Waarom een opgeruimd huis in Singapore opnieuw vol kan raken

Een woning kan na een grote schoonmaak opnieuw vol raken omdat de moeite om afstand te doen van spullen daarmee niet vanzelf verdwijnt. Onderzoek naar de ervaringen van mensen met problematisch verzamelgedrag in Singapore laat zien dat hun redenen om spullen te bewaren, hun ervaringen met opruimen en hun contact met hulpverlening met elkaar samenhangen. Een opgeruimde woning is dus niet per se een blijvende oplossing. 1

Wat zeggen de cijfers — en wat niet?

Volgens de sociale hulporganisatie Montfort Care is bij ongeveer 60% van de gevallen die drie van haar gezinsdienstencentra behandelen sprake van opnieuw verzamelen. Dat cijfer gaat over de cliënten van die centra, niet over alle mensen met verzamelproblemen in Singapore. 3

Een andere liefdadigheidsorganisatie meldde dat haar percentage terugkerende gevallen in zes jaar daalde van ongeveer 50% tot minder dan 5%, terwijl zij langdurige steun vanuit de gemeenschap en regelmatige vervolgcontacten bood. De cijfers van beide organisaties zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar. Ook bewijzen ze niet dat alleen die vervolgcontacten de daling veroorzaakten. 7

Eerst vertrouwen, dan samen opruimen

De situatie van Lee Poh Chen laat zien waarom hulp niet altijd meteen wordt aanvaard. Haar woning stond vol spullen en er was een bedwantsenprobleem, maar volgens berichtgeving stemde ze niet direct in met hulp. Dat voorbeeld laat zien hoe belangrijk medewerking van de bewoner is; het is geen aanwijzing dat zij later opnieuw spullen verzamelde. Bij haar situatie was ook AMKSS Social Move betrokken, een vrijwilligersinitiatief van een middelbare school in Singapore. 3

In plaats van alles in één keer weg te halen, kunnen helpers met de bewoner afspreken welke plekken en spullen eerst aandacht krijgen. Liefdadigheidsorganisaties en deskundigen in Singapore benadrukken geduld en geleidelijk opruimen. Habitat for Humanity Singapore beschreef bijvoorbeeld een traject dat over meerdere sessies werd verdeeld, in een tempo dat voor de bewoonster prettig was. 714

De hulp stopt niet bij een lege woning

Sociaal werkers en vrijwilligers kunnen contact blijven houden en opnieuw hulp aanbieden wanneer spullen zich weer opstapelen. Als het verzamelgedrag schade veroorzaakt of leidt tot ernstige psychische klachten of beperkingen in het dagelijks leven, kan ook een medische beoordeling nodig zijn, gevolgd door psychiatrische beoordeling en behandeling als dat passend is. Steun vanuit de omgeving vervangt die beoordeling niet; behandeling alleen ruimt evenmin een woning op. 39

Voor buren en buurtgroepen ligt de nadruk daarom op respectvol, blijvend contact, niet op beschaming of een eenmalige eis om spullen weg te gooien. Ook de bredere aanpak in Singapore legt de nadruk op samenwerking tussen sociale diensten, gemeenschapsgroepen en andere betrokkenen om herhaling te helpen voorkomen. 312