China onderzoekt DeepSeek en Moonshot na beschuldigingen over doorsturen naar Claude

De Cyberspace Administration of China (CAC), de Chinese internettoezichthouder, onderzoekt volgens berichten DeepSeek en Moonshot AI. De kernvraag is of zij prompts van klanten naar Anthropic-model Claude hebben doorgestuurd zonder dat duidelijk te maken. Daarmee zou de zaak in China vooral draaien om privacy, gegevensverwerking en naleving van regels — niet om een officiële Chinese erkenning van Anthropics beschuldigingen over het kopiëren van AI-capaciteiten. De CAC heeft voor zover bekend nog geen bevindingen, sancties of uitgebreide verklaring gepubliceerd.

Wat Anthropic precies beweert

Anthropic beschreef in zijn dreigingsrapport van september 2026 een praktijk die het ‘illicit distillation’ noemt: output van een geavanceerder model gebruiken om een ander model te trainen of te verbeteren, zonder toestemming. Volgens het bedrijf betrof dit activiteiten die het tussen december 2025 en augustus 2026 heeft verstoord. Daarbij zouden frauduleuze accounts, proxydiensten en gecoördineerde prompts zijn ingezet om toegangscontroles te omzeilen. 1615

De zwaarste beschuldiging aan DeepSeek en Moonshot is niet alleen dat zij Claude bevroegen. Anthropic stelt dat beide bedrijven soms gesprekken uit hun eigen producten naar Claude doorstuurden en Claude-antwoorden vervolgens aan klanten presenteerden alsof die uit hun eigen systemen kwamen. Als dat klopt, kunnen ook mogelijk gevoelige gebruikersprompts bij een niet aangekondigde externe aanbieder terecht zijn gekomen. De beschikbare berichtgeving bevestigt echter geen specifieke gevallen van blootstelling van klantgegevens onafhankelijk. 10

De schaal: bijna 190 miljoen uitwisselingen volgens Anthropic

Anthropic noemde zeven in China gevestigde organisaties: Alibaba, DeepSeek, Moonshot, Zhipu — internationaal ook bekend als Z.ai — Xiaomi, SenseTime en MiniMax. De bredere campagnes zouden samen ongeveer 190 miljoen uitwisselingen met Claude hebben opgeleverd. Een operatie die aan Alibaba werd gekoppeld zou goed zijn geweest voor meer dan 151 miljoen daarvan. 71

Voor DeepSeek, Moonshot en MiniMax afzonderlijk sprak Anthropic van meer dan 16 miljoen uitwisselingen via ongeveer 24.000 frauduleuze accounts. Volgens Anthropic werden accounts en proxy-infrastructuur gebruikt om de gebruiksvoorwaarden en regionale toegangsbeperkingen te omzeilen. 15

Deze aantallen zijn beoordelingen van Anthropic, geen definitieve vaststelling van een toezichthouder of rechter. De vermeende rol van de genoemde bedrijven en het doel van de uitwisselingen blijven dus betwiste beschuldigingen.

Wat de claim over een ‘thinking signature’ wel — en niet — zegt

De claim rond redeneren was gericht op Zhipu/Z.ai. Anthropic stelde dat Zhipu een zogeheten chain-of-thought-extractiepijplijn gebruikte: vastgelegde redeneringstraces van Claude zouden opnieuw door Claude zijn gehaald om ze op te schonen als trainingsmateriaal voor GLM-modellen. Die operatie zou in tien dagen tijd 273 frauduleuze accounts hebben afgewisseld. 16

Praktisch gezien gaat de aantijging over pogingen om bruikbare redeneringsachtige output te verzamelen en om te zetten in trainingsdata. Op grond van de beschikbare informatie bewijst dit niet dat de onderliggende, afgeschermde modelarchitectuur of een volledige interne ‘thinking signature’ van Claude is teruggewonnen.

Chinese ontkenning naast een gemeld dataonderzoek

Het gemelde CAC-onderzoek maakt het onderscheid scherp. Een toets op de vraag of gebruikersdata zonder goede kennisgeving naar Claude is gestuurd, betreft Chinese regels voor privacy, dataverwerking en compliance. Zo’n onderzoek zou op zichzelf niet bewijzen dat DeepSeek of Moonshot modelcapaciteiten onrechtmatig hebben gekopieerd.

Chinese functionarissen hebben de bredere Amerikaanse aantijgingen publiekelijk afgewezen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat China pogingen afwijst om het land door verdraaiing van feiten in diskrediet te brengen; in de berichtgeving worden de beschuldigingen vanuit Peking als ongegrond en politiek gemotiveerd neergezet. 17

Waarom Washington dit als veiligheidskwestie ziet

Nog vóór Anthropics rapport brachten de FBI, de NSA en CISA — de Amerikaanse cyberveiligheidsdienst — een gezamenlijke waarschuwing uit. Daarin stelden zij dat Chinese AI-bedrijven sinds ten minste eind 2024 op industriële schaal capaciteiten uit Amerikaanse grensverleggende modellen destilleren. De waarschuwing noemde DeepSeek, Moonshot, Alibaba, MiniMax, StepFun en Z.ai, en verwees naar doelwitten als Claude, GPT, Gemini en Grok. 2119

Daarmee is het conflict breder dan een commercieel geschil over gebruiksvoorwaarden. Amerikaanse instanties plaatsen vermeende modeldestillatie in het kader van technologische veiligheid en exportcontroles. De beschikbare bronnen tonen echter niet aan dat de Verenigde Staten specifiek nieuwe sancties tegen Chinese open-weightmodellen — modellen waarvan de gewichten beschikbaar zijn — hebben opgelegd. Dat is een mogelijke beleidsroute, geen bevestigd besluit.

VN-overleg en ontmoeting tussen Trump en Xi

Het gemelde onderzoek kwam naar buiten terwijl DeepSeek volgens Reuters een briefing voor de VN-Veiligheidsraad over AI-risico’s zou geven, samen met Amerikaanse AI-bedrijven. De vijftien leden tellende Veiligheidsraad zou AI en internationale veiligheid bespreken.

Ook vielen de aantijgingen in de aanloop naar een geplande ontmoeting tussen Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping. Toegang tot AI, modelcapaciteiten en de bescherming van technologie kunnen daardoor extra gewicht krijgen op een toch al gevoelige bilaterale agenda.

Voor gebruikers en zakelijke afnemers is de directe les helder: transparantie over de herkomst van modelantwoorden en de route van data is essentieel. Wie een AI-dienst gebruikt, moet kunnen zien waar prompts terechtkomen, welk model het antwoord genereert en welke privacy- en contractuele waarborgen gelden. Het gemelde CAC-onderzoek kan daar mogelijk duidelijkheid over geven, maar heeft nog geen openbare conclusie opgeleverd.