Saudi-Arabië voerde zijn olieproductie in juli 2026 fors op, maar zag die stijging nauwelijks terug in de export. Volgens cijfers van het Joint Organisations Data Initiative (JODI), dat maandelijkse energiegegevens publiceert, produceerde het land dagelijks 1,013 miljoen vaten meer ruwe olie dan in juni. De uitvoer steeg met slechts 132.000 vaten per dag. De cijfers laten dus een herstel van de productie zien, niet een even groot herstel van de export.
17
De cijfers voor juni en juli
| Ruwe olie, vaten per dag |
Juni 2026 |
Juli 2026 |
Verschil |
| Export |
3,993 miljoen |
4,125 miljoen |
+132.000 (+3,3%) 17 |
| Productie |
7,122 miljoen |
8,135 miljoen |
+1,013 miljoen 17 |
| Verwerking door raffinaderijen |
2,498 miljoen |
2,478 miljoen |
−20.000 17 |
| Direct gebruik als brandstof |
circa 583.500* |
561.097 |
−22.403 17 |
*Het junicijfer voor direct gebruik is berekend uit het julicijfer en de gemelde daling. Een afzonderlijk bericht rondt het junicijfer af op 583.000 vaten per dag.
17
10
Ook raffinaderijen namen iets minder ruwe olie af en het directe gebruik als brandstof daalde licht. Waar de overige extra geproduceerde olie terechtkwam, valt uit deze cijfers alleen niet af te leiden. Productie minus export is geen betrouwbare berekening van een verandering in voorraden.
17
Wat veranderde er door het staakt-het-vuren?
Het tijdelijke staakt-het-vuren rond Iran bood ruimte voor meer scheepvaart door de Golf. Volgens een bericht op basis van gegevens van scheepvaartdatabedrijf Kpler vervoerde Saudi-Arabië tussen 17 juni en 1 juli ongeveer 34 miljoen vaten olie door de Straat van Hormuz. Dat was meer dan de circa 15 miljoen vaten die volgens dezelfde bron in een langere oorlogsperiode vanaf maart via die zeestraat werden vervoerd.
9
Kpler schatte bovendien dat de uitvoer van ruwe olie en condensaat door vijf Golfproducenten in de eerste helft van juli per dag ongeveer 16% hoger lag dan het daggemiddelde over heel juni. Dat zijn schattingen voor specifieke routes, landen en perioden. Ze zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar met het JODI-cijfer voor de Saudi-Arabische export van ruwe olie over de volledige maand juli.
1
17
Saudi-Arabië meldde ook aan oliekartel OPEC dat zijn productie in juli met ongeveer een miljoen vaten per dag was hersteld. Dat strookt in grote lijnen met de richting van de JODI-cijfers. Maar meer productie — of een hoger productiedoel binnen OPEC+, het samenwerkingsverband van OPEC-landen en andere olieproducenten — betekent niet automatisch dat evenveel extra olie de exportmarkt bereikt.
14
17
Waarom blijft de export in het najaar onzeker?
De Oost-West-pijpleiding brengt ruwe olie van de velden in het oosten van Saudi-Arabië naar Yanbu aan de Rode Zee. Daarmee kan olie worden uitgevoerd zonder de Straat van Hormuz te passeren. Die omweg kent twee afzonderlijke kwetsbaarheden: een verstoring van de pijpleiding beperkt hoeveel olie Yanbu bereikt, terwijl dreigingen voor de scheepvaart het verdere vervoer vanaf de Rode Zeekust kunnen bemoeilijken. Sommige schepen kunnen de zeestraat Bab al-Mandeb vermijden door noordwaarts via het Suezkanaal te varen, maar zo’n omleiding vergroot de capaciteit van de pijpleiding niet.
2
5
7
De pijpleiding werd in september tijdelijk gesloten. Op 22 september liet Saudi-Arabië weten een herstart voor te bereiden, maar hoeveel olie daarna door de leiding zou kunnen stromen, was volgens berichtgeving op dat moment onduidelijk. De opleving van het vervoer via Hormuz na het staakt-het-vuren toonde een andere mogelijke uitweg, die op haar beurt afhankelijk blijft van de situatie rond die zeestraat.
12
2
9
Voor oktober tot en met december draait de vraag daarom niet alleen om hoeveel olie Saudi-Arabië kan oppompen. Minstens zo belangrijk is hoeveel olie Yanbu kan bereiken, of tankers veilig vanaf de Rode Zee kunnen varen en of Hormuz bruikbaar blijft. Het productiecijfer van juli geeft op zichzelf geen antwoord op hoeveel Saudi-Arabische olie uiteindelijk op exportmarkten aankomt.
2
5
9
17