Slimme brillen en AI-pinnen: handig voor de drager, ongemakkelijk voor omstanders

AI-wearables kunnen een plek krijgen naast de smartphone: een bril voor handsfree gebruik, of een recorder die vergaderingen samenvat. Maar om de wereld om de drager heen te begrijpen, moeten zulke apparaten kunnen zien of horen. En precies dat maakt mensen in de buurt soms onzeker: worden ze opgenomen, en wat gebeurt er daarna met die beelden of gesprekken?

Meta’s slimme brillen laten die spanning zien. EssilorLuxottica, de brillenproducent die met Meta samenwerkt, zei dat het in 2025 zeven miljoen paren AI-brillen verkocht. Dat is een teken van belangstelling, maar niet automatisch van brede acceptatie. Privacybezwaren, beperkingen bij Britse locaties en een Amerikaanse rechtszaak laten zien dat de sociale vraag nog openstaat. 35

Omstanders kunnen niet zomaar ‘nee’ zeggen

De drager kiest of die een camera of microfoon gebruikt; iemand naast die drager heeft vaak niet eens door dat er mogelijk iets wordt vastgelegd. Een Amerikaanse rechtszaak omvat claims van mensen die zeggen dat ze zonder toestemming zijn opgenomen. De eisers stellen ook dat gevoelig materiaal door menselijke beoordelaars in het buitenland is bekeken. Het gaat om beschuldigingen die nog niet door de rechter zijn getoetst. 13

Ook in het Verenigd Koninkrijk hebben sommige locaties het gebruik van slimme brillen beperkt vanwege zorgen over heimelijk filmen. Dat maakt duidelijk dat privacy niet alleen draait om wat een apparaat technisch kan, maar ook om de vraag of anderen weten wanneer het actief is. 5

Een lampje is niet hetzelfde als vertrouwen

Meta wijst op privacymaatregelen, waaronder een lampje dat aangeeft wanneer de bril opneemt. Het bedrijf zegt dat de camera stopt als dat lampje wordt afgedekt; Meta heeft ook aangekondigd de camera uit te schakelen als het lampje is gemanipuleerd of beschadigd. 810

Toch is het signaal niet in elke situatie even duidelijk. Volgens berichtgeving kan een drager bij nieuwere modellen de camera gebruiken voor bepaalde AI-vragen zonder dat het opname-indicatorlampje gaat branden. Voor iemand in de buurt is dan mogelijk minder goed te zien wanneer de camera wordt gebruikt. 7

De rechtszaak maakt bovendien een ander deel van het privacyvraagstuk zichtbaar: niet alleen of er wordt opgenomen, maar ook waar de gegevens daarna terechtkomen en wie ze kan bekijken. Meta ontkent de aantijgingen in de zaak. 3

Minder sensoren of bewust opnemen

Andere wearables kunnen een deel van het probleem vermijden door geen camera te gebruiken, of door opnemen afhankelijk te maken van een bewuste handeling. Een recorder die pas na een druk op de knop gesprekken vastlegt, is bijvoorbeeld anders dan een apparaat dat voortdurend meeluistert. Dat verschil kan bepalen hoe passend zo’n apparaat is voor een vergadering of gesprek. 17

Plaud zegt dat audio van zijn NotePin-apparaat op het apparaat blijft totdat de gebruiker ervoor kiest die te verwerken. Het bedrijf biedt ook cloudopslag en AI-transcripties aan. Lokaal bewaren of uploaden uitstellen kan de blootstelling beperken, maar maakt heldere uitleg over opslag en verwerking — en toestemming van gesprekspartners — niet overbodig.

Verwerking op het apparaat zelf kan in theorie de hoeveelheid gegevens die naar de cloud gaat verkleinen. Dat is geen volledige privacygarantie: gebruikers en omstanders willen nog steeds weten wat wordt bewaard, geüpload of eventueel door mensen bekeken. Voor bedrijven spelen daarnaast interne opnamebeleid, vertrouwelijke gesprekken en de belangen van iedereen die wordt opgenomen mee. 74

Nog geen bewezen opvolger van de smartphone

Op korte termijn lijken AI-brillen en recorders eerder aanvullende hulpmiddelen dan een overtuigende vervanging voor de smartphone. Hun toekomst hangt niet alleen af van handige functies, maar ook van de vraag of fabrikanten privacy begrijpelijk en zichtbaar kunnen maken — zonder van omstanders te verwachten dat ze gerustgesteld zijn door beloften die ze zelf niet kunnen controleren. 128