Valse bommeldingen verstoorden op donderdag 5 november minstens 27 Europese vluchten. Sommige toestellen moesten uitwijken voor veiligheidscontroles; andere kregen begeleiding van militaire vliegtuigen. Bij de controles werden geen explosieven gevonden, maar wie achter de meldingen zat en of alle incidenten samenhingen, was niet duidelijk.
14
23
8
Wat gebeurde er met de getroffen vluchten?
De reactie verschilde per vlucht: sommige toestellen maakten een ongeplande landing, terwijl andere onder begeleiding van gevechtsvliegtuigen doorvlogen naar hun bestemming. Bemanningen en autoriteiten voerden veiligheidscontroles uit.
4
7
- Aer Lingus: Vlucht EI402, onderweg van Dublin naar Rome, werd omgeleid naar de militaire luchtmachtbasis Évreux in Normandië. Het toestel landde veilig. Alle 151 passagiers en zes bemanningsleden waren veilig terwijl explosievenexperts het vliegtuig onderzochten.
1
14
- Ryanair: Drie vluchten naar Sofia, afkomstig uit Madrid, Kopenhagen en Londen Stansted, kregen een dreiging. Bulgaarse gevechtsvliegtuigen begeleidden de toestellen; bij inspecties werden geen explosieven gevonden.
19
- Finnair: De maatschappij meldde dreigingen tegen vluchten van Helsinki naar Rome en Wenen. Italiaanse gevechtsvliegtuigen begeleidden de vlucht naar Rome, die daar verderging; de meldingen bleken vals.
8
18
- Wizz Air: Een vlucht van Milaan naar Warschau werd volgens TheJournal.ie omgeleid naar Wenen.
Er waren ook meldingen over dreigingen tegen andere vluchten en luchthavens. De beschikbare berichtgeving geeft echter geen volledig beeld van elk incident en onderbouwt niet alle specifieke claims over verstoringen bij Air Europa, Iberia of vluchten naar Praag.
23
Waarom werd de Aer Lingus-vlucht naar Évreux geleid?
De Franse autoriteiten zeiden dat de vlucht na een bommelding was omgeleid. Franse militaire vliegtuigen begeleidden het toestel naar de basis, waar het veilig landde en werd onderzocht.
1
14
15
Het kantoor van de Franse premier Sébastien Lecornu verklaarde dat het vliegtuig werd onderschept omdat de piloot „niet zoals verwacht met de autoriteiten samenwerkte”. De regionale aanklager zei dat de piloot en copiloot werden ondervraagd. Een afzonderlijk bericht beweerde dat de piloot aanvankelijk had geweigerd te landen. De beschikbare verslagen geven echter niet genoeg details om vast te stellen wat er precies in de cockpit gebeurde of waarom de bemanning zo handelde.
13
21
Volgens de bronnen waren alle passagiers en bemanningsleden veilig. Een gedetailleerde beschrijving van hun ervaringen tijdens de omleiding en de inspectie is niet beschikbaar.
1
Wat stond er in de dreigementen, en wie zat erachter?
AFP meldde dat berichten aan luchthavens in Rome en Sofia vrouwonvriendelijke taal bevatten en afkomstig zouden zijn van „strijders van de Male State”. Een Reuters-bericht schreef dat in een e-mail werd beweerd dat er explosieven waren geplaatst op vluchten uit Helsinki en Dublin, die binnen 60 minuten zouden ontploffen.
11
De naam lijkt op die van een Russische antifeministische beweging. Volgens berichtgeving werd die beweging in Rusland verboden en in 2021 door de Russische autoriteiten als extremistisch aangemerkt. Dat een naam in een dreigbericht wordt genoemd, bewijst echter niet wie het bericht heeft verstuurd: de beschikbare verslagen bevestigen niet dat de beweging of haar leden verantwoordelijk waren. Ook bleef onduidelijk wie de daders waren en of de incidenten met elkaar samenhingen.
8
11
De Britse minister van Transport Heidi Alexander noemde de meldingen „kwaadwillige valse dreigingen”. EU-commissaris voor Transport Apostolos Tzitzikostas zei dat de dreigingen onaanvaardbaar waren, maar dat het te vroeg was om te concluderen of de incidenten met elkaar verband hielden.
9
15
Nieuwe verstoringen, maar geen eenduidig vluchttotaal
De meldingen van 5 november volgden op eerdere dreigingen die week. Euronews berichtte dat dinsdag ongeveer 27 vluchten doelwit waren en dat een luchthaven in Warschau korte tijd gesloten was.
19 De beschikbare berichtgeving bevestigt niet de details van een gemelde omleiding naar Boedapest op maandag.
De gepubliceerde aantallen voor 5 november lopen uiteen. Sommige berichten spraken van meer dan een dozijn getroffen vluchten; Reuters, CNBC en RTÉ kwamen uit op minstens 27. Het gaat om verschillende gemelde tellingen, niet om één achteraf onafhankelijk bevestigd totaal.
3
8
14
23
De kern is dat de dreigingen tot aanzienlijke verstoringen en voorzorgsmaatregelen leidden, terwijl bij de gemelde inspecties geen explosieven werden gevonden. De autoriteiten hadden de afzenders niet geïdentificeerd en niet vastgesteld of de incidenten gecoördineerd waren.
8
11