
• Gebrek aan infrastructuur: in afgelegen olievelden ontbreken pijpleidingen of gasverwerkingscapaciteit om het vrijkomende gas op te vangen.
• Markt- en contractbarrières: in veel olieproducerende regio's zijn er geen lokale gasmarkten of zijn de commerciële voorwaarden onaantrekkelijk.
• Meet-, rapportage- en verificatieproblemen (MRV): de Wereldbank is afhankelijk van schattingen uit satellietgegevens, wat het belang van consistente en betrouwbare metingen onderstreept.
• Hoge initiële investeringskosten: projecten om affakkelen te stoppen vergen vaak aanzienlijk startkapitaal.

Uitzonderingen en lichtpuntjes

Ondanks de algehele negatieve trend zijn er uitzonderingen. Landen die het ZRF-initiatief hebben ondertekend, presteerden consequent beter dan niet-ondertekenaars. Het ZRF-initiatief blijft het belangrijkste kader voor wereldwijde coördinatie, gericht op het beëindigen van routinematig affakkelen via een combinatie van regelgeving, technologie en financiële instrumenten.

Kortom: het rapport van de Wereldbank documenteert een verslechterende crisis. Het affakkelen neemt toe, concentreert zich bij een paar grote olieproducenten en verspilt jaarlijks 63 miljard dollar aan energie. De structurele barrières — zwakke regelgeving, infrastructuurtekorten en hoge kosten — zijn goed bekend. Het ZRF-initiatief biedt een bewezen, maar tijdsgebonden route voor landen die zich willen committeren.