De Amerikaanse president Donald Trump noemde een AI-afspraak die hij op 29 september 2026 met technologiebedrijven in Washington ondertekende ‘moreel bindend’ en ‘bijna als een grondwet’. De handtekeningen, zei hij, vormden ‘een vorm van bescherming’. De afspraak is echter een vrijwillige toezegging van de sector, geen wet die juridisch kan worden afgedwongen.
1
6
10
Wat betekent ‘moreel bindend’?
Trump legde met die woorden de nadruk op verantwoordelijkheid en een publieke belofte, niet op een nieuwe wettelijke verplichting. In de afspraak zeggen bedrijven toe hun eigen toezicht te versterken, met onder meer interne controles, onafhankelijke beoordelingen en toezicht op bestuursniveau.
5
6
Met zijn vergelijking met een grondwet wees Trump op het gewicht van de ondertekenaars: grote techbedrijven en de president hadden hun naam verbonden aan gezamenlijke afspraken. Dat verklaart waarom hij het document als bescherming presenteerde, maar maakt de toezegging niet juridisch bindend.
1
3
10
Toezichtpanel van circa tien mensen: nog geen besluit
Trump zei dat zijn regering nadenkt over een commissie van ongeveer tien personen die toezicht zou houden op de AI-sector. Hij opperde het idee na een ontmoeting met techleiders en suggereerde dat aanwezigen daarbij betrokken zouden kunnen worden. Op het moment van zijn uitspraak was het een plan in overweging, geen aangekondigd of opgericht toezichtsorgaan.
1
8
14
Over de uiteindelijke samenstelling, bevoegdheden of werkwijze van zo’n commissie was niets vastgesteld. Het voorstel is dus niet hetzelfde als een toezichthouder die al bestaat.
8
14
Zelfregulering tegenover strengere regels
De afspraak legt de nadruk op bedrijven die hun eigen AI-systemen controleren. Trump verzette zich tegen oproepen tot nieuwe overheidsbeperkingen en pleitte voor snelle ontwikkeling van AI.
6
7 Ook zei hij niet met de Chinese president Xi Jinping te willen samenwerken aan het bestuur van AI-technologie.
De kern van de aankondiging is daarmee een onderscheid tussen een vrijwillige belofte en formeel toezicht: de regering presenteerde zelfregulering en een mogelijk panel als manieren om zorgen over AI-risico’s aan te pakken, maar de afspraak zelf bleef vrijwillig. Wat het panel precies zou doen en hoeveel effect de toezegging in de praktijk heeft, was nog niet duidelijk.
6
8
14