Russische aanvallen op Oekraïne: wat is bekend over slachtoffers en schade?

Berichten van eind augustus tot en met 28 september beschrijven meerdere Russische drone- en raketaanvallen in Oekraïne. Daarbij vielen burgerslachtoffers en raakten woningen, medische voorzieningen, bedrijven en infrastructuur beschadigd. Het gaat om aanvallen op verschillende dagen en plaatsen: de genoemde dodentallen vormen dus geen gezamenlijk totaal. Ook waren de eerste berichten over een inslag bij de Nationale Academie van Wetenschappen in Kyiv op 28 september nog onvolledig. 35

Wat er is gemeld over de aanvallen

Kyiv en omgeving

Op 23 september berichtte Reuters dat droneaanvallen in Kyiv twee mensen het leven kostten en 45 mensen verwondden. Spoorinfrastructuur, opslagplaatsen en tankstations liepen schade op. 1

Een aparte aanval, gemeld op 24 september, kostte volgens door Reuters aangehaalde functionarissen acht mensen het leven in Kyiv en het noordoosten van Oekraïne. In Kyiv werd onder meer een kraamkliniek getroffen. De politie meldde ook schade aan woningen, een postkantoor, opslagplaatsen en auto’s. In de regio Charkiv kwamen bij een aanval op een boerderij zes mensen om en raakten twaalf mensen gewond, aldus aanklagers. 57

Bij aanvallen op 25 september vielen in Kyiv zeven doden, onder wie een jongen van 14 jaar, en raakten 58 mensen gewond, meldde Reuters. De berichtgeving noemde ook schade aan een voedselopslagplaats. Daarnaast kondigde de grootste staalproducent van Oekraïne aan de productie stil te leggen; dat werd beschreven als een bredere economische impact, niet als schade aan de fabriek door dezelfde aanval.

Op 27 september zetten drones een voedselmarkt in Sofiiska Borshchahivka, net buiten Kyiv, in brand. Oekraïense aanklagers meldden twee doden en ongeveer tien gewonden. Ook de hoofdstad zelf werd die dag aangevallen. 3

Een bericht over een aanval op 27 augustus beschreef schade aan woongebouwen, een school en een medische voorziening in Kyiv. In de stad vielen daarbij volgens dat bericht geen slachtoffers. Dit was een ander incident dan de aanvallen in september.

Dnipro, Charkiv en andere plaatsen

Op 10 september werd melding gemaakt van een aanval op een internationaal agribusinessbedrijf in Dnipro. Afzonderlijke berichtgeving van die dag beschreef aanvallen in Kyiv, Dnipro, Charkiv en Soemy. Daarbij zou een drone zijn neergestort op een kantoorgebouw van twee verdiepingen in Kyiv en zouden opslagplaatsen in Dnipro in brand zijn gevlogen. De berichten stellen niet vast dat deze locaties door één en dezelfde aanval zijn getroffen. 4

Over de aanvallen van 27 september meldden bronnen ook doden in Charkiv en Soemy. De beschikbare berichtgeving geeft echter onvoldoende details om vast te stellen welke schade er specifiek in de stad Charkiv was. 3

Melding over de Nationale Academie: nog geen eenduidig beeld

Op 28 september meldden Oekraïense media dat een drone een gebouw in het centrum van Kyiv had geraakt dat werd aangeduid als de Nationale Academie van Wetenschappen van Oekraïne. Er brak brand uit. Eén bericht meldde minstens één dode en meerdere gewonden; een ander meldde dat nog niet bekend was hoe het ging met de mensen die binnen waren. De eerste berichten geven dus geen eenduidige bevestiging van het aantal slachtoffers.

Wat functionarissen zeiden — en wat niet vaststaat

President Volodymyr Zelensky noemde de aanvallen van 27 september volgens Reuters “terrorisme” zonder militair doel. Na de aanvallen van 25 september zei hij dat Rusland de escalatie uitbreidde. Dit zijn Zelensky’s typeringen; ze vormen op zichzelf geen onafhankelijke vaststelling van de intentie achter de aanvallen. 3

Reuters meldde dat Rusland ontkent bewust burgerdoelen aan te vallen. De beschikbare berichtgeving biedt onvoldoende basis om specifieke uitspraken van het Kremlin of het Russische ministerie van Defensie over juist deze aanvallen of over vredesvooruitzichten samen te vatten. Ook de concurrerende beweringen over terreinwinst in Donetsk en Soemy zijn met deze bronnen niet te verifiëren en worden hier daarom niet als feiten gepresenteerd. 4

De belangrijkste conclusie

De berichtgeving laat zien dat herhaalde aanvallen ernstige gevolgen hadden voor burgers en burgerlocaties. Maar de meldingen gaan over verschillende incidenten, op verschillende dagen en op verschillende plaatsen. Het is daarom belangrijk de cijfers gescheiden te houden: slachtoffers van de ene aanval mogen niet worden opgeteld bij, of toegeschreven aan, een andere. Over de melding rond de Academie op 28 september ontbrak bovendien nog een eenduidig beeld.