Waarom sommige bedrijven productie toch weer naar China terughalen

De haast om productie uit China te verplaatsen heeft niet geleid tot een massale uittocht. Vaker ontstaat een China-plus-één-strategie: bedrijven houden China aan voor complexe, betrouwbare en concurrerend geprijsde productie, terwijl zij elders capaciteit opbouwen als bescherming tegen tarieven en geopolitieke risico’s. Reuters meldt dat er nog geen harde cijfers zijn over de omvang van orders die naar China terugkeren. 2

Productie terug naar China: enkele voorbeelden

• De Amerikaanse retailer Target zou een deel van zijn orders opnieuw bij Chinese leveranciers hebben geplaatst, na verstoringen in de keten en productieproblemen elders. Fastfashionbedrijf Shein zou een deel van zijn activiteiten in Vietnam terugschroeven. 2
• Dawang Metals verloor opdrachten toen een Amerikaanse klant werk naar India verplaatste, maar won later weer omzet terug nadat die klant problemen ondervond. Het bedrijf onderzocht productie in het buitenland, maar zag daarvan af omdat het Chinese voordeel in de toeleveringsketen te lastig bleek na te bouwen. 2
• Een exporteur van tuinmeubilair uit Hangzhou sloot in 2024 zijn werkplaats in Ho Chi Minhstad en bracht de productie terug naar China. In Vietnam bleken benodigde machines moeilijk verkrijgbaar. Zelfs onderdelen zoals schroeven en mallen voor bekerhouders moesten uit China worden ingevoerd. Na logistieke en andere kosten was Vietnam nauwelijks goedkoper. 2
• Het Poolse DST Pack haalt circa 80% van zijn productie bij een partner in Shenzhen en houdt fabrieken in de Verenigde Staten en Europa achter de hand. Die alternatieven kosten per stuk twee tot drie keer zoveel. De Chinese leverancier hielp het bedrijf bovendien om te gaan met de sterke stijging van kunststofkosten tijdens de energieschok. 2

Niet alleen lonen: het Chinese fabrieksecosysteem

China’s aantrekkingskracht zit niet uitsluitend in lagere fabriekslonen. Het land combineert gespecialiseerde leveranciers, direct beschikbare machines en onderdelen, ervaren arbeidskrachten, productiekennis, exportlogistiek en het vermogen om problemen snel op grote schaal op te lossen. 2

Ook betrouwbaarheid telt zwaar mee. Het voorbeeld van DST Pack wijst op China als stabielere productiebasis tijdens schokken in energie- en grondstofprijzen. Een advocaat gespecialiseerd in productie noemde daarnaast onbetrouwbare en onderbroken elektriciteitsvoorziening in Vietnam en Indonesië als risico. 2

Dat betekent niet dat India of Zuidoost-Azië tekortschieten: Vietnam, Indonesië en India trekken nog altijd productie-investeringen aan. Maar het verplaatsen van een volwassen keten met meerdere lagen leveranciers kan meer kosten en operationele risico’s opleveren dan een vergelijking van alleen lonen en invoertarieven doet vermoeden. 2

Tariefverschillen maken een verhuizing niet vanzelf rendabel

Volgens schattingen van Economist Intelligence Unit die Reuters aanhaalt, ligt het effectieve Amerikaanse tarief voor China rond 20%, tegenover 6,1% voor Vietnam, 13,4% voor Indonesië en 4,5% voor Thailand. 2

Die verschillen kunnen nog steeds belangrijk zijn. Maar doordat de Verenigde Staten ook voor meer andere landen tarieven hebben ingevoerd, is het relatieve voordeel van productie in Zuidoost-Azië kleiner geworden. Tel daar ingevoerde Chinese onderdelen en machines, problemen met kwaliteitscontrole, productievertragingen, energierisico’s en dubbel management bij op, en een resterende tariefbesparing rechtvaardigt niet altijd een volledige verhuizing. 2

Daarom zetten sommige Chinese fabrikanten buitenlandse investeringen tijdelijk stil of heroverwegen zij die. Anderen houden juist beperkte capaciteit buiten China aan als verzekering tegen een nieuwe Amerikaanse tariefverhoging. Een exporteur behield bijvoorbeeld ongeveer een achtste van zijn capaciteit in Vietnam als afdekking van dat risico. 2

Wat overleg tussen Trump en Xi kan veranderen

Een afspraak om handelsbarrières voor geselecteerde, ‘niet-gevoelige’ goederen te verlagen, zou meer voorspelbaarheid kunnen bieden. Dat kan de handel in daarvoor in aanmerking komende producten vergemakkelijken en het voor bedrijven aantrekkelijker maken om vanuit China te blijven inkopen of daarheen terug te keren, in plaats van dure dubbele productienetwerken op te zetten. In de Amerikaanse beleidsdiscussie ging het om beperkte tariefverlagingen en een mechanisme voor niet-gevoelige sectoren, niet om een brede normalisering van de economische relatie. 5

Bedrijven moeten dit vooral zien als mogelijke, geleidelijke verlichting — niet als garantie op een duurzame ontspanning. Exporteurs in het Reuters-verslag hadden beperkte verwachtingen dat een topontmoeting hun commerciële problemen zou oplossen en benadrukten het belang van spreiding over afzetmarkten. 2

De waarschijnlijkste uitkomst is dus een productie-netwerk dat nauw met China verbonden blijft. China houdt zijn rol als centraal knooppunt voor engineering, leveranciers en betrouwbare productie. Vietnam, India, Indonesië, Thailand, Europa en de Verenigde Staten fungeren daarnaast selectief als aanvullende capaciteit, productie voor de lokale markt of dekking tegen tariefrisico’s — maar niet als eenvoudige vervangers van China.