Geen vaste deadline van drie jaar meer voor vervanging van risicovolle telecomapparatuur?

EU-regeringen willen de vaste termijn van 36 maanden schrappen die de Europese Commissie voorstelde voor mobiele aanbieders die apparatuur van als risicovol aangemerkte leveranciers moeten vervangen. In plaats daarvan zou de planning rekening houden met het veiligheidsrisico, de levensduur van apparatuur en de beschikbaarheid van alternatieven. Het gaat om een voorstel voor de onderhandelingen, niet om een wijziging van de wet: de definitieve regels en termijnen staan nog niet vast. 1912

Wat verandert er voor telecombedrijven?

In januari stelde de Europese Commissie voor om apparatuur van aangewezen risicoleveranciers binnen 36 maanden uit mobiele netwerken te verwijderen. De EU-regeringen willen die vaste termijn uit de tekst halen. Daardoor kunnen onderhandelaars een planning opstellen die meer rekening houdt met de omstandigheden, in plaats van één deadline voor alle aanbieders te hanteren. 9151

Dat kan telecombedrijven meer tijd geven om apparatuur te vervangen. Er is echter nog geen definitieve verlenging of nieuwe planning afgesproken. Het voorstel noemt Huawei niet bij naam, maar de regels zouden naar verwachting vooral gevolgen hebben voor Huawei en andere Chinese technologiebedrijven als die als risicovol worden aangemerkt. 19

Welke factoren kunnen de planning bepalen?

Volgens het voorstel van de regeringen zou de termijn afhangen van onder meer:

• De mate van het vastgestelde veiligheidsrisico. Een hoger ingeschat risico kan aanleiding zijn om apparatuur sneller uit te faseren. 12
• De levensduur van apparatuur en infrastructuur. Hoe lang geïnstalleerde apparatuur naar verwachting nog bruikbaar is, kan meewegen bij de vervangingstermijn. 12
• De beschikbaarheid van alternatieven. De planning kan afhangen van de vraag of vervangende technologie beschikbaar is. 12

Het voorstel legt niet vast hoe deze factoren worden beoordeeld of welke termijnen uiteindelijk gaan gelden. Dat moet nog in de onderhandelingen worden uitgewerkt. 112

Veiligheid, kosten en investeringen botsen

De Commissie wil beperkingen voor aangewezen risicoleveranciers bindend maken in kritieke sectoren. Als redenen noemt zij onder meer zorgen over cyberveiligheid, buitenlandse inmenging en de afhankelijkheid van technologieleveranciers buiten de EU. Huawei heeft kritiek geuit op de voorgestelde aanpak. 27

Telecombedrijven waarschuwen ondertussen dat het vervangen van apparatuur tot € 40 miljard kan kosten. Dat is een schatting uit de sector, geen overeengekomen of definitief bedrag. Volgens de bedrijven kan een snelle vervangingsronde hun investeringsruimte voor andere netwerkprioriteiten onder druk zetten. 146

Daarmee draait het debat om een afweging: een kortere termijn kan sneller bijdragen aan het veiligheidsdoel, terwijl een langere of flexibelere planning bedrijven meer ruimte geeft om de vervanging en de kosten te beheersen. Hoe de onderhandelaars die belangen wegen, bepaalt mede hoe de uiteindelijke regels eruitzien. 1612

Welke landen en bedrijven krijgen mogelijk het meeste werk?

Hoeveel apparatuur moet worden vervangen, hangt mede af van welke leveranciers als risicovol worden aangewezen en hoeveel apparatuur van die leveranciers in een netwerk is geïnstalleerd. De beschikbare berichtgeving biedt geen betrouwbare ranglijst van de landen of bedrijven die het zwaarst worden geraakt. Een definitieve lijst noemen zou daarom voorbarig zijn. 113

Wat gebeurt er nu?

De tekst van de EU-regeringen moet via het Europese wetgevingsproces worden afgestemd op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Zolang de onderhandelaars geen definitieve wet hebben afgesproken, is er voor mobiele aanbieders geen vaststaande EU-brede vervangingstermijn. Belangrijke open vragen zijn hoe bindend de verwijderingsregels worden en hoeveel ruimte bedrijven krijgen om eraan te voldoen. 179