ChatGPT verzint dingen? Zo houd je het betrouwbaar

3. Eis bronvermelding en herleidbaarheid

Vraag ChatGPT om bij elke bewering de specifieke bron te noemen, inclusief de url of het document waar het vandaan komt . Let op: de bronnen zelf kunnen ook verzonnen zijn, dus behandel ze als beweringen om te checken, niet als bewijs . Toch zorgt de vraag om traceerbaarheid voor een gestructureerder en beter onderbouwd antwoord .

4. Breek complexe vragen op in kleine, directe vragen

Stel in plaats van één brede vraag een reeks enkelvoudige, smalle vragen . Dat verkleint de speelruimte van het model en maakt het minder geneigd om uit de losse polst te gaan . Vraag bijvoorbeeld niet "Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering?", maar splits het op in drie specifieke vragen over temperatuur, zeespiegel en landbouw.

5. Gebruik een persona en strenge instructies

Geef het model een duidelijke rol en verbied vage termen . Voorbeeld: "Je bent een onderzoeksassistent. Gebruik alleen informatie uit het document dat ik je geef. Staat het antwoord er niet in, zeg dan 'Niet vermeld'." Zo'n duidelijke instructie houdt de chatbot bij de les .

6. Laat het model zichzelf controleren (multi-stap verificatie)

Voeg een meta-instructie toe: "Voordat je antwoordt, controleer je elke feitelijke bewering in de gegeven bronnen. Geef aan als je iets niet kunt verifiëren." Dit dwingt het model om eerst na te denken voordat het antwoord geeft . Vraag het model om zijn redenering of bronnen te tonen; dat geeft je inzicht, maar het vervangt je eigen controle niet .

7. Controleer elk belangrijk feit zelf

Elk feitelijk antwoord – zoals datums, statistieken, namen, wetten, medische of financiële details – is een hypothese om te controleren, geen conclusie om zomaar te geloven . Gebruik onafhankelijke bronnen om cruciale beweringen te verifiëren voordat je er iets mee doet. Stel dezelfde vraag later nog eens op een iets andere manier; als de antwoorden sterk verschillen, is dat een duidelijk signaal van hallucinatie .

Wat niet betrouwbaar werkt

• Enkel vragen "Weet je het zeker?" is minder effectief dan vragen om bronnen, het afdwingen van 'ik weet het niet', of expliciete verificatiestappen .
• Vertrouwen op bronvermeldingen zonder ze te controleren is riskant – ook die kun je het best als beweringen zien die je nog moet controleren .

De belangrijkste kanttekening

Hallucinaties zijn nooit volledig uit te bannen; het doel is schadebeperking, niet volledige eliminatie . Combineer meerdere technieken – werk met documenten, dwing 'ik weet het niet' af, eis bronnen en controleer zelf – voor een veel sterkere verdediging dan één enkele methode .