De inzet bij de VN was groter dan de vraag wie AI mag reguleren. Ontwikkelingslanden wilden meepraten over hoe de technologie wordt ontworpen én over de normen die bepalen hoe ze wordt ingezet. Als die keuzes vooral bij rijke landen en grote technologiebedrijven liggen, kunnen armere landen afhankelijk raken van systemen die niet bij hun lokale omstandigheden passen. Volgens de landen kan zo ook bestaande ongelijkheid verder toenemen.
1
Kansen voor economie en publieke diensten
AI kan de productiviteit verhogen en helpen bij het aanpakken van hardnekkige ontwikkelingsproblemen. De Wereldbank ziet vooral mogelijkheden in het aanpassen van betaalbare AI-toepassingen aan lokale behoeften. Daarmee kunnen ook publieke diensten profiteren, mits de technologie aansluit op de praktijk ter plekke.
Maar de voordelen zijn niet vanzelfsprekend. De Wereldbank waarschuwt dat AI een route naar instapwerk in onder meer callcenters, software, financiën en zakelijke dienstverlening kan onder druk zetten. Dat is relevant voor economieën waar zulke banen kansen bieden op werk en inkomensgroei. Ook waarschuwden leiders bij de VN voor risico’s voor veiligheid en vertrouwen.
12
De basis ontbreekt op veel plekken
Om AI te kunnen gebruiken en aanpassen zijn meer nodig dan goede software: betrouwbare elektriciteit, internet en betaalbare digitale infrastructuur zijn essentieel. Ook zijn mensen nodig die AI kunnen ontwikkelen, beoordelen en toepassen. De Wereldbank benadrukt dat juist die basisvoorwaarden bepalen of landen kunnen meedoen.
De achterstand is aanzienlijk. Volgens een VN-publicatie waren 2,2 miljard mensen nog niet online. Daarnaast constateerde de VN-secretaris-generaal dat de financiering voor AI-opleidingen en capaciteitsopbouw versnipperd is en dat er grote geografische hiaten bestaan.
Eén wereldwijde aanpak, maar geen eensgezindheid
Verschillende leiders uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika vroegen om een grotere rol bij het maken van internationale AI-regels. Ook VN-secretaris-generaal António Guterres pleitte voor samenwerking: nationaal beleid is nodig, maar volgens hem is internationale coördinatie onmisbaar.
1
10
Leiders uit de AI-sector riepen regeringen eveneens op samen te werken aan waarborgen voor de snel ontwikkelende technologie.
3
4 President Donald Trump koos een andere toon. Hij wees internationale pogingen om AI aan nieuwe regels te binden af, bagatelliseerde waarschuwingen over de risico’s en stelde voor de technologie ‘superintelligentie’ te noemen. Tegelijk zei hij dat Amerikaanse autoriteiten de sector in de gaten zouden houden en zo nodig konden ingrijpen.
9
13
15
Daarmee liep de VN-discussie uit op een fundamentele vraag: wie bepaalt de toekomst van AI — en wie kan meeprofiteren? Voor ontwikkelingslanden hoort inspraak bij beide.