Waarom ASML waarschuwt dat strengere exportregels China kunnen helpen

De waarschuwing van ASML-topman Christophe Fouquet draait om een mogelijk langetermijneffect van te brede exportbeperkingen. Die kunnen China vandaag de toegang tot buitenlandse chipmachines beperken, maar tegelijk de prikkel vergroten om zelf alternatieven te ontwikkelen. Volgens Fouquet moeten controles daarom gericht blijven op nationale veiligheid. Zijn waarschuwing betekent niet dat China ASML’s meest geavanceerde technologie bijna heeft ingehaald. 45

Hoe exportbeperkingen kunnen terugwerken

China mag de EUV-lithografiesystemen van ASML niet kopen. Het land heeft wel minder geavanceerde DUV-machines kunnen blijven aanschaffen voor toegestane toepassingen. 1417 Fouquets zorg, zoals die is beschreven, is dat nog ruimere beperkingen Chinese bedrijven en beleidsmakers meer reden kunnen geven om binnenlandse alternatieven te ontwikkelen. Een maatregel die bedoeld is om toegang te beperken, kan zo op termijn ook bijdragen aan de vorming van een concurrent. 45

Dat betekent niet dat Chinese machines ASML’s apparatuur op korte termijn één op één kunnen vervangen. Lithografiemachines ontwikkelen is ingewikkeld: nieuwe systemen moeten niet alleen werken, maar ook betrouwbaar presteren in de chipproductie. De zorg is dat langdurige investeringen en praktijkervaring de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers in delen van de markt geleidelijk kunnen verkleinen.

Waarom ASML een cruciale schakel is

EUV-lithografie wordt gebruikt om de uiterst kleine patronen van de meest geavanceerde chips te maken. ASML is de enige commerciële leverancier van zulke systemen. Daarmee vormt het bedrijf een cruciale schakel in de productie van geavanceerde chips, waaronder chips voor toepassingen met kunstmatige intelligentie. 813

Die positie betekent niet dat ASML de productie snel kan opvoeren zodra de vraag stijgt. Het bedrijf heeft te maken met beperkingen in de toeleveringsketen. Volgens Reuters wilde ASML in 2026 zestig EUV-systemen met lage numerieke apertuur leveren en had het capaciteit om er in 2027 tachtig te leveren. Andere berichtgeving meldde dat de productiecapaciteit mogelijk al tot eind 2027 was volgeboekt. 117 De cijfers maken duidelijk waarom een grotere vraag naar geavanceerde chips niet meteen leidt tot meer beschikbare lithografiemachines.

Wat de gemelde DUV-plannen van China zeggen

Volgens berichten werkt China aan geavanceerde DUV-lithografiemachines; Huawei wordt in verband gebracht met die bredere inspanning. Eén bericht meldde dat machines worden getest en noemde een doel van twaalf systemen tegen eind 2026. Dat wijst op een mogelijke route naar meer binnenlandse kennis en productiecapaciteit. Een doelstelling of prototype bewijst echter nog niet dat de machines betrouwbaar zijn voor grootschalige productie.

DUV en EUV zijn verschillende technologieën. Vooruitgang met Chinese DUV-machines laat dus niet zien dat China ASML’s EUV-systemen kan vervangen. In een afzonderlijk Reuters-bericht over een Chinees EUV-prototype stond dat het systeem werd getest en nog geen werkende chips had geproduceerd. 2

Als Chinese DUV-systemen uiteindelijk betrouwbaar en concurrerend blijken op grote schaal, kunnen ze druk zetten op ASML’s DUV-activiteiten in China en lokale leveranciers helpen ervaring op te bouwen. De voorzichtiger conclusie voor nu: China werkt aan alternatieven, maar de beschikbare berichtgeving laat niet zien dat het ASML’s voorsprong in EUV heeft doorbroken.

De kern

Fouquets waarschuwing gaat over prikkels en tijd. Ruimere exportbeperkingen kunnen China ertoe aanzetten meer te investeren in eigen apparatuur, terwijl ASML’s positie als enige commerciële EUV-leverancier en de beperkte productiecapaciteit het bedrijf voorlopig centraal houden in de productie van de meest geavanceerde chips. De gemelde Chinese DUV-inspanningen zijn een mogelijke uitdaging voor de lange termijn om in de gaten te houden, geen bewijs dat een alternatief voor EUV voor de deur staat.