Waarom China de oproep om AI af te remmen wantrouwt

De oproep om de ontwikkeling van de krachtigste AI-modellen af te remmen werd in China niet gezien als een neutraal veiligheidsvoorstel. Staatsmedia en functionarissen plaatsten die in de context van de technologische rivaliteit met de Verenigde Staten. Tegelijkertijd erkende Beijing in een eigen veiligheidskader dat geavanceerde AI nieuwe risico’s met zich meebrengt. 126

Een veiligheidsoproep met geopolitieke bijsmaak

Anthropic-topman Dario Amodei pleitte voor een lager tempo bij de ontwikkeling van de meest geavanceerde AI-modellen, zodat er meer tijd komt om veiligheidsrisico’s te beheersen. OpenAI-topman Sam Altman en Elon Musk steunden die oproep. 3

De Chinese staatskrant China Daily noemde de voorstellen ‘eigenbelang’. Volgens een redactioneel commentaar verschuift de Amerikaanse aanpak: nadat beperkingen op chips en apparatuur Chinese bedrijven niet hebben tegengehouden bij het bouwen van concurrerende modellen, zouden beperkingen op AI-ontwikkeling nu ook de software raken. De krant stelde dat een beroep op veiligheid zo de Amerikaanse voorsprong kan beschermen. Dat is de interpretatie van China Daily, geen vastgestelde uitleg van de motieven van de betrokken bestuurders. 2

Ook de staatsgesteunde Global Times reageerde scherp en omschreef de oproep als een ‘Koude-Oorlogsdraaiboek’ dat op China gericht zou zijn. 1

Beijing wijst ‘dreigbeelden’ af, maar benoemt risico’s

Woordvoerder Guo Jiakun van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde voor ‘dreigbeelden’, confrontatie en schadelijke concurrentie. Volgens hem kunnen die de wereldwijde samenwerking rond AI-governance ondermijnen. 15

Dat betekent niet dat Beijing AI-risico’s ontkent. Op 14 september verscheen een bijgewerkt Chinees kader voor AI-veiligheid. Daarin komen onder meer autonome AI-agenten, cyberdreigingen en recursieve zelfverbetering aan bod: het mogelijke proces waarbij AI-systemen helpen om volgende systemen te verbeteren. 1117

Het kader laat dus zien dat China risico’s serieus neemt, maar staat niet gelijk aan steun voor een algemene vertraging of voor beperkingen die specifiek op Chinese modelmakers zijn gericht. 611

Wat betekent dit voor overleg tussen de VS en China?

In aanloop naar de geplande ontmoeting tussen Donald Trump en Xi Jinping bood de gedeelde erkenning van AI-risico’s een mogelijke basis voor gesprekken over toezicht, tests en technische samenwerking. Maar de discussie over vertraging en Amerikaanse beperkingen op Chinese technologie maakte overeenstemming lastiger. Beijing zag daarin het risico van inperking; Trump verzette zich eveneens tegen het stilzetten van de Amerikaanse AI-race. 4614

De tegenstelling was daarmee niet simpelweg veiligheid tegenover onveiligheid. De vraag was ook wie de spelregels bepaalt, en of maatregelen die als veiligheidsbeleid worden gepresenteerd de concurrentie tussen de twee landen eerlijk beïnvloeden.