China wil humanoïde robots aan het werk krijgen — maar wie betaalt ervoor?

China probeert humanoïde robots van het podium naar de werkvloer te krijgen. Op beurzen en bijeenkomsten zijn ze te zien met pakketten, mobiele telefoons en huishoudelijke taken. In de praktijk gaat het voorlopig vooral om afgebakende opdrachten onder toezicht: denk aan sorteren in een logistiek centrum, werk aan een assemblagelijn of bezorging in een hotel. Van een breed inzetbaar robotpersoneel is nog geen sprake. 46

De stap van demonstratie naar dagelijkse inzet

Een robot kan een taak tijdens een demonstratie overtuigend uitvoeren en toch ongeschikt zijn voor een werkplek waar die taak steeds opnieuw, veilig en tegen aanvaardbare kosten moet gebeuren. Volgens een branche-inschatting werden wereldwijd in 2025 ongeveer 7.000 humanoïde robots verkocht. Een deel daarvan werd gebruikt voor onderzoek of het verzamelen van trainingsgegevens, niet voor productief werk voor betalende klanten. 2

In logistiek en productie zijn de eerste toepassingen zichtbaar. Robots zijn onder meer getoond bij het sorteren van pakketten en het verpakken van telefoons; er zijn ook tests en beperkte inzetten op productielijnen en in hotels. Dat zijn nuttige stappen, maar ze zijn nog geen bewijs dat bedrijven de technologie op grote schaal kunnen inzetten. 46

Zorg en ouderenzorg blijven verder weg. Daar moeten robots niet alleen handelingen uitvoeren, maar ook betrouwbaar en veilig reageren in omgevingen met mensen. China ziet robots op termijn ook voor zulke diensten als kans, mede tegen de achtergrond van een vergrijzende bevolking en een krimpende beroepsbevolking. 717

Unitree: winstgevend, maar ook een graadmeter voor de hype

Unitree laat zien hoe groot de kloof kan zijn tussen een bedrijf en de marktverwachtingen. Het bedrijf was, anders dan veel branchegenoten, winstgevend toen het naar de beurs ging. Tegelijkertijd werden toen nog maar weinig van zijn robots in commerciële toepassingen gebruikt.

Bij het beursdebuut in Shanghai in augustus 2026 sloten de aandelen meer dan vijf keer boven de introductieprijs. Daarmee kwam de bedrijfswaarde uit op ongeveer 50 miljard dollar. Zo’n koerssprong zegt veel over het optimisme van beleggers, maar op zichzelf weinig over hoeveel klanten vandaag aantoonbaar bereid zijn voor robots te betalen.

Veel startups, veel steun — en vragen over de vraag

De Chinese overheid stimuleert de sector als onderdeel van haar ambities voor industrie en robotica. Sinds 2024 is volgens Reuters minstens 20 miljard dollar aan subsidies voor de ontwikkeling van humanoïde robots toegezegd. Tegelijkertijd telt de sector volgens een recente telling meer dan 150 bedrijven. 7

Die steun kan ontwikkeling en testen versnellen, maar maakt het ook belangrijk om te kijken waar de omzet vandaan komt. Chinese toezichthouders zetten volgens berichtgeving een rem op nieuwe beursgangen van robotbedrijven en onderzoeken of hoge waarderingen en inkomsten uit staatsgesteunde projecten wijzen op duurzame commerciële vraag. 1

De technische bottleneck: robots die met het onverwachte omgaan

Indrukwekkende hardware en soepele bewegingen zijn niet hetzelfde als zelfstandigheid. Robots kunnen moeite hebben met onbekende voorwerpen en situaties die afwijken van wat ze eerder hebben geoefend. Om hun systemen te verbeteren, verzamelen bedrijven gegevens van taken in de echte wereld. Maar ook die dataverzameling moet uiteindelijk een houdbaar verdienmodel opleveren: Reuters beschreef een centrum dat afhankelijk was van subsidies en geen duidelijk pad naar winstgevendheid had. 5

Dat maakt het risico op een zeepbel reëel, maar betekent niet dat de hele sector zal instorten. De kansrijkste bedrijven zijn waarschijnlijk de bedrijven die proefprojecten omzetten in terugkerende, zelfstandig betaalde opdrachten, gegevens uit echt gebruik benutten, aan veiligheidseisen voldoen en hun kosten in de hand houden. Een goede demonstratie, een grote order of een hoge beurswaarde is daarvoor niet genoeg. Unitree heeft een opvallend voordeel doordat het winstgevend was; welke andere bedrijven die commerciële test doorstaan, is nog onzeker. 14