Twee nieuwe stappen in China’s zoektocht naar fusie-energie

China heeft twee verschillende stappen gezet in onderzoek naar kernfusie. ASIPP voltooide en testte een recordgrote magneet voor de toekomstige BEST-tokamak. Tegelijk meldde energiebedrijf ENN Group dat zijn bestaande EXL-50U-installatie waterstof-boorreacties heeft voortgebracht. Geen van beide aankondigingen betekent dat China al een werkende fusiecentrale heeft die elektriciteit levert. 161746

Een megamagneet voor de BEST-tokamak

De magneet weegt 582 ton en is ongeveer 21 meter lang en 12 meter breed. Het gaat om een supergeleidende magneet voor het magnetisch opsluiten van plasma: gas dat zo heet is dat de atomen uiteenvallen in geladen deeltjes. De magneet is bedoeld voor BEST, een tokamak in aanbouw in Hefei. 1718

ASIPP, het Instituut voor Plasmafysica van de Chinese Academie van Wetenschappen, heeft de magneet gebouwd en getest. Dat is een belangrijke technische stap, maar niet hetzelfde als een werkende reactor. BEST moet onderzoek met de EAST-tokamak helpen opschalen naar het testen van fusietechniek. Volgens de planning wordt BEST eind 2027 voltooid; een demonstratie van elektriciteitsopwekking rond 2030 is een doel voor de toekomst. 915

ENN meldt een andere brandstofroute

ENN zegt dat zijn compacte, sferische tokamak EXL-50U reacties tussen waterstof en boor heeft voortgebracht. Bij deze zogeheten proton-boorfusie is de brandstofroute anders dan bij de beter onderzochte deuterium-tritiumfusie. De hoofdreactie kan geladen alfadeeltjes opleveren en wordt daarom onderzocht als een route met minder neutronen. Tegelijk stelt deze brandstof zeer hoge eisen aan de omstandigheden in het plasma. 14

De melding van ENN bewijst niet dat de installatie meer energie oplevert dan erin gaat, of dat ze elektriciteit produceert. De beschikbare informatie bevat geen bewijs voor zulke resultaten. 46

Een doel voor 2030 is nog geen resultaat

ENN is ook begonnen aan Helong-2, een project voor verder onderzoek naar waterstof-boorfusie in Langfang. Het bedrijf verwacht de apparatuur uiterlijk in juni 2027 te kunnen installeren, de bouw en ingebruikname tegen eind 2027 af te ronden en in 2030 voor het eerst elektriciteit op te wekken met deze brandstofroute. Dat zijn geplande mijlpalen; ze staan los van wat ENN tot nu toe over EXL-50U heeft gemeld. 3

De twee ontwikkelingen laten zien dat China verschillende routes onderzoekt: BEST bouwt voort op de tokamak-aanpak, terwijl ENN inzet op proton-boorfusie. De Chinese Academie van Wetenschappen heeft gecontroleerde kernfusie opgenomen in haar prioriteiten voor de periode 2026–2030. De uitdaging blijft om experimentele vooruitgang om te zetten in betrouwbare techniek die daadwerkelijk energie kan leveren. 1215