Vietnam wil met 29 mogelijke deals de handelsrelatie met de VS versterken

Vietnam lijkt het bezoek van partijleider en president Tô Lâm aan New York vooral te willen benutten voor handel en diplomatie, niet voor een al beklonken handelsakkoord. Volgens functionarissen en interne planningsdocumenten die Reuters inzag, kunnen op een zakelijke conferentie op 23 september 29 afspraken tussen bedrijven worden aangekondigd. Die beslaan energie, luchtvaart, technologie en financiën. Veel ervan zouden niet-bindend zijn. 6

Dat voorbehoud is essentieel. Een intentieverklaring, samenwerkingskader of voorgestelde lease toont belangstelling voor Amerikaanse goederen en diensten, maar is iets anders dan een getekende aankoop, gefinancierd project of afgeronde tariefovereenkomst tussen de Verenigde Staten en Vietnam.

Wat bekend is over het programma in New York

Reuters meldde dat Tô Lâm naar de Verenigde Staten wilde reizen voor VN-bijeenkomsten en zakelijke gesprekken in New York, voordat hij doorreist naar Canada. De zakelijke conferentie van 23 september geldt volgens de berichtgeving als het moment waarop de mogelijke bedrijfsafspraken naar buiten kunnen komen. 16

De verdere reisagenda en eventuele bilaterale ontmoetingen waren in de berichtgeving nog voorlopig. Er was met name geen publiek bevestigd programma voor een gesprek tussen Tô Lâm en de Amerikaanse president Donald Trump. Een ontmoeting tussen beiden, en ook de definitieve tijden van afzonderlijke evenementen, blijft dus onbevestigd totdat er officiële mededelingen zijn. 1

De lijst met 29 aankondigingen: een handelssignaal, geen optelsom van afgeronde deals

In de interne planningsnotitie staan 29 afspraken die mogelijk worden aangekondigd. Reuters schrijft dat deze afspraken onderdeel zijn van Vietnams poging om Washington tegemoet te komen onder druk van mogelijke tarieven, en dat veel ervan naar verwachting niet-bindend zijn. 6

De werkelijke waarde van het pakket hangt af van wat er op 23 september wordt gepubliceerd:

• gaat het om een bindend contract, een memorandum van overeenstemming (MOU) of slechts een verkennende afspraak;
• staan er volumes, financiering, levertermijnen of investeringsverplichtingen in; en
• maken de betrokken partijen concrete uitvoeringsdetails bekend?

Zonder die informatie zou het misleidend zijn om alle 29 punten nu al als gerealiseerde investeringen of exportoverwinningen te presenteren.

Energie: Petrovietnam, Murphy Oil, Chevron en ExxonMobil

Tot de mogelijke aankondigingen behoren volgens de berichtgeving afspraken tussen staatsbedrijf Petrovietnam en de Amerikaanse energiebedrijven Murphy Oil en Chevron. ExxonMobil zou daarnaast een akkoord aankondigen met Vietnam Refinery and Petrochemical Corporation, in de berichtgeving omschreven als de op een na grootste raffinaderij van Vietnam. 6

De afspraken kunnen wijzen op Vietnams streven naar nauwere energiebanden met Amerikaanse ondernemingen. De beschikbare berichtgeving bevat echter geen definitieve commerciële voorwaarden, afnamevolumes of concrete uitvoeringsplannen. Juist in de energiesector kunnen voorlopige leverings- of samenwerkingsafspraken bestaan zonder dat daar direct vrachten, aankopen of kapitaalinvesteringen uit voortkomen.

