AnswersPublished15 sources
Hormuz-verstoring maakt tankervervoer de bepalende factor voor de olieprijs
TD3C, de VLCC benchmark van Ras Tanura naar Ningbo, brak half september door 1 miljoen dollar per dag en noteerde kort daarna boven 1,2 miljoen dollar per dag. Schade aan de Saoedische East West pijpleiding schakelde een belangrijke omleiding rond Hormuz uit.
Gepubliceerd doorBewerkt met GPT-5.6 TerraAfbeeldingen gegenereerd met GPT Image 2
Research answer
Key takeaways
- TD3C, de VLCC benchmark van Ras Tanura naar Ningbo, brak half september door 1 miljoen dollar per dag en noteerde kort daarna boven 1,2 miljoen dollar per dag.
- Schade aan de Saoedische East West pijpleiding schakelde een belangrijke omleiding rond Hormuz uit.
- In 2026 zijn recordaantallen VLCC’s besteld, maar het grootste deel van die extra capaciteit komt pas in 2028 en 2029 beschikbaar.
AI Prompt
openai.comCreate a landscape editorial hero image for this Studio Global article: How has the post–late-February U.S. and Israeli strike disruption of the Strait of Hormuz—compounded by drone damage to Saudi Arabia’s East-. Article summary: The disruption has turned tanker capacity into the binding constraint on oil supply: crude may exist, but moving it safely and promptly has become exceptionally expensive. This lifts delivered physical-crude prices far m. Topic tags: general, news, general web, user generated, government. Style: premium digital editorial illustration, source-backed research mood, clean composition, high detail, modern web publication hero. Use reference image context only for broad subject, composition, and topical grounding; do not copy the exact image. Avoid: logos, brand marks, copyrighted characters, real person likenesses, fake screenshots, UI text, readable text, watermar
De olieschok draait steeds minder alleen om de hoeveelheid olie en steeds meer om de logistiek. De verstoring van de doorvaart door de Straat van Hormuz heeft het risico en de kosten verhoogd om Golfolie naar Azië te vervoeren. Tegelijk werd de Saoedische East-West-pijpleiding, een belangrijke route naar de Rode Zee, door drones beschadigd. Daardoor ontstond een plotselinge jacht op beschikbare supertankers, met recordtarieven op de route van de Perzische Golf naar China als gevolg. 2
TD3C meet de schaarste aan veilig transport
TD3C is de Baltic Exchange-benchmark voor een VLCC — een very large crude carrier, de grootste gangbare klasse ruwe-olietanker — met een lading van 270.000 ton van Ras Tanura in Saoedi-Arabië naar Ningbo in China. Op 14 september steeg de tijdcharter-equivalente waarde voor het eerst boven 1 miljoen dollar per dag, tot 1,035 miljoen dollar, op basis van Baltic-data. Een latere marktinschatting zette de route boven 1,2 miljoen dollar per dag.
Dat is een uitzonderlijke sprong vergeleken met eind februari, toen Reuters de benchmark voor VLCC’s van het Midden-Oosten naar China op circa 206.000 dollar per dag zette. De escalatie verhoogde niet alleen brandstofkosten of de duur van een reis. Een passage door Hormuz werd een afzonderlijke risicobeslissing voor reders, bevrachters en verzekeraars. Een marktinschatting uit september raamde de risicopremie voor Ras Tanura–Ningbo, vergeleken met soortgelijke regionale reizen, op ongeveer 430.000 dollar per dag.
Daarbij is een nuance belangrijk: TD3C is een berekende tijdcharter-equivalente benchmark, geen openbaar gemaakte contante vrachtprijs voor elke afzonderlijke bevrachting. In een extreme markt kan de benchmark routeaannames en risicoprijzen bevatten die afwijken van de voorwaarden in een specifiek chartercontract.
De Saoedische omweg vraagt juist méér scheepscapaciteit
Saoedi-Arabië gebruikte de East-West-pijpleiding om olie vanuit het oostelijke productiegebied naar Yanbu aan de Rode Zee te brengen, buiten Hormuz om. Volgens berichtgeving over de sluiting na droneaanvallen kan de leiding maximaal 7 miljoen vaten per dag vervoeren. 2
Na de schade bood Aramco extra ladingen aan die in de Golf werden geladen en nabij Sohar in Oman van schip naar schip werden overgeslagen. Volgens Reuters verkocht Saoedi-Arabië via die constructie ongeveer 60 miljoen vaten uit Ras Tanura voor lading in september en oktober. 1
Daarmee kan een deel van de aanvoer blijven bewegen, maar het is geen soepele vervanging van een directe exportroute:
- een pendelschip moet in de Golf laden en door de zeestraat varen;
- de olie moet voor de kust bij Sohar worden overgeslagen;
- een grotere tanker die buiten de zeestraat wacht, kan de lading vervolgens naar Azië brengen.
Elke overdracht voegt wachttijd, planning en operationele risico’s toe. Belangrijker nog: één normale exportbeweging wordt opgesplitst in meerdere scheepsinzettingen. Door Reuters aangehaalde satellietdata lieten zien dat de Saoedische ladingen in Ras Tanura en Juaymah tijdens deze omschakeling waren gestegen tot ongeveer twee VLCC-equivalenten per dag. 3
Waarom vrachtkosten zwaarder wegen dan de Brent-koers
Een raffinaderij koopt niet simpelweg ‘olie’. Zij koopt een specifieke oliesoort, op een bepaalde plaats en voor levering op een bepaald moment. De werkelijke kosten bestaan uit de olieprijs, vracht, verzekering, routerisico en de beschikbaarheid van een schip. Zodra transport krap wordt, kunnen al die onderdelen zich onafhankelijk van een futuresbenchmark bewegen.
