Waarom banken nu rekenen op nóg een ECB-renteverhoging in december

De verwachting van een nieuwe renteverhoging door de Europese Centrale Bank (ECB) in december komt vooral voort uit hardnekkiger inflatie dan eerder gedacht. De energieschok rond het conflict in het Midden-Oosten heeft olieprijzen opgedreven, terwijl de eurozone-economie volgens analisten voldoende veerkracht toont om een verdere verkrapping te kunnen dragen. 356

De aangeleverde bronnen bevestigen de gewijzigde ramingen van Goldman Sachs, Citi en Barclays. Voor de specifieke voorspellingen van Commerzbank en Morgan Stanley is in dit bronmateriaal geen onafhankelijke bevestiging beschikbaar.

Wat veranderde na het ECB-besluit?

Op 10 september verhoogde de ECB haar drie beleidsrentes met 25 basispunten. De depositorente — de belangrijkste beleidsrente waarmee de ECB haar koers stuurt — ging van 2,25% naar 2,50%. De nieuwe tarieven gelden sinds 16 september. 126

De directe aanleiding voor die stap was de nieuwe inflatiedruk door hogere energieprijzen. De ECB waarschuwde dat het conflict in het Midden-Oosten de prijsdruk aanwakkert en dat de inflatie waarschijnlijk langdurig boven de doelstelling van 2% blijft. 56

Die boodschap werd door financiële markten en economen als duidelijk havikachtig opgevat: de ECB lijkt bereid de rente langer hoog te houden, of verder te verhogen, om te voorkomen dat de inflatie zich vastzet in lonen en binnenlandse prijzen. Daardoor werd een extra verhoging van 25 basispunten in december — naar een depositorente van 2,75% — het basisscenario voor Goldman Sachs, Citi en Barclays. 37

Volgens prijsstelling van LSEG was de kans op een verhoging met een kwart procentpunt in december 94%. Dat wijst erop dat dit niet alleen een visie van enkele banken was, maar het dominante marktscenario. 3

Banken rekenen op ‘langer hoog’

Goldman Sachs verwacht een verhoging in december en ziet zelfs opwaartse risico’s richting 3,00%. De bank gaat er bovendien van uit dat renteverlagingen pas laat in 2027 aan de orde zijn. 7

Citi rekent eveneens op een stap in december en houdt rekening met nog een verhoging in maart 2027. De redenering: hoe langer de inflatie hoog blijft, hoe groter de kans dat deze niet langer alleen een tijdelijke, externe energieschok is, maar ook binnen de eurozone structureler wordt. 3

Voor de stelling dat Morgan Stanley slechts één renteverlaging in 2027 verwacht, in december, en voor de precieze Commerzbank-raming biedt het beschikbare materiaal geen onafhankelijke onderbouwing. Die voorspellingen kunnen daarom hier niet als bevestigd worden gepresenteerd.

Groei is zwak, maar niet zwak genoeg om de ECB direct te stoppen

De combinatie van hoge inflatie en bescheiden groei verklaart waarom de ECB voorzichtig, maar niet passief blijft. De in de vraag genoemde inflatieramingen van 3,0% voor 2026 en 2,5% voor 2027 — met een kerninflatie van 2,6% in 2027 — zouden betekenen dat de prijsdruk nog lange tijd boven de ECB-doelstelling ligt.

Tegelijk wijzen de genoemde groeiverwachtingen van 0,8% in 2026 en 1,2% in 2027 op een trage economie, maar niet op een recessie. Dat ondersteunt het argument dat de centrale bank ruimte heeft voor een extra renteverhoging, zij het met grote voorzichtigheid.

Ook de Duitse ZEW-enquête gaf een gemengd maar iets gunstiger beeld. De verwachtingsindex steeg in september van 34,2 naar 34,7, al bleef die onder de marktverwachting. De beoordeling van de huidige situatie verbeterde sterker: van -61,1 naar -47,1. 131415

Wat kan de decemberverwachting nog veranderen?

De ECB benadrukt dat zij per vergadering naar de nieuwste data kijkt. Inflatie, loonontwikkeling, economische activiteit en vooral energieprijzen bepalen dus of december inderdaad het volgende moment voor een verhoging wordt. 3

De belangrijkste tegenwerping is het risico van te sterke verkrapping. Inflatie door energieaanbod kan niet worden opgelost met een hogere rente: die maakt geen olie of gas beschikbaar. Een hogere rente kan daarentegen wel investeringen, consumptie en kredietverlening verder afremmen in een toch al kwetsbare eurozone-economie.

Ook internationale centrale banken spelen mee. Besluiten van de Amerikaanse Federal Reserve en de Bank of Japan kunnen mondiale obligatierentes, de eurokoers en de financiële voorwaarden in de eurozone beïnvloeden. 3

De conclusie is daarom genuanceerd: een renteverhoging in december is sterk ingeprijsd, maar niet gegarandeerd. Dalende energieprijzen en overtuigend afzwakkende kerninflatie zouden de noodzaak voor verdere stappen verminderen. Blijven energieprijzen hoog, houdt de vraag stand en lopen inflatieverwachtingen op, dan wordt de argumentatie voor een verhoging naar 2,75% sterker. 37