Luchtvaart en satellietinternet: de gemelde plannen van Vietjet

Vietjet overweegt naar verluidt leases voor maximaal 22 vliegtuigen: 17 Boeing 737's en vijf Airbus A321neo's, via vier leasemaatschappijen. Ook zouden memoranda met Amerikaanse bedrijven voor motoronderhoud op de lijst staan. Verder noemen de planningsdocumenten een voorgestelde afspraak met SpaceX voor Starlink-satellietinternet aan boord van 120 Vietjet-vliegtuigen. 6

Dit komt boven op eerdere, aan de VS verbonden financieringsactiviteiten in de luchtvaart. Vietjet meldde in februari een overeenkomst met Griffin Global Asset Management voor de financiering van zes Boeing 737-8-toestellen. Die eerdere aankondiging moet echter niet worden verward met het mogelijke pakket in New York. 10

Technologie, telecom, financiën en cultuur

De gemelde lijst omvat een mogelijke overeenkomst tussen Meta en het Vietnamese ministerie van Cultuur, plus een afspraak tussen Qualcomm en VNPT, een Vietnamese telecomonderneming. Ook worden verwachte overeenkomsten genoemd waarbij Visa, Mastercard en Citibank betrokken zijn met Vietnamese partners in de financiële sector en horeca. Reuters specificeerde de voorwaarden van die voorgenomen afspraken niet. 6

Daarmee blijft onduidelijk of het gaat om betaalinfrastructuur, uitrol van technologie, opleidingen, markttoegang, commerciële diensten of andere samenwerkingsvormen. Aankondigingen kunnen daar helderheid over geven, maar vooruitlopen op die inhoud is niet gerechtvaardigd.

Waarom dit speelt in de tariefonderhandelingen

De zakelijke aankondigingen komen tegen de achtergrond van een Amerikaans-Vietnamees raamwerk voor een overeenkomst over „wederkerige, eerlijke en evenwichtige handel”. Volgens dat raamwerk zou Vietnam preferentiële markttoegang geven aan vrijwel alle Amerikaanse industriële en landbouwexport, terwijl de VS een wederkerig tarief van 20% op Vietnamese goederen handhaven en producten aanwijzen die voor een nultarief in aanmerking komen.

Een raamwerk beschrijft beoogde voorwaarden en verdere onderhandelingen; het bewijst niet dat alle uitvoeringsdetails al zijn afgerond. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger USTR noemt ook niet-tarifaire belemmeringen, digitale handel, diensten en investeringen, intellectueel eigendom, arbeid, milieu, douane en weerbaarheid van toeleveringsketens als onderwerpen van de beoogde overeenkomst.

Voor Hanoi kunnen zichtbare commerciële banden met de VS het argument ondersteunen dat Vietnam zijn aankopen, investeringsrelaties en markttoegang uitbreidt. Voor Washington is niet het aantal persberichten doorslaggevend, maar de aanwezigheid van afdwingbare verplichtingen en bewijs dat bepalingen over markttoegang ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Waarop te letten

De kernvraag bij de aankondigingen in New York is de inhoud, niet het aantal. Let vooral op:

1. Bindende contracten of MOU's. Een getekende koop-, lease-, financierings- of uitvoeringsovereenkomst weegt zwaarder dan een niet-bindende intentieverklaring.
2. Concrete commerciële verplichtingen. Volumes, bedragen, leverdata en financieringsvoorwaarden maken duidelijk of een voorstel operationeel is.
3. Vervolg op het handelsraamwerk. Officiële teksten over producten met nultarief of definitieve afspraken over wederzijdse markttoegang zijn ingrijpender dan een extra bedrijfsverklaring.
4. Bevestigde diplomatie. Alleen officiële mededelingen kunnen vaststellen of Tô Lâm tijdens zijn Amerikaanse bezoek Trump of andere hooggeplaatste Amerikaanse vertegenwoordigers ontmoet.

Vooralsnog is de meest zorgvuldige conclusie dat Vietnam een breed, op de VS gericht zakelijk pakket samenstelt om een lastige handelsrelatie te ondersteunen. Politiek kan dat nuttig zijn, maar de economische betekenis hangt af van de vraag hoeveel voorstellen bindend worden en of het tariefraamwerk uitmondt in een definitieve, uitvoerbare overeenkomst. 6