Waarom AWS en Azure onder de Europese DMA kunnen vallen

De Europese Commissie vindt voorlopig dat Amazon Web Services (AWS) en Microsoft Azure als poortwachters kunnen worden aangewezen onder de Digitalemarktenverordening (DMA). De reden: volgens de Commissie zijn de clouddiensten belangrijke toegangspoorten voor bedrijven in de EU. De zaak draait dus niet om het halen van de gebruikelijke cijfermatige drempels. 218

Een definitief besluit is er nog niet. De Commissie maakte haar voorlopige standpunt bekend in juni 2026. Bloomberg meldde in oktober dat een besluit mogelijk in november volgt, maar dat de planning nog kan veranderen. 218

Waarom kijkt de Commissie verder dan de gebruikelijke drempels?

De DMA bevat cijfermatige criteria waarmee een dienst in aanmerking kan komen voor de veronderstelling dat die een poortwachter is. De Commissie startte daarnaast afzonderlijke marktonderzoeken naar AWS en Azure. Daarmee wil ze beoordelen of de diensten, ook zonder aan die criteria te voldoen, een belangrijke schakel vormen tussen bedrijven en hun klanten. Een derde onderzoek kijkt of de bestaande DMA-regels mogelijke concurrentiebeperkende praktijken in de cloudsector kunnen aanpakken. 17

Op 25 juni 2026 maakte de Commissie bekend dat zij AWS en Azure voorlopig als belangrijke toegangspoorten beschouwt. Volgens haar zijn het respectievelijk de grootste en de op één na grootste clouddiensten in de EU. Dit is het voorlopige oordeel van de Commissie, geen definitieve aanwijzing en ook geen vaststelling dat de diensten inmiddels aan de gebruikelijke cijfermatige drempels voldoen. 2

Hoe is het onderzoek zover gekomen?

De Commissie begon de drie onderzoeken op 18 november 2025. Twee ervan gingen over de vraag of Amazon en Microsoft voor AWS en Azure als poortwachters moeten worden aangewezen. Het derde richtte zich op de vraag of de DMA in haar huidige vorm geschikt is om praktijken in de cloudsector aan te pakken. 17

Met haar aankondiging in juni legde de Commissie haar voorlopige standpunt voor. Amazon en Microsoft kregen de kans daarop te reageren. Bloomberg meldde in oktober, op basis van ingewijden, dat toezichthouders toewerkten naar een mogelijk besluit in november. Volgens dat bericht was het besluit nog in concept; zowel de timing als de uitkomst blijft dus onzeker. 218

Wat zou een aanwijzing betekenen?

Als de Commissie de aanwijzingen bevestigt, krijgen Amazon en Microsoft zes maanden om hun betrokken diensten aan de toepasselijke DMA-verplichtingen aan te passen. Dat kan gevolgen hebben voor de uitwisseling van gegevens tussen diensten, de mogelijkheid voor klanten om hun gegevens mee te nemen en over te stappen, de toegang voor concurrenten en regels tegen het bevoordelen van eigen diensten. Welke concrete verplichtingen gelden, hangt af van de definitieve besluiten en de manier waarop de regels op clouddiensten worden toegepast. 4

De aanwijzing zelf is geen boete. Wie de DMA-verplichtingen niet naleeft, kan wel een boete krijgen van maximaal 10 procent van de wereldwijde jaaromzet. Bij herhaalde overtredingen kan dat oplopen tot maximaal 20 procent.

Wat zeggen AWS en de critici?

AWS stelt dat de voorlopige beoordeling onvoldoende rekening houdt met het brede aanbod aan clouddiensten voor Europese klanten. Volgens het bedrijf kan de aanpak investeringen en innovatie afremmen.

Critici vragen zich af of cloudinfrastructuur op dezelfde manier onder de DMA moet vallen als digitale diensten die rechtstreeks op consumenten zijn gericht. Een juridische beleidskritiek benadrukt dat cloud vooral zakelijke infrastructuur is en stelt dat de Commissie de reikwijdte van de wet oprekt door de poortwachterstoets toe te passen zonder de gebruikelijke cijfermatige drempels. Dat is een argument over de interpretatie van de wet, geen definitief juridisch oordeel. 12

Waarom speelt ook de verhouding tussen de EU en de VS mee?

De National Foreign Trade Council, een Amerikaanse ondernemingsorganisatie, omschreef het voorlopige standpunt van de Commissie als een poging om succesvolle Amerikaanse bedrijven aan te pakken. De Commissie presenteert haar beoordeling juist als een toets van de rol die deze diensten op de EU-markt spelen. Dat zijn verschillende politieke interpretaties; de beschikbare berichtgeving toont niet aan dat handelsspanningen de beoordeling van de Commissie hebben bepaald. 152

De kernvraag is dus niet of AWS en Azure de gebruikelijke cijfermatige DMA-toetsen hebben gehaald. Het gaat erom of de Commissie in haar afzonderlijke onderzoeken kan vaststellen dat hun positie in de cloudmarkt hen tot belangrijke toegangspoorten maakt — en of dat voorlopige oordeel standhoudt na de reacties van de bedrijven en het definitieve besluit.