De Franse obligatierente loopt op: waarom beleggers meer risico zien

De rente-opslag op Franse staatsleningen ten opzichte van Duitse is in vier weken gestegen van ongeveer 50 naar circa 150 basispunten. Beleggers maken zich meer zorgen over de Franse begroting, de oplopende schuld en de politieke ruimte om impopulaire maatregelen door te voeren. De hogere rente maakt nieuwe leningen en het herfinancieren van aflopende schulden duurder; het verdere verloop hangt mede af van de vraag of de regering haar begrotingsplan kan aannemen en uitvoeren. 712

Wat betekent een spread van 150 basispunten?

Een basispunt is een honderdste van een procentpunt. De spread vergelijkt de rente op Franse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar met die op Duitse obligaties met dezelfde looptijd. Bij 150 basispunten ligt de Franse rente ongeveer 1,5 procentpunt hoger. De stijging van 50 naar 150 basispunten betekent dus dat de extra rente die beleggers vragen met ongeveer 1 procentpunt is toegenomen.

De precieze stand verschilt per meetmoment: Bloomberg meldde vrijdag 154 basispunten, terwijl andere berichtgeving sprak van ongeveer 150. De kern is de snelle stijging, niet één exact cijfer gedurende de handelsdag. 27

Waarom beleggers een hogere premie vragen

Frankrijks aanhoudend hoge begrotingstekort en staatsschuld spelen een belangrijke rol. Beleggers kijken daarnaast naar de vraag of een politiek verdeeld land overeenstemming kan bereiken over lastige bezuinigingen en andere begrotingsmaatregelen, in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2027. 14

De spread kan groter worden doordat beleggers Franse obligaties verkopen, maar ook doordat zij juist Duitse staatsleningen opzoeken als relatief veilige belegging. Bij de recente marktbeweging werd melding gemaakt van extra vraag naar Duitse obligaties naast oplopende Franse leenkosten. 15

De rente op Franse tienjaarsleningen naderde de 5%. Dat is de marktrente voor lenen op dat moment; het betekent niet dat de rente op alle bestaande Franse staatsleningen meteen verandert. Hogere marktrentes maken nieuwe leningen en herfinanciering duurder. Als de rentelasten oplopen, komt er bovendien meer druk op toekomstige begrotingen. 917

Begroting voor 2027 moet vertrouwen winnen

De Franse regering wil het begrotingstekort terugbrengen van naar schatting 5,4% van het bbp in 2026 naar 5,0% in 2027. Het voorgestelde pakket bevat besparingen en maatregelen om inkomsten te verhogen. Daaronder vallen een bevriezing van de lonen in de publieke sector en maatregelen rond pensioenen, gemeentebegrotingen, zorg en bepaalde belastingvoordelen. 4

Die ingrepen moeten concurreren met andere aanspraken op publieke middelen. Bovendien moet het plan voldoende steun krijgen in het parlement, waarna de beoogde besparingen en inkomsten ook daadwerkelijk gerealiseerd moeten worden. Beleggers letten daarom niet alleen op het aangekondigde doel, maar ook op de kans dat Frankrijk het plan kan aannemen en uitvoeren. 1

Ook bij een tekort van 5,0% blijft er een fors begrotingstekort over. Het voorstel kan wijzen op een poging om de overheidsfinanciën op een houdbaarder pad te brengen, maar heeft de markten vooralsnog niet gerustgesteld. 413

Kan de onrust overslaan naar andere eurolanden?

Frankrijk is een grote uitgever van staatsobligaties binnen de eurozone. De stijgende risicopremie trekt daarom ook buiten Frankrijk aandacht. Berichten wijzen op druk op obligaties van andere eurolanden, al hebben de Franse begrotingszorgen en politieke onzekerheid bijgedragen aan de relatief sterke stijging van de Franse rente. Aanhoudende onrust kan ook elders risicopremies in de schijnwerpers zetten, maar de beschikbare berichtgeving toont niet aan dat de Franse rentestijging vanzelf tot een bredere marktcrisis leidt. 315

De ECB is geen automatische vangnetgarantie

De Europese Centrale Bank (ECB) beschikt over instrumenten om staatsobligaties op te kopen, waaronder het Transmission Protection Instrument. ECB-bestuurder Joachim Nagel zei dat zulke instrumenten bedoeld zijn om de doorwerking van het monetair beleid en de prijsstabiliteit te beschermen, niet om de spread van één specifiek land te sturen.

Dat onderscheid is belangrijk: de ECB heeft niet beloofd de Franse leenkosten te begrenzen alleen omdat die oplopen. De instrumenten zijn bedoeld voor ontwrichtende marktomstandigheden, terwijl de zorgen rond de Franse obligaties vooral draaien om de begrotingsvooruitzichten en het politieke vermogen om die aan te pakken. 1

Waar moet je nu op letten?

De belangrijkste test is of de regering voldoende steun krijgt voor de begroting van 2027 en de maatregelen voor tekortreductie kan uitvoeren. Als het plan aan geloofwaardigheid verliest of in het parlement vastloopt, kan de druk op de Franse rente aanhouden en kunnen hogere rentelasten de begrotingsruimte verder beperken. Worden de maatregelen aangenomen en uitgevoerd, dan kan dat helpen de zorgen van beleggers weg te nemen. Hoe de spread zich verder ontwikkelt, blijft onzeker. 1417