Oekraïne waarschuwt: oorlog kost nu 190 miljoen dollar per dag, winter wordt zwaar

Oekraïense bestuurders waarschuwen dat de komende winter niet alleen een humanitaire en infrastructurele beproeving wordt, maar ook een financiële. Terwijl de oorlog duurder wordt, tasten Russische aanvallen op energievoorziening, industrie en exportroutes juist de inkomsten aan waarmee Oekraïne die oorlog kan bekostigen. 113

Oorlog kost ongeveer 190 miljoen dollar per dag

Roksolana Pidlasa, voorzitter van de begrotingscommissie van het Oekraïense parlement, zei tijdens de Yalta European Strategy-conferentie (YES) in september 2026 dat één oorlogsdag de staat inmiddels circa 190 miljoen dollar kost. In 2024 was dat nog ongeveer 140 miljoen dollar. In deze schatting zijn wapens en andere militaire leveringen in natura van buitenlandse partners niet meegerekend. 14

Volgens de berichtgeving komen de hogere kosten voort uit onder meer inflatie, een grotere krijgsmacht, een hoger munitieverbruik en grotere uitkeringen aan nabestaanden van gesneuvelde militairen. 19

De voorlopige begrotingscijfers over de eerste acht maanden van 2026 illustreren het tekort. Oekraïne gaf bijna 42 miljard dollar uit aan nationale veiligheid en defensie, exclusief buitenlandse militaire hulp in natura. Binnenlandse inkomsten en lokale leningen brachten in die periode ongeveer 39 miljard dollar op. 113

Pidlasa stelde dat Oekraïne daardoor zelfs de basisuitgaven voor de krijgsmacht niet langer volledig uit eigen middelen kan betalen, zoals eerder nog wel lukte — ook niet alle kosten rond militaire salarissen. Internationale financiering is nodig geworden om het gat te dichten. 13

Waarom de winter extra moeilijk dreigt te worden

Russische aanvallen zetten tegelijk de fysieke infrastructuur én het verdienvermogen van de Oekraïense economie onder druk. In de eerste acht maanden van 2026 bleven de binnenlandse begrotingsinkomsten 1,35 miljard dollar achter bij de planning; ongeveer een kwart van dat tekort ontstond alleen al in augustus, aldus Pidlasa. 1

Minister van Economie Oleksandr Kravchenko schatte de directe schade aan infrastructuur en vaste activa door Russische aanvallen in 2026 op bijna 10 miljard dollar. De bredere economische gevolgen van de aanvallen en de feitelijke blokkade van Zwarte Zeehavens zouden ongeveer 1,5 procentpunt van het bbp kosten. 1

Kyiv had volgens Reuters bovendien meer dan twee weken te maken met vrijwel onafgebroken droneaanvallen. Die verstoorden het dagelijks leven, maar ook het functioneren van overheid en bedrijfsleven. 1

De kern van de waarschuwing: aanvallen op energie, logistiek en productiecapaciteit leiden tot een dubbele rekening. Herstel kost veel geld, terwijl dezelfde aanvallen toekomstige belasting- en exportinkomsten wegdrukken. Daardoor blijft er minder ruimte over voor defensie, publieke diensten en voorbereiding op de winter.

Zwarte Zee-export onder druk

Landbouwproducten en ijzer- en staalproducten behoren tot de belangrijkste Oekraïense exporten via de Zwarte Zee. Door zwaardere aanvallen in het zuiden zouden havens feitelijk zijn geblokkeerd. Daarmee staat naar schatting 40 miljard dollar aan exportinkomsten op het spel. 1

Voor een economie in oorlogsomstandigheden betekent dat meer dan minder handelsinkomsten. Bedrijven die exporteren, zorgen ook voor banen en belastingopbrengsten; daarnaast brengen exporten buitenlandse valuta binnen. Wordt die stroom beperkt, dan wordt het voor de staat lastiger om import, reparaties en defensie te financieren. De begrotingstekorten laten zien hoe militair en economisch verlies steeds sterker met elkaar samenhangen. 1

Herstel, weerbaarheid en buitenlandse financiering

Op korte termijn richt Kyiv zich op het operationeel houden van essentiële voorzieningen in de winter en op het aantrekken van extra geld. Reuters noemt onder meer het uitstellen of verlagen van niet-militaire uitgaven, extra westerse steun, decentralisatie van energie- en logistieke systemen, betere grensoverschrijdende vervoersverbindingen en mogelijke staatsgaranties voor oorlogsrisicoverzekeringen voor bedrijven. 1

Prioriteiten voor herstel zijn luchtverdediging, reparatie en decentralisatie van het elektriciteitssysteem, robuustere logistiek, opslag voor landbouwproducten, liquiditeitssteun en op termijn herstel van beschadigde industrie en havens. 1

Ook internationaal wordt energiehulp voor de winter georganiseerd. De Nordic-Baltic Eight, een samenwerkingsverband van acht Noordse en Baltische landen, zei te willen werken aan extra financiële, materiële en technische steun voor de Oekraïense energiesector.

Bevroren Russische tegoeden: cruciaal, maar nog niet beslist

Oekraïne blijft Europese partners vragen om bevroren Russische staatsactiva in te zetten voor defensie en herstel. In de EU is meer dan € 200 miljard aan tegoeden van de Russische centrale bank geblokkeerd. Het gebruik van de hoofdsom is echter omstreden; België heeft bezwaren en zorgen over deze aanpak geuit.

De EU heeft wel besloten buitengewone winsten op bevroren tegoeden van de Russische centrale bank voor de Oekraïense defensie te gebruiken. Dat is een wezenlijk verschil: het gaat om de opbrengsten, niet om confiscatie of besteding van de onderliggende tegoeden zelf.

Wat de waarschuwing op YES betekent

De boodschap uit Kyiv is dat militaire uitgaven, beschadigde energie-infrastructuur, gehinderde export en lagere begrotingsinkomsten elkaar deze winter kunnen versterken. De dagelijkse oorlogskosten van 190 miljoen dollar zijn dus niet alleen een defensiecijfer, maar ook een indicatie van hoe snel de binnenlandse financieringsruimte wordt ingehaald door de gecombineerde kosten van oorlog en economische ontwrichting. 113

De beschikbare berichtgeving onderbouwt geen details over een specifiek nieuw pakket van de Wereldbank dat tijdens YES zou zijn aangekondigd. Wel meldde Reuters afzonderlijk dat president Volodymyr Zelenskyy bereid was aanvallen op Rusland te stoppen als partners konden garanderen dat Moskou zou afzien van aanvallen op Oekraïense energievoorzieningen, infrastructuur en voedseltransportroutes. Daarmee onderstreepte hij precies de zorg die in Kyiv leeft: bescherming van energie en cruciale infrastructuur is doorslaggevend voor burgers, economische activiteit en het vermogen om de oorlog vol te houden.