Russische aandelenmarkt stort in: MOEX-index zwaarste dag sinds 2022

Drie onderling samenhangende crises kwamen samen om deze beursdag te veroorzaken: een teleurstellend rentebesluit van de centrale bank, een diepere brandstofcrisis als gevolg van Oekraïense drone-aanvallen op olieraffinaderijen, en een verzwakkende roebel die het ministerie van Financiën dwong de wekelijkse obligatieveiling te annuleren.

De directe aanleiding: een renteverlaging die de markt teleurstelde

De directe aanleiding voor de crash was het besluit van de Bank van Rusland om in de voorgaande week de belangrijkste rente met slechts 25 basispunten te verlagen naar 14,25%, van 14,5% . De verlaging was kleiner dan de markt had verwacht. In plaats van verlichting te bieden, overtuigde het beleggers ervan dat de hoge leenkosten langer zouden aanhouden dan eerder ingeprijsd .

Dit viel tegen in vergelijking met de verwachtingen van een agressievere versoepelingscyclus en versterkte het negatieve sentiment op de aandelenmarkt, met name in sectoren met veel schulden, zoals energie . Bedrijven die afhankelijk zijn van goedkope kredieten, waaronder de grootste Russische energie- en transportbedrijven, zagen zich geconfronteerd met aanhoudende financiële druk. The Moscow Times berichtte expliciet dat de bescheiden verlaging 'aangaf dat de hoge leenkosten waarschijnlijk langer zullen aanhouden dan beleggers hadden verwacht' .

Gazprom duikt onder de 100 roebel voor het eerst sinds 2009

Gazprom — het Russische staatsenergiebedrijf en een graadmeter voor de bredere markt — was het meest zichtbare slachtoffer van de verkoopgolf. Het aandeel daalde tot 98,28–98,41 roebel en brak daarmee voor het eerst sinds januari 2009 door de psychologische grens van 100 roebel (sommige bronnen noemen november 2008) . Het aandeel verloor tussen de 5,82% en 5,94% op de dag . Op een gegeven moment bedroeg het intraday-verlies 6,4% .

Kommersant legde een direct verband tussen de aanhoudende daling van Gazprom en de aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op Russische raffinaderijen, die wekenlang de productie verstoorden . Op 18 juni noteerden Gazprom-aandelen al op 106,2 roebel, het laagste niveau sinds december 2024 en de zwakste prestatie sinds 2008 . Pravda meldde dat het aandeel was gedaald 'tot het laagste niveau sinds de financiële crisis van 2008' .

De roebel verzwakt en de obligatiemarkt bevriest

Ook de valuta- en obligatiemarkten vertoonden tekenen van nood. De roebel verzwakte tot boven de 74,5 per dollar. TradingEconomics noteerde USD/RUB op 74,7600 op 23 juni, een stijging van 0,69% ten opzichte van de vorige sessie, terwijl longforecast.com een koers van 74,4967 registreerde . De munt was al aan het dalen van een driejarig hoogtepunt van 70 in eind mei, doordat de verslechterende begrotingssituatie zijn tol begon te eisen .

Op 23 juni annuleerde het ministerie van Financiën de wekelijkse OFZ-obligatieveiling, daarbij verwijzend naar 'verhoogde volatiliteit op de financiële markten' en ongunstige marktomstandigheden, met als doel de stabiliteit te herstellen . Deze annulering was een zeldzame afwijking van de norm, aangezien OFZ-veilingen doorgaans wekelijks worden gehouden . Het besluit volgde op weken van afnemende vraag: minister van Financiën Anton Siloeanov had eerder openlijk kritiek geuit op de grote staatsbanken — Sberbank en VTB — vanwege hun terughoudendheid om te bieden bij recente veilingen .

De brandstofcrisis: drone-aanvallen knellen de binnenlandse vraag

Hoewel de renteverlaging de directe aanleiding was, broeide er een diepere structurele crisis onder de oppervlakte. Aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op de Russische raffinagecapaciteit verstoorden wekenlang de productie, met als gevolg dat het cumulatieve effect de binnenlandse brandstofvoorziening in een groeiend aantal Russische regio's onder druk zette .

Meerdere bronnen merken op dat de beurskrach plaatsvond tegen deze achtergrond. De drone-campagne, die in het voorjaar en de vroege zomer van 2026 werd geïntensiveerd, richtte zich op grote raffinaderijen en opslagfaciliteiten, wat leidde tot een cascade van tekorten aan diesel en benzine die de civiele voorziening begon te treffen.

Belangrijke kanttekening: De beschikbare zoekresultaten bevestigen wel de drone-aanvallen als achtergrond en het verband met de daling van Gazprom, maar kunnen de beweringen over een brandstofcrisis die 'meer dan 50 Russische regio's' treft, specifieke rantsoeneringsmaatregelen of een mogelijk dieseluitvoerverbod niet onafhankelijk verifiëren. Deze details verschenen waarschijnlijk in de Russische of Oekraïense media in de dagen rond 22 juni, maar werden niet opgevangen in de uitgevoerde zoekopdrachten. Een gerichte zoekopdracht zou nodig zijn om deze specifieke beleidsreacties te bevestigen.

De zwaarst getroffen aandelen

Hoewel de ineenstorting van Gazprom de krantenkoppen haalde, leden andere grote Russische bedrijven nog grotere procentuele verliezen. Volgens het onafhankelijke Russische onderzoeksbureau Agentstvo waren de zwaarst getroffen aandelen op 22 juni:

• VK (sociale media): -8,9%
• Rosneft (olie): -8,7%
• Aeroflot (luchtvaart): -8,1%

CIAN (vastgoed) noteerde ook aanzienlijke verliezen . Het brede karakter van de daling, die gelijktijdig technologie-, energie-, transport- en vastgoedaandelen trof, onderstreepte dat het om een marktbrede paniek ging en niet om sectorspecifiek nieuws.

Vooruitzichten: wat staat er te gebeuren?

De MOEX-index heeft nu meer dan 15% van zijn waarde verloren sinds het begin van 2026 en staat ongeveer 15,5% lager dan een jaar geleden . Analisten waarschuwden voor verdere verliezen . De combinatie van aanhoudend hoge rentetarieven, een verslechterende begrotingspositie en een escalerend conflict in de energiesector creëert een zichzelf versterkende cyclus van economische druk die voor Russische beleidsmakers moeilijk te doorbreken zal zijn.

De centrale bank staat nu voor een onmogelijke keuze: de rente agressiever verlagen om de economie te ondersteunen en het risico op verdere roebeldepreciatie te nemen, of de rente hoog houden om de munt te verdedigen en een aanhoudende recessie te accepteren. Beide paden brengen aanzienlijke neerwaartse risico's met zich mee voor Russische aandelen.