Cyberaanvallen op koelsystemen kunnen gevolgen hebben die verder gaan dan een IT-storing: voedsel kan bederven en apparatuur kan beschadigd raken. Na meerdere meldingen uit Europa brachten Amerikaanse overheidsdiensten op 5 november 2026 een gezamenlijke waarschuwing uit over dreigingen voor industriële koeling en systemen die de koelketen bewaken. De beschikbare bronnen stellen niet vast wie achter de aanvallen zit en bevestigen niet alle details die erover zijn gemeld.
1
5
6
Wat waarschuwden de Amerikaanse diensten?
CISA, de FBI en de Amerikaanse departementen van Volksgezondheid (HHS), Landbouw (USDA) en Transport (DOT) riepen organisaties op hun koelsystemen beter te beveiligen. Zulke systemen worden onder meer gebruikt in de zorg, de voedingsmiddelenketen, de chemische sector en transport.
1
De aanbevolen maatregelen zijn praktisch: gebruik sterke authenticatie, houd systemen bijgewerkt, breng apparatuur in kaart die rechtstreeks via internet bereikbaar is, schakel onnodige toegang op afstand uit en beveilig toegang die wel nodig is.
3
De waarschuwing is geen bewijs dat elk incident in Europa op dezelfde manier is uitgevoerd. Wel beschrijven beveiligingsbronnen aanvallers die koelingscontrollers op afstand bedienden en instellingen veranderden, onder meer door apparatuur in de ontdooistand te zetten en temperaturen tot ongeveer 50 °C te laten oplopen.
11
12
15
Meldingen uit Europa
Op 11 en 12 oktober berichtten media over aanvallen op supermarkten in Frankrijk. Volgens een van de berichten werden 150 tot 200 winkels van Intermarché en bijna 100 vestigingen van Coopérative U getroffen; schattingen van het totale aantal winkels liepen uiteen.
9
10
Op 2 november meldden winkels in meerdere Europese landen problemen met koelkasten en vriezers. Reuters schreef dat de koeling in meer dan 100 winkels te warm werd, waaronder bij tientallen Delhaize-winkels in België en Luxemburg.
5 Andere berichtgeving noemde problemen in minstens zeven landen; de BBC meldde later dat supermarkten in minstens tien Europese landen waren getroffen. Die aantallen weerspiegelen verschillende berichtgevingsmomenten en zijn geen definitieve telling.
4
12
Bij sommige incidenten werd voedsel weggegooid nadat de temperatuur in koel- en vriesapparatuur was gestegen. De meldingen laten zien dat digitale toegang tot operationele systemen ook tastbare gevolgen kan hebben, zoals voedselverlies en mogelijke schade aan apparatuur.
6
13
Ook aandacht voor opslag in de zorg
NPR meldde dat Health ISAC, een organisatie voor informatie-uitwisseling binnen de zorgsector, haar leden opriep systemen te beveiligen na aanvallen op koelopslag. Daaronder was een incident bij een Franse bloedbank.
8
De beschikbare informatie is onvoldoende om verschillende verdergaande details te bevestigen, zoals hoeveel locaties precies zijn geraakt, welke temperatuurinstellingen zijn gewijzigd en of alle bloedproducten behouden konden blijven.
Wie zat erachter?
Een bericht op sociale media schreef verantwoordelijkheid toe aan de groepen NoName057(16) en Z-Pentest en meldde dat zij die claim via een AI-video naar buiten zouden hebben gebracht. Zo’n claim is op zichzelf geen onafhankelijk bewijs van daderschap.
53
Ook in de Verenigde Staten onderzochten autoriteiten storingen aan vriezers op militaire bases. Reuters meldde dat het Pentagon de uitval in augustus, waarbij voedsel bedierf, als een vermoedelijke cyberaanval behandelde. Dat betekent niet dat een hack definitief is vastgesteld.
7
De kern is daarom helder, maar beperkt: koelingssystemen zijn een mogelijk doelwit en een digitale inbraak kan fysieke schade veroorzaken. De precieze werkwijze en verantwoordelijkheid voor de gemelde aanvallen zijn op basis van de beschikbare bronnen niet voor alle incidenten vastgesteld. Voor beheerders is het advies concreet: beperk internettoegang, beveilig noodzakelijke externe toegang, versterk authenticatie en houd systemen actueel.
3