Brent-futures geven de flessenhals bij Hormuz daarom niet volledig weer. Bij fysieke levering van Brent-futures worden de toegelaten oliesoorten in Europa of de Verenigde Staten geladen, niet bij een knelpunt in het Midden-Oosten. Dat helpt verklaren waarom de prijs van direct leverbare fysieke olie tijdens een scheepvaartverstoring sterk kan afwijken van de prominente Brent-notering op een handelsscherm.
In april meldde Reuters dat fysieke olieprijzen uit Europa en Afrika stegen terwijl futures daalden na een Amerikaans-Iraans staakt-het-vuren. North Sea Forties bereikte toen 146,43 dollar per vat. Enkele dagen later werd fysieke Forties op een record van 148,87 dollar per vat gemeld.
Ook per vat is het vrachteffect aanzienlijk. Een VLCC vervoert doorgaans ongeveer 2 miljoen vaten. Vracht op deze niveaus kan de prijs bij aflevering dus fors veranderen. Eén marktcommentaar schatte de vracht van de Golf naar Azië op meer dan 22 dollar per vat, tegen ongeveer 2 dollar een jaar eerder. Het precieze bedrag hangt echter af van de aannames voor de reis en is geen universeel tarief.
Raffinaderijen zoeken olie buiten Hormuz
Aziatische en Europese raffinaderijen zoeken vervangende olie uit gebieden buiten de verstoorde regio. Reuters meldde sterkere belangstelling voor aanbod uit de Verenigde Staten, West-Afrika en Latijns-Amerika. De premies voor Dubai/Oman-olie en voor West-Afrikaanse, Amerikaanse en Latijns-Amerikaanse soorten bereikten meermaandshoogten.
Dat verandert zowel de herkomst van olie als de tijd dat een tanker bezet is. Een reis van de Verenigde Staten, Brazilië of West-Afrika naar Azië vergt doorgaans meer scheepstijd dan een traditionele route van de Golf naar Azië. Het aantal schepen verandert daardoor niet per se, maar de effectieve capaciteit neemt af: elke lading vraagt meer vaardagen, herpositionering of tijd voor overslag.
De beperkende factor is dus niet alleen het aantal VLCC’s dat wereldwijd vaart. Doorslaggevend is hoeveel betrouwbare ton-mijlcapaciteit beschikbaar is wanneer de kortste en best ingespeelde routes zijn verstoord.
Recordbestellingen lossen de huidige krapte niet op
Reders reageren op de hoge inkomsten met een grote bestelgolf. Reuters meldde op basis van Signal Group-data 217 VLCC-bestellingen in 2026 tot en met medio september, tegenover 93 in heel 2025. Allied Shipbroking telde 164 bestellingen, tegenover 83. Beide reeksen wijzen op meer dan een verdubbeling en de grootste koopgolf voor supertankers in minstens 25 jaar. 17
Maar een orderboek levert geen onmiddellijke capaciteit op. Data van Maritime Strategies International, aangehaald in augustus, wijzen erop dat circa 83% van de VLCC-bestellingen in de eerste helft van 2026 pas in 2028 en 2029 wordt afgeleverd. 20 Nieuwe schepen bieden dus nauwelijks verlichting voor een markt die nu onder druk staat door veiligheidsrisico’s, vertragingen bij overslag en langere vervangende handelsroutes.
Wat kan de tarieven weer doen dalen?
Een duurzame daling van VLCC-vrachttarieven vereist waarschijnlijk een combinatie van veiliger en beter voorspelbare doorvaarten door Hormuz, herstel van de capaciteit van de East-West-pijpleiding, minder vertraging bij overslag tussen schepen of een lagere vraag naar olie die over lange afstanden als vervanging moet worden aangevoerd.
Tot die tijd draait de kernvraag niet alleen om de aanwezigheid van olie in de grond. Het gaat erom of raffinaderijen het schip, de route en het aflevermoment kunnen vastleggen die nodig zijn om die olie daadwerkelijk bruikbaar te maken. De recordstanden van TD3C laten zien hoe snel transportrisico een dominant onderdeel van de prijs van fysieke olie kan worden.
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
People also ask
What is the short answer to "Hormuz-verstoring maakt tankervervoer de bepalende factor voor de olieprijs"?
TD3C, de VLCC benchmark van Ras Tanura naar Ningbo, brak half september door 1 miljoen dollar per dag en noteerde kort daarna boven 1,2 miljoen dollar per dag.
What are the key points to validate first?
TD3C, de VLCC benchmark van Ras Tanura naar Ningbo, brak half september door 1 miljoen dollar per dag en noteerde kort daarna boven 1,2 miljoen dollar per dag. Schade aan de Saoedische East West pijpleiding schakelde een belangrijke omleiding rond Hormuz uit.
What should I do next in practice?
In 2026 zijn recordaantallen VLCC’s besteld, maar het grootste deel van die extra capaciteit komt pas in 2028 en 2029 beschikbaar.