Wapenstilstand in Gaza blijft fragiel; oppositie bundelt krachten tegen Netanyahu

De wapenstilstand in Gaza, die op 10 oktober 2025 inging, heeft de omvang van de gevechten teruggebracht, maar geen einde gemaakt aan Israëlische militaire operaties of gemelde dodelijke slachtoffers. Het ministerie van Volksgezondheid in Gaza meldde op 24 september 2026 dat sinds 7 oktober 2023 73.928 Palestijnen zijn gedood, onder wie meer dan 1.400 sinds het begin van de wapenstilstand. Dit zijn cijfers van het ministerie. 135

De knelpunten gaan verder dan het stoppen van de gevechten. Ontwapening van Hamas, een Israëlische terugtrekking, het toekomstige bestuur van Gaza en de voorwaarden voor wederopbouw zijn belangrijke openstaande kwesties. Tegelijkertijd stemmen vijf Israëlische oppositieleiders hun campagnes op elkaar af in aanloop naar de verkiezingen van 27 oktober. Over een gezamenlijke route naar een nieuwe regering zijn ze het nog niet eens. 81011

De wapenstilstand heeft het geweld niet beëindigd

Een Brits overheidsbulletin uit juni 2026 meldde dat Israëlische militaire operaties en luchtaanvallen in Gaza ondanks de wapenstilstand doorgingen. Daarbij vielen opnieuw slachtoffers en raakte civiele infrastructuur verder beschadigd. 1

Volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid waren in de 24 uur tot 24 september nog vijf mensen gedood. Daarmee kwam het door het ministerie gemelde dodental sinds 7 oktober 2023 op 73.928. Het ministerie meldde ook dat sinds het ingaan van de wapenstilstand meer dan 1.400 mensen zijn gedood. 35

Ontwapening, terugtrekking en bestuur blijven onopgelost

In het kader van de wapenstilstand werd een Palestijnse technocratische bestuurscommissie ingesteld en ontbond Hamas zijn bestuur in Gaza. Hamas weigert zich echter te ontwapenen en verwijst daarbij naar de aanhoudende Israëlische aanvallen, meldt de conflictmonitor van de Council on Foreign Relations. Ontwapening en een Israëlische terugtrekking behoren daarmee tot de belangrijkste onopgeloste onderdelen van de uitvoering. 8

De beschikbare berichtgeving noemt geen gezamenlijk overeengekomen tijdpad voor die stappen. Dat de Israëlische operaties doorgaan, maakt de overgang van een wapenstilstand naar een duurzame regeling na de oorlog extra ingewikkeld. 18

Wederopbouw begint ook bij veilige huisvesting

De wapenstilstand van oktober 2025 maakte deel uit van een breder plan om de oorlog te beëindigen en Gaza weer op te bouwen. De verwoesting en de humanitaire crisis blijven echter groot. 1

Hoe dringend veilige huisvesting nodig is, bleek in Gaza-Stad. Volgens een rapport van het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden stortte daar op 16 september een door de oorlog beschadigd woongebouw in. Daarbij zouden 21 mensen zijn omgekomen, onder wie 12 kinderen. Veel mensen verblijven volgens het rapport nog in onveilige gebouwen omdat betere huisvesting ontbreekt. 4

Vijf oppositieleiders stemmen hun campagne op elkaar af

Op 27 oktober 2026 gaan Israëli’s naar de stembus. Het is de eerste landelijke verkiezing sinds de Hamas-geleide aanvallen van 7 oktober 2023. 9

Yair Lapid, Gadi Eisenkot, Naftali Bennett, Avigdor Lieberman en Yair Golan hebben afgesproken samen te werken om Netanyahu uit het zadel te helpen. Ze willen onder meer de opkomst bevorderen en hun campagneactiviteiten coördineren. Ook spraken ze af elkaar niet langer aan te vallen. 1013

De afspraak is een campagnestrategie, geen uitgewerkt coalitieakkoord. De leiders hebben niet besloten wie een eventuele regering zou leiden of hoe ze die zouden vormen. Of ze Netanyahu daadwerkelijk kunnen vervangen, blijft daarmee een open vraag. 1112