GAC-FAW-deal kan Toyota’s Chinese activiteiten dichter bij elkaar brengen

De voorgenomen aankoop door GAC Group van een deel van FAW Group’s belang in een niet nader genoemde joint venture voor autoproductie is meer dan een gewone verschuiving van aandelen. Chinese staatsmedia hebben de joint venture geïdentificeerd als FAW Toyota, al hebben GAC en FAW dat zelf niet publiek bevestigd. Gaat de transactie door, dan kan zij een praktische route openen naar nauwere afstemming tussen FAW Toyota en GAC Toyota: Toyota’s twee van oudsher gescheiden activiteiten in China. 412

Wat er wél is aangekondigd

GAC heeft bekendgemaakt een intentieverklaring met FAW te hebben ondertekend. GAC wil een deel van FAW’s belang in een joint venture voor voertuigproductie verwerven via de uitgifte van aandelen en een voorgenomen kapitaalverhoging. Welke joint venture het betreft, maakte GAC niet bekend. Volgens voorlopige ramingen zou FAW na afronding de op een na grootste aandeelhouder van GAC worden, met strategische invloed. 4

Daarmee blijven cruciale zaken open: welke activa precies worden overgedragen, hoe de eigendomsverhoudingen eruitzien, hoe het bestuur wordt ingericht en of de twee Toyota-bedrijven daadwerkelijk fuseren of alleen nauwer gaan samenwerken. Vooralsnog is het dus vooral een mogelijk kader voor herstructurering, geen afgeronde consolidatie van Toyota in China.

Waarom FAW Toyota de spil kan zijn

In de berichtgeving wordt FAW Toyota aangewezen als het vermoedelijke doelwit van de deal. Dat is belangrijk omdat Toyota daarnaast GAC Toyota heeft, zijn andere grote Chinese joint venture. Een kruisverband in het aandeelhouderschap tussen GAC en FAW kan het eenvoudiger maken om activiteiten van twee lokale partners op elkaar af te stemmen, terwijl die tot nu toe afzonderlijk opereerden. 12

Reuters schrijft dat een samenwerking de onderlinge concurrentie tussen de Toyota-joint ventures van de twee staatsautofabrikanten kan verminderen en verliezen kan helpen beperken. 1 Nauwere afstemming zou op termijn kunnen leiden tot gecoördineerdere besluiten over verkoop, productie, investeringen, inkoop of modelplanning. Zulke operationele veranderingen zijn echter niet formeel aangekondigd en blijven daarom mogelijke gevolgen, geen vaststaand resultaat.

Druk op het oude model van buitenlandse joint ventures

Buitenlandse autofabrikanten bouwden in China decennialang vaak meerdere joint ventures op. Daarmee konden zij productiecapaciteit vergroten, relaties met verschillende regionale partners onderhouden en hun markttoegang versterken. Maar in een markt waarin de groei afzwakt en de concurrentie fel is, wordt het lastiger om parallelle organisaties te rechtvaardigen.

Reuters ziet de mogelijke koppeling tussen Toyota’s Chinese partners als een aanwijzing dat het lang bestaande model van buitenlandse joint ventures in China een nieuwe fase ingaat. Een krimpende markt en scherpe concurrentie dwingen fabrikanten volgens die analyse efficiënter te werken. 12

Dat betekent niet automatisch dat buitenlandse merken China verlaten. De logische aanpassing kan juist liggen in minder overlappende structuren, duidelijkere lokale besluitvorming en een strakkere inzet van productie- en verkoopmiddelen.

Waarom consolidatie waarschijnlijker wordt

Het voorstel van GAC en FAW past ook in een bredere beweging om industriële middelen bij Chinese staatsbedrijven beter te integreren. GAC zegt dat de beoogde transactie is gericht op optimalisering van middelen en verbetering van de operationele efficiëntie. 16

Voor Toyota kan een hechtere relatie tussen beide Chinese partners de strategische kosten verlagen van twee lokale organisaties die in dezelfde markt met elkaar concurreren. Voor GAC en FAW kan zij een manier zijn om de waarde van gevestigde buitenlandse-merkactiviteiten te beschermen en die tegelijk aan te passen aan een moeilijkere markt.

Dat betekent niet dat elke buitenlandse joint venture dezelfde route zal volgen. Eigendomsstructuren, modellengamma’s, lokale partners en financiële omstandigheden verschillen per concern. Maar deze deal maakt herstructureringen in China’s traditionele sector van buitenlandse automerken wel aannemelijker, bijvoorbeeld via gedeelde activiteiten, activa-overdrachten, rationalisatie van fabrieken of intensievere samenwerking tussen partners.

De kern

De voorgestelde GAC-FAW-transactie is het best te zien als een mogelijke integratie van Toyota’s Chinese ecosysteem, en niet alleen als de verkoop van een belang. Zij kan Toyota’s twee grote lokale partners een gedeeld belang geven bij samenwerking op terreinen waarop zij eerder met elkaar concurreerden.

Omdat de betrokken joint venture niet officieel is benoemd en de intentieverklaring nog geen afgeronde transactie is, blijft de uiteindelijke uitkomst onzeker. De richting is wel duidelijk: in de moeilijkere Chinese automarkt verschuift het model van buitenlandse joint ventures van dubbele, parallelle structuren naar meer consolidatie, efficiëntie en lokale integratie. 412