Starship bereikt baan om de aarde, maar motorstoring laat planning onzeker

Starship boekte tijdens zijn 14e testvlucht een historische mijlpaal én liep tegen een probleem aan. Het ruimteschip bereikte voor het eerst een baan om de aarde en zette 26 Starlink-satellieten uit. Maar nadat een Raptor-motor uitviel, besloten de vluchtleiders de geplande missie van tien uur na ongeveer drie uur af te breken.237

De storing maakt de planning onzekerder, maar bewijst op zichzelf niet dat Starlink-lanceringen of NASA’s Artemis-missies vertraging oplopen. Daarvoor moet eerst duidelijk worden wat de oorzaak was en of het probleem alleen deze motor betrof.13

Een mijlpaal, maar nog geen bewijs van routine

Tijdens de vlucht viel een Raptor-motor van Starship uit. De vluchtleiding besloot na beoordeling van de situatie door te gaan. Starship bereikte vervolgens een baan om de aarde en zette de satellieten uit, voordat het eerder dan gepland terugkeerde.23

De test laat dus zien dat Starship deze doelen ondanks de motorstoring kon halen. Hij bewijst nog niet dat het ruimteschip die prestaties betrouwbaar kan herhalen of met een vaste regelmaat kan vliegen. De grote vraag is of de storing beperkt bleef tot één motor, of wijst op een probleem dat ook andere motoren of toekomstige vluchten kan raken. De beschikbare berichtgeving stelt de oorzaak niet vast en geeft geen concrete schatting van mogelijke vertraging.13

Wat betekent dit voor Starlink?

Een van de beoogde functies van Starship is het vervoeren en uitzetten van Starlink-satellieten. Vlucht 14 liet zien dat zo’n inzet mogelijk is, maar één geslaagde satellietlancering zegt nog niet hoe vaak Starship dit kan doen.

Als de storing op zichzelf staat en SpaceX een oplossing kan aantonen, kan het effect op de planning beperkt blijven. Blijkt er sprake van een breder probleem met de voortstuwing, dan kan extra onderzoek of aanpassing de verdere tests en de geplande uitbreiding van satellietlanceringen vertragen. Dat zijn mogelijke scenario’s, geen bevestigde gevolgen.13

De bronnen geven geen aangepaste Starlink-planning of specifiek aantal weken of maanden vertraging. De belangrijkste aanwijzingen komen straks uit het onderzoek naar de storing en uit de vraag of volgende vluchten laten zien dat het probleem is verholpen.1

Wat staat er op het spel voor Artemis?

NASA wil in 2027 een demonstratie in een lage baan om de aarde uitvoeren. Daarbij moet Orion, het bemande NASA-ruimtevaartuig, rendez-vous- en koppelmanoeuvres oefenen met een of beide commerciële maanlanders. De eerste geplande Artemis-maanlanding met astronauten staat volgens NASA’s huidige planning voor begin 2028.

Starship wordt ontwikkeld als een van de maanlanders voor NASA. Betrouwbare motoren zijn daarom belangrijk, maar de beschikbare bronnen melden niet dat de storing tijdens vlucht 14 de mijlpalen voor 2027 of 2028 heeft veranderd.1

De planning kent al risico’s. NASA’s inspecteur-generaal stelde dat de maanlander van SpaceX niet klaar zou zijn voor een maanlanding in juni 2027. NASA’s latere planning voorziet in dat jaar echter in een test in een baan om de aarde, niet in een maanlanding. De inspecteur-generaal zei bovendien dat het nog te vroeg was om de technische haalbaarheid en gevolgen voor de planning van de voorstellen van SpaceX en Blue Origin vast te stellen.

Blue Origin is een alternatief, geen gegarandeerde oplossing

NASA wil de demonstratie in 2027 gebruiken om een of beide maanlanders te testen, waaronder die van Blue Origin. Dat biedt NASA een tweede ontwikkeltraject, maar garandeert niet dat Blue Origin een eventuele vertraging bij SpaceX kan opvangen of dat de rest van het Artemis-programma volgens schema blijft lopen.

De stand van zaken

Vlucht 14 toonde aan dat Starship ondanks een motorstoring een baan om de aarde kon bereiken en Starlink-satellieten kon uitzetten. Tegelijkertijd eindigde de vlucht aanzienlijk eerder dan gepland. Totdat de oorzaak duidelijk is en volgende vluchten betrouwbare prestaties laten zien, blijft de impact op Starships lanceertempo, Starlink-inzet en de Artemis-planning onzeker. Een concrete vertraging is niet bevestigd.123