Sinds 17 oktober is er bewijs dat Rusland de dieseluitvoer heeft hervat, maar nog geen bevestigde levering aan de Verenigde Staten. De eerste gemelde lading is onderweg naar Marokko. De veel grotere volumes die Donald Trump aankondigde, zijn vooralsnog een plan; het uiteindelijke effect op de markt hangt onder meer af van de Russische raffinaderijen en van het aantal ladingen dat daadwerkelijk vertrekt.
14
17
De eerste lading is niet voor zover bekend bestemd voor de VS
Volgens scheepsgegevens werd op 13 oktober in de Baltische haven Primorsk ongeveer 40.000 ton diesel met een zeer laag zwavelgehalte geladen. De tanker zou koers zetten naar Marokko.
14 Dat wijst erop dat de Russische export weer op gang komt, maar bewijst niet dat de diesel voor een Amerikaanse afnemer is bedoeld. De beschikbare berichtgeving bevestigt evenmin wie de koper is of waar de lading precies wordt gelost.
9
Rusland stelde op 8 juli beperkingen in op de dieseluitvoer en verlengde die herhaaldelijk, onder meer tot eind oktober. Volgens berichtgeving droegen brandstoftekorten in eigen land, verergerd door Oekraïense aanvallen op raffinaderijen, bij aan de beperkingen. Moskou versoepelde die vanaf 10 oktober gedeeltelijk.
18
19
20
17
Meer dan 4,8 miljoen ton aangekondigd
Trump maakte een schema bekend van ruim 300.000 ton op korte termijn, 500.000 ton in november, daarna 1 miljoen ton en vervolgens nog eens 3 miljoen ton „binnen korte tijd”. Die aangekondigde hoeveelheden komen samen uit op meer dan 4,8 miljoen ton. De diesel zou bestemd zijn voor zowel de Amerikaanse als de wereldmarkt, niet uitsluitend voor Amerikaanse kopers.
1
8
Aangekondigde hoeveelheden zijn niet hetzelfde als verscheepte of aangekomen diesel. Op 15 oktober zei de Russische vicepremier Aleksandr Novak dat leveringen aan de VS op zijn vroegst twee à drie weken zouden duren. Russische overheidsinstanties en bedrijven waren volgens hem nog bezig de afspraken met Amerikaanse partijen af te ronden. Als die inschatting klopt, ligt een eerste levering op zijn vroegst eind oktober of begin november voor de hand.
Novak zei ook dat Rusland tegen het einde van het jaar mogelijk maandelijks 3,5 miljoen ton diesel kan uitvoeren. Dat is een verwachting voor de export naar de wereldmarkt, geen toezegging om die hoeveelheid naar de VS te sturen. Die voorspelling was bovendien al op 13 oktober gemeld en dus niet voor het eerst op 16 oktober.
4
Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft volgens berichtgeving tijdelijk toestemming gegeven voor de verkoop van Russische diesel tot en met 7 april 2027.
2
10 Die toestemming maakt handel mogelijk, maar garandeert niet dat de diesel wordt geproduceerd, verkocht, verscheept of afgeleverd.
Wat betekent dit voor prijzen en aanbod?
Voor de markt telt uiteindelijk hoeveel brandstof er fysiek bijkomt. De Russische uitvoerbeperkingen hielden verband met schade aan raffinaderijen en tekorten op de binnenlandse markt.
19 Het Kremlin verwacht dat hervatte dieselstromen de oliemarkt kunnen helpen stabiliseren, maar erkent ook dat ze daarvoor niet voldoende zijn.
17
Een beperkte verlichting van de krapte lijkt daarmee aannemelijker dan een snelle, gegarandeerde prijsdaling. De lading uit Primorsk laat zien dat er weer diesel wordt uitgevoerd, maar één tanker bewijst geen aanhoudende toename van het aanbod en zegt op zichzelf niets over een blijvend effect op prijzen.
17 Belangrijke aanwijzingen zijn of er meer ladingen vertrekken, of Amerikaanse leveringen worden bevestigd en of de Russische raffinageproductie herstelt.
Ook politiek ligt de afspraak gevoelig
De Amerikaanse regering zei dat de extra brandstof het aanbod moest vergroten en de prijzen moest helpen drukken in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.
6 De overeenkomst krijgt ook kritiek: een groep senatoren van beide partijen riep Trump op de afspraak terug te draaien, en Oekraïne heeft bezwaar gemaakt.
1
7
De kern is voorlopig het verschil tussen belofte en bewijs: Rusland is weer diesel gaan uitvoeren, maar de gemelde lading naar Marokko toont niet aan dat de aangekondigde volumes in de VS zijn aangekomen. De praktische impact hangt af van aanhoudende leveringen en meetbare veranderingen in aanbod en prijzen — niet van de aankondiging alleen.
14
17