Duitse investeringen verschuiven richting China nu uitgaven in VS dalen

Duitse bedrijven hebben in de eerste helft van 2026 duidelijk verschillende keuzes gemaakt in China en de Verenigde Staten. Uit een analyse van het Institut der deutschen Wirtschaft (IW), op basis van cijfers van de Duitse centrale bank Bundesbank, blijkt dat zij circa € 5,6 miljard extra in China investeerden. Dat is ongeveer een derde meer dan in dezelfde periode van 2025. De directe investeringen in de Verenigde Staten zakten daarentegen bijna twee derde, naar € 4,3 miljard. 17 1

Die tegenstelling is opvallend, maar vraagt om nuance. De € 5,6 miljard betreft de extra directe investering in China in deze periode; het is geen totale investeringsvoorraad en bewijst ook niet dat elke euro die niet naar de VS ging, naar China is gegaan. Volgens het IW ligt dit bedrag bovendien in lijn met het gemiddelde per halfjaar tussen 2020 en 2025. 17

Twee sterk uiteenlopende ontwikkelingen

De kerncijfers laten een scherp verschil zien:

• China: Duitse bedrijven voegden in de eerste zes maanden van 2026 ongeveer € 5,6 miljard aan directe investeringen toe, circa een derde meer dan een jaar eerder. 17
• Verenigde Staten: de directe investeringen daalden tot ongeveer € 4,3 miljard: bijna twee derde minder dan in de eerste helft van 2025 en bijna 80% minder dan in dezelfde periode van 2024. 1
• Langere termijn: ondanks de stijging op jaarbasis was het Chinese bedrag niet uitzonderlijk hoog vergeleken met recente halfjaarcijfers. Het IW becijferde het gemiddelde voor 2020–2025 op eveneens € 5,6 miljard. 17

De gegevens wijzen dus vooral op een forse terugval van Duitse investeringen in de VS, naast aanhoudende investeringen in China. Ze vormen geen hard bewijs voor een historische, algehele verplaatsing van Duitse productie.

Onzekerheid rond de VS

Reuters meldde dat het IW de afname in de VS verbond aan onzekerheid in de trans-Atlantische economische relatie en aan het beleidsklimaat onder de regering-Trump. Tarieven en onzeker handelsbeleid maken het lastiger om nieuwe fabrieken, overnames of langlopende beslissingen over toeleveringsketens financieel door te rekenen. 1

Voor Duitse directe investeringen in de VS betekende dit het laagste niveau voor een eerste halfjaar in drie jaar. De daling van bijna 80% ten opzichte van de eerste helft van 2024 laat zien hoe groot de terughoudendheid was, al kunnen stromen van directe investeringen van periode tot periode sterk schommelen. 1

Waarom China voor Duitse bedrijven belangrijk blijft

IW-econoom Jürgen Matthes stelt dat Duitse bedrijven weinig keuze hebben dan in China te blijven investeren als zij op die markt concurrerend willen blijven. 17 Voor internationale producenten is China niet alleen een grote afzetmarkt. Lokale productie en ontwikkeling kunnen er ook noodzakelijk zijn om op te boksen tegen Chinese concurrenten.

Het IW wijst daarbij op Chinese staatssubsidies en een volgens het instituut ondergewaardeerde yuan, die productie in China relatief goedkoop kunnen maken. Dat zijn duidingen van het IW over de concurrentieomgeving, geen oorzakelijke conclusies die alleen uit de investeringscijfers zijn af te leiden.

De ontwikkeling begon bovendien niet pas in 2026. De Duitse bedrijfsinvesteringen in China kwamen in 2025 boven € 7 miljard uit, het hoogste niveau in vier jaar, aldus door Reuters gemelde IW-data.

Handelsbanden verhogen de inzet

China bleef in de eerste helft van 2026 Duitslands grootste handelspartner. De goederenhandel tussen beide landen bedroeg € 125,5 miljard, net boven de € 123,7 miljard aan handel met de Verenigde Staten, volgens het Duitse federale statistiekbureau Destatis.

Die commerciële omvang helpt verklaren waarom bedrijven lokaal blijven uitbreiden, ook wanneer politieke en economische zorgen toenemen. Tegelijkertijd plaatst zij Duitsland voor een lastige afweging: bedrijven willen toegang houden tot een cruciale markt, terwijl beleidsmakers zich zorgen maken over afhankelijkheden, concurrentie en de weerbaarheid van de eigen industrie.

Wat deze cijfers niet bewijzen

De investeringsgegevens voeden de zorg over het concurrentievermogen van de Europese industrie, vooral nu Chinese fabrikanten hun capaciteit snel uitbreiden en sterk op prijs concurreren. Duitse autofabrikanten kampen bijvoorbeeld met druk door zwakkere verkopen in China, fellere concurrentie en trans-Atlantische handelsspanningen.

Maar de cijfers bewijzen op zichzelf niet dat Duitse banen of fabrieken naar China verhuizen. Evenmin tonen zij aan dat subsidies of de wisselkoers de volledige oorzaak zijn van de hogere investeringen. Directe investeringen kunnen ook bestaan uit ingehouden winsten, aandelen- en kapitaaltransacties of financiering binnen een concern, en niet uitsluitend uit de bouw van nieuwe productielocaties.

De beleidsvraag reikt daarom verder dan één halfjaar. Europese beleidsmakers moeten bepalen hoe zij willen reageren op zorgen over verstoorde concurrentie en strategische afhankelijkheid, zonder de kosten van tegenmaatregelen en het commerciële belang van China uit het oog te verliezen. De IW-analyse maakt de blootstelling van Duitse bedrijven aan beide markten zichtbaar, maar schrijft niet voor of compenserende importheffingen, investeringstoetsing of andere maatregelen de beste oplossing zijn.