Twee Noord-Koreaanse raketlanceringen, maar veel vragen over de vermeende hypersonische doorbraak

De harde kern van de gebeurtenis is duidelijk: Noord-Korea lanceerde op 20 september vanuit de omgeving van Wonsan, aan de oostkust, twee korteafstandsraketten met ongeveer drie uur ertussen. Zuid-Korea schatte dat de eerste circa 450 kilometer vloog en de tweede meer dan 600 kilometer, beide in de richting van de Oostzee — de zee die internationaal ook vaak de Japanse Zee wordt genoemd. 1

De strategisch belangrijkste vraag ontstond pas daarna. Noord-Koreaanse staatsmedia meldden een geslaagde proef met een nieuw wapensysteem onder toezicht van Kim Jong-un. Analisten die de vrijgegeven beelden bestudeerden, denken dat het kan gaan om een verbeterde raket uit de Hwasong-11-familie met een manoeuvreerbaar hypersonisch glijvoertuig. Noord-Korea zelf noemde geen type; die identificatie en de veronderstelde prestaties zijn dus geen onafhankelijk vastgestelde feiten. 1718

Wat er is gelanceerd

De Zuid-Koreaanse gezamenlijke stafchef registreerde de eerste lancering vanuit het Wonsan-gebied rond 15.00 uur lokale tijd. Die raket vloog ongeveer 450 kilometer. Een tweede lancering uit hetzelfde gebied volgde rond 17.50 uur en legde volgens Zuid-Korea meer dan 600 kilometer af. 1

Japanse berichtgeving stelde de afstand van de tweede raket op ongeveer 590 kilometer en meldde dat deze in de Japanse Zee terechtkwam, buiten de exclusieve economische zone van Japan. 5

Het ging daarmee om systemen voor regionaal bereik, niet om intercontinentale raketten. Het mogelijke belang van de test zit vooral in de gemelde configuratie van de lading, niet in het bereik.

Waarom een hypersonische Hwasong-11-variant van belang zou zijn

In de officiële Noord-Koreaanse lezing ging het om een nieuw wapensysteem van groot belang voor de ontwikkeling van wapentechnologie, zonder verdere aanduiding van het systeem. 17

Deskundigen die door de Korea Herald werden geraadpleegd, zagen in beelden van de proef aanwijzingen voor een verbeterde hypersonische ballistische raket. Hun analyse steunde onder meer op een monitor die zichtbaar was op foto's van de staatsmedia. 18

Als die beoordeling klopt, probeert Noord-Korea de korteafstandsraketten van de Hwasong-11-familie te koppelen aan een manoeuvreerbaar glijvoertuig. Zo'n voertuig zou een minder voorspelbaar traject kunnen volgen dan een gewone ballistische raket, waardoor detectie en onderschepping lastiger kunnen worden. Dat is echter een beoordeling van deskundigen, geen bewijs dat Noord-Korea die capaciteit onder operationele omstandigheden heeft aangetoond. 18

Kim Jong-uns boodschap

Volgens de Noord-Koreaanse staatsmedia woonde Kim Jong-un de test bij. Hij presenteerde die als bewijs van betere gevechtsgereedheid en zei dat tegenstanders de betekenis van de vooruitgang „zonder uitleg” zouden begrijpen. Reuters meldde dat Kim het wapen omschreef als iets dat de vijand een „ongeneeslijke hoofdpijn” zou bezorgen. 17

Die uitspraken maken deel uit van Pyongyangs politieke afschrikkingstaal. Ze bevestigen wat Noord-Korea claimt, maar niet de nauwkeurigheid, overlevingskans of het vermogen van het systeem om raketverdediging te omzeilen.

Reacties van Zuid-Korea, Japan en de Verenigde Staten

De lanceringen waren Noord-Korea's tweede testronde in ongeveer een week. Ze volgden op beschuldigingen uit Pyongyang dat Amerikaanse militaire activiteiten de spanningen op het Koreaanse schiereiland opvoeren. 1

Zuid-Korea verklaarde de lanceringen te volgen en informatie uit te wisselen met de Verenigde Staten en Japan. Het Amerikaanse Indo-Pacific Command stelde in een eerste beoordeling dat er geen onmiddellijke dreiging was voor Amerikaans personeel, grondgebied of bondgenoten. 1

Japan veroordeelde de lanceringen en diende volgens Japanse berichtgeving via zijn ambassade in Beijing een protest in. 5

Het beschikbare bronmateriaal documenteert niet onafhankelijk welke specifieke gesprekken op ministersniveau of welke gezamenlijke verklaring tijdens de Algemene Vergadering van de VN hebben plaatsgevonden. Uitspraken over een gezamenlijke reactie van de VS, Zuid-Korea en Japan bij de VN moeten daarom eerst worden getoetst aan een officieel communiqué van een van die landen.

Conclusie

Bevestigd is dat Noord-Korea twee korteafstandsraketten vanuit Wonsan lanceerde, met gemelde vluchtafstanden van ongeveer 450 kilometer en meer dan 600 kilometer. 1

De grotere vraag betreft het wapen dat Noord-Korea daarna toonde. Beelden brachten analisten ertoe het te duiden als een mogelijke Hwasong-11-variant met hypersonisch glijvoertuig, terwijl Pyongyang het presenteerde als een grote technologische vooruitgang. Dat rechtvaardigt aandacht, maar nog geen zekerheid over het exacte rakettype of de werkelijke prestaties. 1718