De stroomvraag van datacenters groeit snel, mede door AI. Tegelijk wil China in 2060 klimaatneutraal zijn. Het land investeert daarom op drie verschillende tijdschalen in kernenergie: uitbreiding van conventionele centrales, ontwikkeling van kleine modulaire kernreactoren en onderzoek naar kernfusie. Voor de vraag in dit decennium zijn vooral de bestaande centrales en reactoren in aanbouw van belang; de andere twee opties leveren nog geen commerciële elektriciteit.
10
12
14
Eerst: meer conventionele kernenergie
Wood Mackenzie verwacht dat Chinese datacenters in 2030 ongeveer 774 terawattuur elektriciteit verbruiken. Dat is ruwweg vier keer zoveel als nu en komt neer op circa 6% van het nationale stroomverbruik. China heeft 64 operationele kernreactoren en 38 reactoren in aanbouw. Die laatste vertegenwoordigen samen bijna 40 gigawatt aan extra capaciteit.
10
12
De uitbreiding steunt ook op een binnenlandse toeleveringsketen. Bij een Chinees reactorproject kwam volgens een bericht meer dan 90% van de apparatuur van leveranciers uit eigen land.
16
Daarna: kleine reactoren en kernfusie
Het Shanghai-bedrijf Junhe Nuclear heeft naar verluidt 300 miljoen yuan opgehaald. Het ontwerpt een demonstratieversie van een kleine modulaire reactor: een kernsplijtingsreactor die kleiner is dan een traditionele centrale. Junhe mikt op ingebruikname rond 2031 en ziet mogelijk een rol voor voormalige kolencentrales en hun personeel. Dat is een ontwikkeldoel, geen goedgekeurde of voltooide centrale.
7
11
NovaFusionX werkt aan kernfusie, een andere techniek die nog geen commerciële stroom levert. Het bedrijf haalde volgens berichten achtereenvolgens 500 miljoen, 700 miljoen en 1,2 miljard yuan op in vroege financieringsrondes: samen ongeveer 2,4 miljard yuan. Het mikt op eerste plasma eind 2026 en heeft 2029 genoemd als doel voor een experiment met netto energiewinst. De oprichter wil een mogelijke route naar commercialisering terugbrengen tot vijf à tien jaar. Zelfs als die onderzoeksdoelen worden gehaald, betekent dat nog niet dat er stroom naar een datacenter gaat.
8
14
13
Hoe verhoudt China zich tot de VS?
China combineert reactorbouw met gecoördineerde publieke investeringen. Een gepubliceerde schatting noemt tot 6,5 miljard dollar aan Chinese middelen voor commerciële fusie-initiatieven sinds 2023.
17 In de VS speelt privaat kapitaal, waaronder investeringen van technologiebedrijven, een grotere rol naast federaal onderzoek en financiering op basis van ontwikkelmijlpalen.
15
8 De Amerikaanse overheid mikt met haar fusieroutekaart op eerste centrales halverwege de jaren 2030, maar wijst ook op tekorten in materialen, technologie en toeleveringsketens.
6
5
De tijdlijnen moeten dus niet op één hoop worden gegooid: kernsplijtingsreactoren in aanbouw kunnen eerder stroom aan het net leveren; Junhe plant een demonstratie in het volgende decennium; de doelen van NovaFusionX zijn voorlopig experimenteel, geen zekere bijdrage aan de stroomvoorziening van 2030.
12
11
14