AnswersPublished16 sources
Eerste kernklokken met thorium-229 laten zien hoe een atoomkern de tijd kan bijhouden
Op 7 oktober 2026 maakten teams van TU Wien en de Tsinghua universiteit bekend dat ze onafhankelijk van elkaar werkende kernklokken met thorium 229 hebben gebouwd. Tsinghua rapporteerde ongeveer zes keer meer stabiliteit dan het Weense systeem en vergelijkbare signalen uit verschillende kristallen.
Gepubliceerd doorBewerkt met GPT-6 LunaAfbeeldingen gegenereerd met GPT Image 2
Research answer
Key takeaways
- Op 7 oktober 2026 maakten teams van TU Wien en de Tsinghua universiteit bekend dat ze onafhankelijk van elkaar werkende kernklokken met thorium 229 hebben gebouwd.
- Tsinghua rapporteerde ongeveer zes keer meer stabiliteit dan het Weense systeem en vergelijkbare signalen uit verschillende kristallen.
AI Prompt
openai.comCreate a landscape editorial hero image for this Studio Global article: What did the independent TU Wien and Tsinghua University teams achieve with the world’s first working thorium-229 nuclear clocks, reported i. Article summary: The TU Wien and Tsinghua University teams independently demonstrated working clocks whose reference is an energy transition *inside* thorium-229 nuclei, rather than an electron transition. Their October 7 Nature reports . Topic tags: general, academic, general web, news. Style: premium digital editorial illustration, source-backed research mood, clean composition, high detail, modern web publication hero. Use reference image context only for broad subject, composition, and topical grounding; do not copy the exact image. Avoid: logos, brand marks, copyrighted characters, real person likenesses, fake screenshots, UI text, readable text, watermarks, charts with fa
Twee onderzoeksteams, aan de TU Wien in Wenen en de Tsinghua-universiteit in Peking, hebben onafhankelijk van elkaar werkende klokken gebouwd die gebruikmaken van een overgang in de kern van thorium-229. De resultaten verschenen op 7 oktober 2026 in Nature. Daarmee is een lang nagestreefd onderzoeksdoel een werkend bewijs van principe geworden. De prototypes zijn nog niet beter dan de nauwkeurigste optische atoomklokken.12
Hoe werkt een kernklok?
Een gewone optische atoomklok meet een overgang waarbij de elektronen van een atoom betrokken zijn. Een kernklok gebruikt in plaats daarvan een energieovergang ín de atoomkern van thorium-229. De thoriumkernen zitten ingebed in kristallen van calciumfluoride. Lasers worden op de kenmerkende frequentie van die overgang afgestemd en daarop gestabiliseerd. Het Weense systeem werkt met een overgang bij 148 nanometer en gebruikt een terugkoppeling om de laser bij te sturen.2
7
‘Kernklok’ slaat op de plek waar de gemeten overgang plaatsvindt. Het betekent niet dat het apparaat kernsplijting of kernfusie gebruikt. En anders dan klokken met opgesloten atomen of ionen, maken deze prototypes gebruik van vaste, met thorium verrijkte kristallen.7
Twee teams, verschillende mijlpalen
Het team in Peking rapporteerde een klok met ongeveer zes keer zoveel stabiliteit als het Weense systeem. Ook kwamen de signalen uit afzonderlijk gegroeide kristallen overeen tot ongeveer 3 × 10⁻¹³. Dat is een aanwijzing dat de klokovergang niet alleen in één bijzonder kristal bruikbaar is.4
De Weense groep bereikte een andere mijlpaal: het systeem stabiliseerde de laser automatisch en bleef meer dan 24 uur werken zonder dat iemand hoefde in te grijpen. De frequentie-instabiliteit kwam over een dag in de buurt van 10⁻¹⁵. Dat wordt vaak omschreven als een afwijking van ongeveer één seconde in 30 miljoen jaar.2
13
Die cijfers meten niet allemaal hetzelfde. Stabiliteit over tijd, overeenstemming tussen kristallen en nauwkeurigheid ten opzichte van een externe standaard hangen samen, maar zijn niet onderling uitwisselbaar. De gerapporteerde zes keer hogere stabiliteit betekent dus niet dat één klok in alle opzichten zes keer nauwkeuriger is.2
4
13
Veelbelovend, maar nog geen betere klok
De resultaten vullen elkaar aan. De metingen van Tsinghua wijzen op reproduceerbare signalen in verschillende kristallen; het team in Wenen liet zien dat een laser langdurig en automatisch stabiel kan blijven. Beide eigenschappen zijn belangrijk voor een bruikbare klok. Toch zijn de nieuwe systemen nog niet nauwkeuriger dan de beste conventionele optische atoomklokken.7
12
Atoomkernen zijn doorgaans minder gevoelig dan elektronen voor bepaalde verstoringen van buitenaf. Dat is een van de redenen waarom kernklokken op termijn robuust en compact zouden kunnen worden. Maar de Weense opstelling gebruikt nu nog een kristal van ongeveer een millimeter. Een klok op een chip is een mogelijke toekomstige ontwikkeling, geen resultaat dat met deze prototypes al is bereikt.2
7
Als toekomstige versies draagbaar worden en beter presteren, zouden ze toepassingen kunnen krijgen in navigatie en nauwkeurige synchronisatie. Voorlopig zijn dat vooruitzichten, geen mogelijkheden die de huidige prototypes al hebben aangetoond.
De Weense groep gebruikte haar klok ook om te zoeken naar een mogelijk signaal van donkere materie, maar vond geen aanwijzing daarvoor. Dat sluit donkere materie niet uit. Het laat wel zien hoe een kernklok onderzoekers een nieuw instrument kan geven om vragen uit de fundamentele natuurkunde te testen.8
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
People also ask
What is the short answer to "Eerste kernklokken met thorium-229 laten zien hoe een atoomkern de tijd kan bijhouden"?
Op 7 oktober 2026 maakten teams van TU Wien en de Tsinghua universiteit bekend dat ze onafhankelijk van elkaar werkende kernklokken met thorium 229 hebben gebouwd.
What are the key points to validate first?
Op 7 oktober 2026 maakten teams van TU Wien en de Tsinghua universiteit bekend dat ze onafhankelijk van elkaar werkende kernklokken met thorium 229 hebben gebouwd. Tsinghua rapporteerde ongeveer zes keer meer stabiliteit dan het Weense systeem en vergelijkbare signalen uit verschillende kristallen.